ΙΣΧΥΡΕΣ ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ ΠΑΡΑ ΤΙΣ ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΑΝΑΤΑΡΑΞΕΙΣ

Θετικά είναι τα μηνύματα για την πορεία του τουρισμού στην Κρήτη, παρά τις διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις, τις οικονομικές πιέσεις και τη σημαντική αύξηση του λειτουργικού κόστους για τις επιχειρήσεις του κλάδου. Τόσο ο πρόεδρος του Συλλόγου Ξενοδόχων Νομού Ρεθύμνου Νίκος Κουμνάς όσο και το μέλος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Τουριστικών Πρακτόρων και του Συλλόγου Τουριστικών Πρακτόρων Ρεθύμνου Στράτος Μπερέτης καταγράφουν θετική εικόνα για τη φετινή σεζόν, εκτιμώντας ότι η Κρήτη θα διατηρήσει τη δυναμική της. Οι αφίξεις κινούνται ανοδικά, οι πληρότητες παραμένουν σε ικανοποιητικά επίπεδα και οι προοπτικές για τα επόμενα χρόνια εμφανίζονται ακόμη πιο ευοίωνες, ιδιαίτερα ενόψει της λειτουργίας του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι, που αναμένεται να ανοίξει νέους δρόμους σε αγορές με μεγάλη αναπτυξιακή δυναμική.

ΝΙΚΟΣ ΚΟΥΜΝΑΣ: «Ο τουρισμός τα επόμενα χρόνια “θ’ ανθίσει” στην Κρήτη»

Ο πρόεδρος του Συλλόγου Ξενοδόχων Νομού Ρεθύμνου Νίκος Κουμνάς περιγράφει μια χρονιά που, παρά τις δυσκολίες που προέκυψαν στην πορεία, εξακολουθεί να διατηρεί θετικές προοπτικές.

Ο κ. Κουμνάς υπενθυμίζει ότι ήδη από τις αρχές του έτους τα μηνύματα από τις κρατήσεις και το ενδιαφέρον των ξένων αγορών ήταν εξαιρετικά ενθαρρυντικά.

«Να ξεκινήσω από τα τέλη Ιανουαρίου όπου οι ενδείξεις για τη σεζόν ήταν εξαιρετικές. Δηλαδή οδεύαμε προς μία πάρα πολύ καλή σεζόν. Μετά μας ήρθε ο πόλεμος κι είχαμε ανησυχία και συγκρατημένη αισιοδοξία στη μεγαλύτερη τουριστική έκθεση που γίνεται στην Ευρώπη, στο Βερολίνο» είπε.

Παρά την αβεβαιότητα που δημιούργησαν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η τουριστική κίνηση δεν ανακόπηκε. Η σεζόν ξεκίνησε νωρίς, με τις πρώτες πτήσεις τσάρτερ να φτάνουν στην Κρήτη από τα μέσα Μαρτίου και τα πρώτα ξενοδοχεία να ανοίγουν τις πόρτες τους λίγο αργότερα. «Στη συνέχεια ξεκίνησε η σεζόν. Το πρώτο τσάρτερ προσγειώθηκε 14 Μαρτίου από Ελβετία στο Ηράκλειο. Άνοιξαν κάποια ξενοδοχεία μετά τις 29 Μαρτίου στο Ρέθυμνο. Κλείσαμε λοιπόν με έναν «κακό» Απρίλη λόγω του πολέμου, με 2% αύξηση στις διανυκτερεύσεις από το 2025».

Παρότι η αύξηση ήταν μικρότερη από εκείνη που προσδοκούσε ο κλάδος, το πρόσημο παρέμεινε θετικό. Μάλιστα, σύμφωνα με τον κ. Κουμνά, σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της δυναμικής έπαιξαν οι ημερομηνίες των αργιών στις χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.

«Μπήκαμε στο Μάιο και μας ευνόησε πολύ ότι το καθολικό Πάσχα ήταν στις 5 Απριλίου, πράγμα που σημαίνει ότι η Πεντηκοστή των καθολικών έπεφτε στα μέσα του Μάη. Αυτό ευνοεί πάρα πολύ τα πακέτα των διακοπών, αφού οι ξένοι δεν έχουν αργία μόνο μια μέρα, όπως έχουμε εμείς του Αγίου Πνεύματος, έχουν από 7 έως 10 μέρες. Συγκεκριμένα η Γερμανία που είναι η κύρια πηγή επισκεπτών του νομού μας, πολλά χρόνια τώρα, έχει περίπου δεκαήμερες διακοπές, ανά κρατίδιο σε διαφορετικές ημερομηνίες. Οπότε έχοντας αυτό το δεκαήμερο μέσα στα μέσα Μάη καταλαβαίνουμε τι όφελος έχει το Ρέθυμνο».

Όπως σημειώνει ο ίδιος, τα οριστικά στοιχεία για τον Μάιο δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί, ωστόσο οι πρώτες ενδείξεις δημιουργούν προσδοκίες για ένα ακόμη θετικό αποτέλεσμα.

«Για το μήνα Μάιο, ο Σύλλογος Ξενοδόχων δεν έχει ακόμα εξάγει στατιστικά, καθώς ακόμα περιμένουμε κάποια στοιχεία. Ωστόσο, η προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι ο Μάιος θα είναι θετικός, γιατί το 2025 είχαμε έναν «κακό» Μάιο».

Την ίδια στιγμή, οι επιχειρήσεις συνεχίζουν να δέχονται έντονες πιέσεις από το αυξημένο λειτουργικό κόστος. Οι αυξήσεις στην ενέργεια και στα τρόφιμα επιβαρύνουν σημαντικά τους προϋπολογισμούς των ξενοδοχειακών μονάδων, χωρίς όμως να μετακυλίονται πλήρως στους επισκέπτες. «Το κόστος τόσο στο επισιτιστικό κομμάτι όσο και στο ενεργειακό κομμάτι έχει ανέβει πολύ πάνω από τους υπολογισμούς μας, αλλά όπως και με τον πόλεμο Ουκρανίας Ρωσίας θα βάλουμε πλάτη εμείς οι ξενοδόχοι, μιας και τα συμβόλαια με τους τουρ οπερέιτορ έχουν υπογραφεί ένα χρόνο πριν».

Για τους μήνες που ακολουθούν, οι προοπτικές παραμένουν ιδιαίτερα θετικές. Ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος εμφανίζουν ήδη υψηλή ζήτηση, ενώ για τον Ιούλιο και τον Αύγουστο η αγορά εξακολουθεί να κινείται με τον ρυθμό των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής.

«Όσον αφορά Ιούνιο, Ιούλιο, Αύγουστο και Σεπτέμβριο, ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος φαίνεται να είναι καλοί. Ωστόσο για τον Ιούλιο και τον Αύγουστο είμαστε ακόμα σε πολύ ρηχά νερά. Είναι ένα φαινόμενο το οποίο το παρατηρούμε την τελευταία πενταετία. Υπάρχουν πάρα πολλές κρατήσεις της τελευταίας στιγμής μόνο που τώρα οι κρατήσεις είναι πραγματικά του τελευταίου δευτερολέπτου».

Παρά τη μεταβολή στις συνήθειες των ταξιδιωτών, η εκτίμησή του για τους δύο κορυφαίους μήνες της σεζόν παραμένει αισιόδοξη. «Η προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι οι πληρότητες για Ιούλιο και Αύγουστο θα είναι αξιοπρεπείς».

Εξηγώντας γιατί ο Ιούνιος και ο Σεπτέμβριος συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ενδιαφέρον, αναφέρει: «Ο Σεπτέμβρης και ο Ιούνιος είναι οι δύο μήνες που γεμίζουν πρώτοι απ’ όλους, γιατί το target group που τους προτιμά είναι οι άνω των 45 ετών, όπως επίσης και οι παλιοί πελάτες που επαναλαμβάνονται».

Συνολικά, ο πρόεδρος των ξενοδόχων εκτιμά ότι η φετινή χρονιά θα κινηθεί πολύ κοντά στα επίπεδα της περσινής. «Εκτιμώ ότι η φετινή σεζόν θα είναι πολύ κοντά στην περυσινή με συν πλην 2 έως 2,5%, εκτός αν συμβεί κάτι συνταρακτικό που θα αλλάξει και πάλι όλο το σκηνικό».

Ένα από τα χαρακτηριστικά της σύγχρονης τουριστικής αγοράς είναι η μείωση της διάρκειας διαμονής των επισκεπτών. Πρόκειται για μια τάση που αποδίδεται κυρίως στις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν πολλές χώρες της Ευρώπης.

«Οι πελάτες είτε χαμηλώνουν το μέσο όρο διαμονής τους είτε χαμηλώνουν την κατηγορία και πάνε σε υποδεέστερη κατηγορία, καθαρά για οικονομικούς λόγους. Άλλωστε είναι γνωστό ότι όλη η κεντρική Ευρώπη περνάει κρίση».

Παρά τις προκλήσεις, ο κ. Κουμνάς εμφανίζεται ιδιαίτερα αισιόδοξος για το μέλλον του τουρισμού στην Κρήτη, τονίζοντας ότι η ζήτηση παραμένει ισχυρή και ότι νέες αγορές μπορούν να ανοίξουν σημαντικές προοπτικές ανάπτυξης.

«Οι επισκέπτες που θέλουν να γνωρίσουν τον τόπο μας είναι πολλοί. Επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι το Νοέμβριο του 2028 ανοίγει το νέο αεροδρόμιο, το οποίο θα μας προσφέρει εκτός από τις υπάρχουσες αγορές, την ευκαιρία για γνωριμία και με νέες αγορές, όπως η κίνηση που κάνει ο Σύλλογος Ξενοδόχων με την Ινδική αγορά. Ωστόσο, υπάρχουν και οι αγορές της Αμερικής, του Καναδά, της Κίνας. Αν έρθουν αυτές οι αγορές έρχονται με ενδιάμεσο σταθμό, γιατί δεν υπάρχουν οι πίστες για τόσο μεγάλα αεροπλάνα. Είναι πολύ δύσκολο. Οπότε το καινούριο αεροδρόμιο τείνει να γίνει ένας μεσογειακός κόμβος».

Μάλιστα, θεωρεί ότι τα επόμενα χρόνια θα είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την Κρήτη.

«Νομίζω ότι ο τουρισμός τα επόμενα χρόνια στην Κρήτη θα ανθίσει. Από μας εξαρτάται αν ο τόπος μας είναι έτοιμος γι’ αυτό. Οι Σύλλογοι Ξενοδόχων όλης της Κρήτης, αλλά και ο Σύνδεσμος Ξενοδόχων Κρήτης το έχει επισημάνει εδώ και πολλά χρόνια».

Στράτος Μπερέτης: «Η δυναμική της Κρήτης είναι τόσο μεγάλη που δεν έχουμε φτάσει ούτε το μισό αυτού που θα μπορούσαμε να έχουμε»

Από την πλευρά του ο Στράτος Μπερέτης, μέλος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Τουριστικών Πρακτόρων και του Συλλόγου Τουριστικών Πρακτόρων Ρεθύμνου, επιβεβαιώνει την ανοδική πορεία μέσα από τα στοιχεία των διεθνών αφίξεων.

Όπως αναφέρει ο κ. Μπερέτης, ο Απρίλιος ολοκληρώθηκε με αύξηση στις διεθνείς αφίξεις τόσο στο αεροδρόμιο Ηρακλείου όσο και στο αεροδρόμιο Χανίων.

«Ο Απρίλιος έκλεισε με αύξηση στις διεθνείς αφίξεις και στα δύο αεροδρόμιά μας. Στο Ηράκλειο με 3% και στα Χανιά, που τα νούμερα είναι πολύ πιο μικρά, με μια εντυπωσιακή αύξηση της τάξης του 26,4%. Επομένως ο Απρίλιος ξεκίνησε με αύξηση. Ενώ περιμέναμε μια πολύ δυναμική έναρξη με αύξηση πάνω από 20% στις διεθνείς αφίξεις, λόγω των καταστάσεων στη Μέση Ανατολή, του πολέμου και της αβεβαιότητας που δημιούργησε, μείναμε σε μονοψήφιες αυξήσεις. Παρόλα αυτά διατηρήσαμε τη θετική πορεία που είχαμε κατά τη διάρκεια του χειμώνα».

Η εικόνα του Μαΐου, σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, είναι ακόμη καλύτερη.

«Ο Μάιος φαίνεται επίσης στις διεθνείς αφίξεις να είναι καλύτερος. Σύμφωνα με τα στοιχεία φαίνεται ότι και ο Μάιος θα έχει 3 με 4% αύξηση στο Ηράκλειο και παραπάνω στα Χανιά».

Με βάση τα σημερινά δεδομένα, η πρόβλεψή του για το σύνολο της χρονιάς είναι θετική.

«Η πρόβλεψή μου για όλη τη σεζόν, αν προχωρήσουμε έτσι χωρίς να συμβεί κάτι που θα επηρεάσει την τουριστική ζήτηση, είναι ότι η φετινή σεζόν θα κλείσει με μονοψήφια αύξηση στο Ηράκλειο γύρω στο 3 με 4% και 7 με 12% στα Χανιά».

Ο ίδιος, ωστόσο, επισημαίνει ότι η αύξηση των αφίξεων δεν αποτυπώνει από μόνη της τη συνολική εικόνα της αγοράς, καθώς τα τελευταία χρόνια καταγράφεται σημαντική μείωση στη διάρκεια παραμονής των επισκεπτών.

«Επιβεβαιώνεται πλέον και με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, αλλά και με τα τελευταία στοιχεία που έκλεισε το 2025, ότι έχουμε μία μείωση στις διανυκτερεύσεις των πελατών μας. Δηλαδή έχουμε λιγότερες διανυκτερεύσεις ανά άτομο. Η μείωση αυτή είναι γύρω στο 16%».

Όπως εξηγεί, η εξέλιξη αυτή συνδυάζεται με τη συνεχή αύξηση της προσφοράς καταλυμάτων. «Αυτό είναι κάτι που επιβεβαιώνεται και με τους αριθμούς, όταν δηλαδή οι αφίξεις αυξάνονται αλλά τα ξενοδοχεία είναι τα μισά άδεια ή τα μισά δεν έχουν ανοίξει, συμβαίνει αυτό. Επίσης όταν υπάρχουν παράπονα ότι δεν έχουμε 100% Ιούλιο και Αύγουστο κι έχουμε 90 ή 85%, είναι ότι έχουμε μείωση στις διανυκτερεύσεις και πολλαπλασιασμό των κλινών».

Παράλληλα, αναγνωρίζει ότι η αυξημένη προσφορά αποτελεί μία από τις σημαντικότερες προκλήσεις της επόμενης περιόδου. «Μια πρόκληση που έχουμε να αντιμετωπίσουμε είναι η αυξημένη προσφορά καταλυμάτων, που αυξάνεται ταχύτερα απ’ ότι η ζήτηση, τουλάχιστον μέχρι να γίνει το αεροδρόμιο στο Καστέλι αλλά και όταν θα γίνει θα χρειαστεί χρόνος για να ισορροπήσουν αυτά τα δύο μαζί».

Αναφερόμενος στα οικονομικά μεγέθη του κλάδου, επισημαίνει ότι οι ταξιδιωτικές εισπράξεις εμφανίζουν πτώση, ενώ το κόστος λειτουργίας συνεχίζει να αυξάνεται.

«Με στοιχεία που έχουμε και πάλι από την Τράπεζα της Ελλάδος βλέπουμε ότι έχουν μειωθεί και οι ταξιδιωτικές εισπράξεις, δηλαδή βλέπουμε μία μείωση της τάξεως του 5%».

Και συμπληρώνει ότι παρά τις πιέσεις, οι επιχειρήσεις που επενδύουν στην ποιότητα εξακολουθούν να αποδίδουν.

«Ένα ξενοδοχείο που διατηρεί υψηλή ποιότητα, έχει επαγγελματική διαχείριση και είναι διαφοροποιημένο σε σχέση με τον ανταγωνισμό, ο οποίος είναι μεγάλος, συνεχίζει να έχει ικανοποιητικό κέρδος. Σε καμία περίπτωση βέβαια δεν μιλάμε για τα κέρδη του παρελθόντος, ωστόσο οι επενδύσεις που γίνονται και όλο αυτό το ενδιαφέρον δείχνει ότι ακόμα υπάρχει κερδοφορία».

Κλείνοντας, ο κ. Μπερέτης τονίζει ότι η αναπτυξιακή δυναμική της Κρήτης παραμένει τεράστια και ότι το νέο αεροδρόμιο θα αποτελέσει καταλύτη για την επόμενη ημέρα του τουρισμού.

«Το νέο αεροδρόμιο έχει παίξει μεγάλο ρόλο στις επενδύσεις αυτές. Η δυναμική και οι δυνατότητες του νησιού μας είναι τόσο πολύ μεγάλες που δεν έχουμε πιάσει ούτε το μισό αυτού που θα μπορούσαμε να έχουμε. Έχει αποδειχτεί ότι έχουμε ένα ισχυρό προϊόν και ισχυρό Brand Name».

Όσο για τις αυξήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια λόγω της ανόδου των καυσίμων, εκτιμά ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν επηρεάσει ουσιαστικά τη ζήτηση. «Προς το παρόν, η πορεία των αφίξεων και των κρατήσεων δείχνει ότι δεν μας έχει επηρεάσει σε σημαντικό βαθμό. Και οι αυξήσεις που έχουν γίνει στα αεροπορικά, έχουν ισοσταθμιστεί με τις προσφορές που κάνουν τα καταλύματα».

Η συνολική εικόνα που προκύπτει από τις εκτιμήσεις των ανθρώπων της αγοράς είναι ότι η Κρήτη συνεχίζει να αποτελεί έναν ιδιαίτερα ανθεκτικό και ελκυστικό προορισμό. Παρά τις προκλήσεις, οι αφίξεις διατηρούνται σε ανοδική πορεία, οι επενδύσεις συνεχίζονται και οι προοπτικές για τα επόμενα χρόνια παραμένουν ιδιαίτερα ευοίωνες, με το βλέμμα όλων να στρέφεται πλέον στη νέα εποχή που αναμένεται να φέρει το αεροδρόμιο στο Καστέλι.