ΗΧΗΡΟ ΜΗΝΥΜΑ ΤΟΥ ΑΝΤΙΔΗΜΑΡΧΟΥ ΓΙΑ ΝΕΟ ΣΧΕΡΔΙΑΣΜΟ
Καμπανάκι κινδύνου για την επόμενη ημέρα της Πολιτικής Προστασίας στον Δήμο Ρεθύμνου κρούει ο αντιδήμαρχος Γιώργος Σκορδίλης, επισημαίνοντας ότι η κλιματική κρίση έχει αλλάξει πλέον τα δεδομένα και απαιτεί διαφορετικό σχεδιασμό, περισσότερους πόρους και ενισχυμένες υπηρεσίες. Με την αντιπυρική περίοδο να βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και τον Δήμο να προετοιμάζεται παράλληλα για τα πλημμυρικά φαινόμενα του φθινοπώρου, οι ελλείψεις σε προσωπικό, εξοπλισμό και χρηματοδότηση δημιουργούν σημαντικές δυσκολίες. Την ίδια στιγμή, η εικόνα των ακαθάριστων οικοπέδων και η απουσία ολοκληρωμένης καταγραφής καθιστούν αναγκαία την άμεση επανεξέταση του τρόπου με τον οποίο οργανώνεται η πρόληψη και η αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών.
Η αντιπυρική περίοδος δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί και στον Δήμο Ρεθύμνου η προσοχή παραμένει στραμμένη στον κίνδυνο εκδήλωσης πυρκαγιών, ενώ την ίδια ώρα ξεκινά και η προετοιμασία για την αντιμετώπιση των πλημμυρικών φαινομένων του φθινοπώρου και του χειμώνα. Όσον αφορά στην πυροπροστασία ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας Γιώργος Σκορδίλης επισημαίνει ότι μέχρι και τις 31 Οκτωβρίου απαιτείται αυξημένη επαγρύπνηση, καθώς οι συνθήκες έχουν μεταβληθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα, υπενθυμίζει την υποχρέωση των ιδιοκτητών να διατηρούν καθαρά τα οικόπεδα και τους χώρους που βρίσκονται κοντά σε κατοικίες και άλλες εγκαταστάσεις. «Όσον αφορά στην εξέλιξη της αντιπυρικής περιόδου, έχουμε ακόμα δύο μήνες μέχρι 31 Οκτωβρίου και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα οικόπεδα και οι χώροι πρέπει να είναι καθαρά. Αν δεν είναι, θα πρέπει να καθαριστούν», σημειώνει, προειδοποιώντας ταυτόχρονα για την ανάγκη ιδιαίτερης προσοχής κατά τον Σεπτέμβριο, καθώς, όπως αναφέρει, έχουν καταγραφεί στο παρελθόν πυρκαγιές που συνδέθηκαν με εργασίες καθαρισμού βοσκοτόπων.
Ο αντιδήμαρχος σημειώνει ότι παρά το γεγονός ότι δεν καταγράφηκαν για μεγάλα διαστήματα παρατεταμένες υψηλές θερμοκρασίες και ιδιαίτερα ισχυροί άνεμοι, φέτος είχαμε ιδιαίτερα καταστροφικές πυρκαγιές. «Με όλα αυτά που συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια στο κομμάτι της πολιτικής προστασίας βλέπουμε ότι έχουμε τεράστιες αλλαγές και ότι ξέραμε μέχρι τώρα πρέπει να το ξεχάσουμε. Πρέπει να δούμε τι θα κάνουμε από τώρα και στο εξής με τα καινούργια δεδομένα», τονίζει χαρακτηριστικά.
Μόνο 120.000 ευρώ για έναν Δήμο 400 τετραγωνικών χιλιομέτρων
Ο αντιδήμαρχος πολιτικής προστασίας αναφέρθηκε συγχρόνως και στις εγκυκλίους που έχουν ήδη αποσταλεί από το υπουργείο προς τους δήμους και τις περιφέρειες, ζητώντας την απαραίτητη προετοιμασία για φθινόπωρο και χειμώνα.
Στο επίκεντρο της κριτικής του κ. Σκορδίλη βρίσκεται το ζήτημα της χρηματοδότησης, καθώς όπως υποστηρίζει, οι αυξημένες ανάγκες της πολιτικής προστασίας δεν συνοδεύονται από τους αντίστοιχους οικονομικούς πόρους και τον απαραίτητο εξοπλισμό. «Αυτό που μου κάνει εντύπωση είναι ότι τα μέτρα που έρχονται, είτε για την αντιπυρική περίοδο είτε για το φθινόπωρο και αφορούν τα πλημμυρικά φαινόμενα, έρχονται χωρίς τους ανάλογους οικονομικούς πόρους και χωρίς εξοπλισμό», αναφέρει.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα της χρηματοδότησης που λαμβάνει ο Δήμος Ρεθύμνου, ο οποίος καλείται να αντιμετωπίσει κινδύνους σε μια ιδιαίτερα μεγάλη έκταση, με δεκάδες οικισμούς. «Η πολιτεία θεωρεί ότι λύνει το πρόβλημα με μία χρηματοδότηση μία φορά τον χρόνο. Δηλαδή τα 120.000 ευρώ που παίρνει ο Δήμος Ρεθύμνου θεωρούν ότι είναι ικανά να προστατεύσουν τον Δήμο με 400 τετραγωνικά χιλιόμετρα έκταση και 103 οικισμούς είτε από πυρκαγιές είτε από πλημμυρικά φαινόμενα», επισημαίνει. Σύμφωνα με τον ίδιο, η συζήτηση για την πολιτική προστασία δεν μπορεί πλέον να περιορίζεται στις συσκέψεις και στις γενικές οδηγίες. Απαιτείται ουσιαστικός σχεδιασμός, επαρκές προσωπικό, εξοπλισμός και χρηματοδότηση, ώστε οι δήμοι να μπορούν να παρεμβαίνουν πριν από την εκδήλωση ενός φαινομένου και όχι να καλούνται να διαχειριστούν τις συνέπειές του.
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει και στο σύστημα καθαρισμού των οικοπέδων, το οποίο, όπως υποστηρίζει, δεν έχει αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Φέτος δηλώθηκαν 3.291 καθαρισμένα ακίνητα έναντι 2.845 πέρυσι. Ωστόσο, η εικόνα που συναντά κανείς σε αρκετές περιοχές γύρω από την πόλη παραμένει προβληματική. «Αν κάποιος κάνει μια βόλτα γύρω από την πόλη και ανατολικά και δυτικά θα δει μια απαράδεκτη κατάσταση. Ακόμα και γύρω από κατοικίες τα οικόπεδα είναι ακαθάριστα», αναφέρει.
Η υπηρεσία Πολιτικής Προστασίας του Δήμου έχει πραγματοποιήσει τους ελέγχους που προβλέπονται από τη νομοθεσία, εξετάζοντας το 5% των δηλωμένων καθαρισμένων οικοπέδων. Συνολικά ελέγχθηκαν 165 ακίνητα και σε ορισμένες περιπτώσεις διαπιστώθηκε ότι οι χώροι δεν είχαν καθαριστεί. Έγιναν συστάσεις προς τους ιδιοκτήτες και, σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο, τα ακίνητα καθαρίστηκαν τις επόμενες ημέρες.
Παράλληλα, η Πυροσβεστική Υπηρεσία δέχθηκε φέτος 35 καταγγελίες για ακαθάριστα οικόπεδα, έναντι 25 πέρυσι. Από αυτές τις περιπτώσεις, 7 ακίνητα δεν είχαν καθαριστεί και, καθώς δεν ήταν δυνατός ο εντοπισμός των ιδιοκτητών, διαβιβάστηκαν στον Δήμο για αυτεπάγγελτο καθαρισμό. Ο κ. Σκορδίλης εξηγεί ότι η διαδικασία εντοπισμού των ιδιοκτητών δεν είναι εύκολη υπόθεση, καθώς απαιτεί πρόσβαση σε στοιχεία του Κτηματολογίου και εξειδικευμένο προσωπικό. «Για την Πυροσβεστική είναι δύσκολο να βρει τους ιδιοκτήτες γιατί θα πρέπει να έχει πρόσβαση στο Κτηματολόγιο και στους χάρτες. Αν δεν υπάρχει το κατάλληλο προσωπικό που να μπορεί να ανταπεξέλθει σε τέτοια εργασία, δεν μπορούν να βρουν τους ιδιοκτήτες», σημειώνει.
Την ίδια ώρα, ο Δήμος δεν διαθέτει, όπως αναφέρει, μια ολοκληρωμένη και άμεση εικόνα για όλα τα δηλωμένα ακίνητα και την πραγματική κατάσταση στην οποία βρίσκονται. «Δεν έχουμε εικόνα για το ποια οικόπεδα είναι δηλωμένα ως καθαρισμένα. Δεν έχουμε την εικόνα του κλιματικού προφίλ του Δήμου Ρεθύμνης. Δεν υπάρχει χάρτης ώστε να μπορούμε να παρακολουθούμε, να κάνουμε τις παρατηρήσεις και να παρέμβουμε όταν χρειαστεί», λέει χαρακτηριστικά.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο λόγω της έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού. Ο αντιδήμαρχος αναφέρει ότι ενώ αναμένονταν προσλήψεις για τα τμήματα Πολιτικής Προστασίας, χωρίς μέχρι σήμερα να έχει προχωρήσει. «Περιμέναμε προσλήψεις εξειδικευμένου προσωπικού για τα τμήματα Πολιτικής Προστασίας του Δήμου. Τίποτα δεν έχει γίνει ακόμα», τονίζει.
12.000 φρεάτια, 600 ιρλανδικές διαβάσεις και 4 ποτάμια
Καθώς το Ρέθυμνο περνά από την αντιπυρική περίοδο στην περίοδο αυξημένης προσοχής για πλημμυρικά φαινόμενα, οι ανάγκες πολλαπλασιάζονται. Ο Δήμος καλείται να προετοιμαστεί για έντονες βροχοπτώσεις, την ώρα που η κλιματική κρίση αυξάνει την πιθανότητα ακραίων φαινομένων. Στο πλαίσιο αυτό, ο αντιδήμαρχος σημειώνει ότι, ο Δήμος Ρεθύμνου θα πρέπει μέσα στον Σεπτέμβριο όχι μόνο να προχωρήσει σε συνεδρίαση του αρμόδιου οργάνου Πολιτικής Προστασίας, αλλά και σε άσκηση εκκένωσης οικισμών σε περίπτωση πλημμύρας, ενώ συγχρόνως θέτει ερωτήματα. «Και αυτό με τι προσωπικό θα το κάνει τόσο ο Δήμος Ρεθύμνης όσο και οι άλλοι δήμοι όταν δεν έχουν προσωπικό; Ποιος μας ρωτάει αν έχουμε τα μέσα να κάνουμε μια οργανωμένη εκκένωση χωριών και περιοχών, που θεωρούμε ότι μπορούν να πληγούν από πλημμυρικά φαινόμενα, με τα μέσα που διαθέτουμε;»
Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι το ζήτημα των αντιπλημμυρικών υποδομών. Στον Δήμο Ρεθύμνου υπάρχουν περίπου 12.000 φρεάτια, τα οποία πρέπει να ελεγχθούν και να καθαριστούν, ενώ υπάρχουν και περίπου 600 ιρλανδικές διαβάσεις σε ολόκληρη την έκταση του Δήμου. «Τα 12.000 φρεάτια θα πρέπει να ελεγχθούν και όχι μόνο μία φορά, σημειώνει.
Παράλληλα, σύμφωνα με τον ίδιο, στις 600 ιρλανδικές διαβάσεις θα πρέπει να τοποθετηθεί η απαραίτητη σήμανση, να καταγραφεί με ακρίβεια η θέση τους, και τα τα στοιχεία να διαβιβαστούν στην Τροχαία και την Πυροσβεστική. Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στα τέσσερα ποτάμια του Δήμου, καθώς όπως επισημαίνει ο κ. Σκορδίλης δεν υπάρχει μέχρι σήμερα το απαιτούμενο χρηματοδοτικό πρόγραμμα για επιτόπου εργασίες. «Εδώ έχουμε τέσσερα ποτάμια και δεν έχουμε κάνει τίποτα γιατί δεν υπάρχει κανένα πρόγραμμα, δεν υπάρχει καμία χρηματοδότηση», υπογραμμίζει. Για τον Πλατανιά και τον Αρσανιώτη ποταμό έχουν προχωρήσει οι διαδικασίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης, όμως, όπως αναφέρει, παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της χρηματοδότησης των απαιτούμενων παρεμβάσεων.
Ζητήματα επικινδυνότητας
Ο αντιδήμαρχος επισημαίνει ακόμη την ανάγκη να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο προσδιορίζεται η επικινδυνότητα. Όπως υποστηρίζει, δεν μπορεί μια ολόκληρη περιοχή να αντιμετωπίζεται με έναν ενιαίο δείκτη, όταν οι πραγματικές συνθήκες διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή. «Η επικινδυνότητα πρέπει να βγαίνει ανά περιοχή ενώ τώρα βγαίνει ανά νομό. Δεν υπάρχει παντού η ίδια επικινδυνότητα την ίδια στιγμή», τονίζει. Η ανάγκη αυτή συνδέεται άμεσα και με την κατανομή των διαθέσιμων δυνάμεων. Όπως εξηγεί, όταν ολόκληρος ο νομός χαρακτηρίζεται με υψηλό δείκτη επικινδυνότητας, οι δυνάμεις διασκορπίζονται, με αποτέλεσμα να δυσκολεύεται η αποτελεσματική επιτήρηση των πραγματικά επικίνδυνων σημείων.
Ο Γιώργος Σκορδίλης δεν κρύβει την έντονη ανησυχία του για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί μετά και τα σοβαρά περιστατικά του φετινού καλοκαιριού. «Αγανακτώ γιατί ορισμένα πράγματα πρέπει να αλλάξουν. Και θα πρέπει να αλλάξουν γιατί η κατάσταση έτσι όπως διαμορφώθηκε φέτος, με τους δύο θανάτους που είχαμε και τις μεγάλες καταστροφές που έγιναν, είναι πια επιτακτικό να υπάρξουν αλλαγές».
Η επόμενη ημέρα, σύμφωνα με τον αντιδήμαρχο, απαιτεί μια συνολική αλλαγή προσέγγισης. Η κλιματική κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα περιστασιακό πρόβλημα, αλλά ως παράμετρος που πρέπει να ενσωματωθεί στον σχεδιασμό όλων των υπηρεσιών του Δήμου. Στο πλαίσιο αυτό, ο Δήμος Ρεθύμνου έχει εξασφαλίσει χρηματοδότηση ύψους 66.000 ευρώ για την εκπόνηση σχεδίου αστικής ανθεκτικότητας. Στόχος είναι να εξεταστεί κατά πόσο οι υφιστάμενες υποδομές μπορούν να ανταποκριθούν στις νέες συνθήκες και ποιες παρεμβάσεις απαιτούνται για την ενίσχυσή τους. «Την κλιματική κρίση πρέπει να τη δούμε με άλλο μάτι από την αρχή. Από τώρα και μετά πρέπει να επενδύουμε για να δούμε τι μπορεί να γίνει με αυτό το μεγάλο ζήτημα», επισημαίνει.
Ο σχεδιασμός δεν αφορά μόνο την Πολιτική Προστασία. Όπως υπογραμμίζει, όλες οι αντιδημαρχίες και συνολικά ο Δήμος Ρεθύμνου θα πρέπει να εντάξουν την κλιματική κρίση στον τρόπο λειτουργίας και προγραμματισμού τους. Μάλιστα, όπως ανέφερε ο κ. Σκορδίλης, ο Δήμος προγραμματίζει για τις 29, 30 και 31 Οκτωβρίου συνέδριο αφιερωμένο στην κλιματική κρίση, με τη χρηματοδότηση του Πράσινου Ταμείου. Στο συνέδριο έχουν προσκληθεί καθηγητές από όλα τα πανεπιστημιακά ιδρύματα της Κρήτης, ενώ προβλέπονται και παράλληλες δράσεις κατά τη διάρκεια του τριημέρου.
