ΤΟ ΡΕΘΥΜΝΟ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΕ ΝΕΕΣ ΠΡΟΚΛΗΣΕΙΣ
Με θετικό πρόσημο συνεχίζεται η φετινή τουριστική περίοδος στην Κρήτη, με τις διεθνείς αφίξεις να καταγράφουν σημαντική αύξηση σε σχέση με το 2025. Τα μέχρι τώρα στοιχεία επιβεβαιώνουν τη δυναμική του νησιού ως κορυφαίου τουριστικού προορισμού, την ώρα που η εικόνα στην αγορά δεν αποτυπώνεται αποκλειστικά με τον αριθμό των επισκεπτών, καθώς οι επιχειρήσεις καταγράφουν διαφορετικές τάσεις στις εισπράξεις και στις καταναλωτικές συνήθειες.
Ο Στράτος Μπερέτης, μέλος του Πανελλήνιου Συνδέσμου Τουριστικών Πρακτόρων και του Συλλόγου Τουριστικών Πρακτόρων Ρεθύμνου, παρουσιάζει την εικόνα της φετινής περιόδου, εκτιμώντας ότι η Κρήτη θα ολοκληρώσει τη χρονιά με σημαντική αύξηση, ενώ παράλληλα επισημαίνει τις αλλαγές που διαμορφώνουν το τουριστικό προϊόν και κυρίως τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει το Ρέθυμνο τα επόμενα χρόνια.
Πάνω από 3,2 εκατομμύρια διεθνείς αφίξεις
Τα επίσημα στοιχεία μέχρι και τον Ιούλιο δείχνουν ότι η Κρήτη έχει δεχθεί περισσότερες από 3,2 εκατομμύρια διεθνείς αφίξεις στα αεροδρόμια Ηρακλείου και Χανίων. «Μέχρι και τον Ιούλιο που έχουμε τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι οι διεθνείς αφίξεις στο αεροδρόμιο της Κρήτης είναι 3.225.000. Σε σύγκριση με το 2025 είμαστε 7,2% πάνω. Περίπου 220.000 αφίξεις παραπάνω από πέρσι στα αεροδρόμια Χανίων και Ηρακλείου. Το Ηράκλειο έχει 5,6% αύξηση και τα Χανιά 11,3%», αναφέρει ο κ. Μπερέτης.
Η θετική εικόνα δεν περιορίζεται στους πρώτους μήνες της υψηλής περιόδου. Ο Σεπτέμβριος εξελίσσεται ιδιαίτερα δυναμικά, επιβεβαιώνοντας ότι ο μήνας έχει πλέον αποκτήσει χαρακτηριστικά κανονικής - υψηλής τουριστικής περιόδου. Με βάση την πορεία των κρατήσεων, η εκτίμηση για το σύνολο της χρονιάς παραμένει θετική. «Ο Σεπτέμβρης πάει πάρα πολύ καλά, θεωρείται πλέον υψηλή - καλή περίοδος και συνεχίζει. Η πρόβλεψή μας είναι ότι στο τέλος θα κλείσουμε με 5 έως 7% αύξηση για όλο το νησί σε σχέση με το 2025», σημειώνει.
Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της τελικής εικόνας εξακολουθούν να έχουν και οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής. Παρότι το early booking παραμένει ισχυρό, ένα μεγάλο μέρος της ζήτησης μεταφέρεται κοντά στην ημερομηνία αναχώρησης.
«Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται ότι ένας μεγάλος αριθμός κρατήσεων γίνεται με το early booking, συγχρόνως όμως και ένας μεγάλος όγκος κρατήσεων γίνεται με το last minute. Ιδιαίτερα φέτος, με την κατάσταση που διαμορφώθηκε λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αυτό έγινε πιο έντονο», εξηγεί ο κ. Μπερέτης.
Πολλοί τουρίστες, χωρίς ανάλογη αύξηση στις εισπράξεις
Η αυξημένη τουριστική κίνηση δεν σημαίνει αυτομάτως και αντίστοιχη αύξηση των εσόδων για την αγορά. Το γεγονός ότι αρκετοί επαγγελματίες εκφράζουν προβληματισμό για τις εισπράξεις, παρά τον μεγάλο αριθμό επισκεπτών, συνδέεται με μια σειρά από αλλαγές στην οικονομική συμπεριφορά των τουριστών.
Όπως εξηγεί ο κ. Μπερέτης, το διαθέσιμο ποσό που προϋπολογίζει ένας επισκέπτης για τις διακοπές του δεν έχει αυξηθεί, την ίδια στιγμή που το κόστος στην Ελλάδα έχει ανέβει. «Το ποσό που ξοδεύουν οι πελάτες για τις διακοπές τους δεν έχει ανέβει, έχει παραμείνει στο ίδιο επίπεδο. Όμως επειδή έχουν ακριβύνει τα πάντα στην Ελλάδα και έχει ανέβει το κόστος, τα χρήματα που χρησιμοποιούν τα διανέμουν στην αγορά σε λιγότερα μέρη».
Παράλληλα, αλλάζει και ο τρόπος με τον οποίο ο σύγχρονος τουρίστας οργανώνει τη ζωή και τις διακοπές του, περιορίζοντας σε κάθε ταξίδι το ποσό που δαπανά εκτός των βασικών εξόδων. «Έχει αλλάξει το προφίλ του σύγχρονου τουρίστα. Προτιμάει να ταξιδέψει περισσότερες φορές μέσα στο χρόνο και να δαπανήσει λιγότερα εκτός», αναφέρει.
Στην τελική καταναλωτική συμπεριφορά επιδρούν ακόμη η ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου και οι αλλαγές στις αεροπορικές μετακινήσεις. «Το ηλεκτρονικό εμπόριο έχει αλλάξει πάρα πολύ τις καταναλωτικές συνθήκες των πελατών. Να αναφέρω ακόμα ότι και η μικρή βαλίτσα στις χαμηλού κόστους αεροπορικές εταιρείες παίζει ρόλο στις αγορές του. Είναι μια σειρά πραγμάτων που έχουν αλλάξει το οικονομικό προφίλ του σύγχρονου τουρίστα», επισημαίνει.
Ταυτόχρονα, σύμφωνα με τον ίδιο, υπάρχει και μια μεγαλύτερη διάθεση οικονομικής ασφάλειας από την πλευρά των επισκεπτών. «Κι εκείνοι προσπαθούν να κρατήσουν μια πιο συνετή στάση στις διακοπές τους, ώστε να κρατήσουν ένα ποσό είτε για επόμενες διακοπές είτε για να νιώθουν ασφαλείς», προσθέτει.
Η Κρήτη αντέχει γιατί τα έχει όλα
Σε επίπεδο αγορών, οι παραδοσιακές εθνικότητες εξακολουθούν να αποτελούν τη βασική δεξαμενή του κρητικού τουρισμού. Η Γερμανία παραμένει στην πρώτη θέση για την Κρήτη, ενώ ακολουθούν η Βρετανία και η Γαλλία, με τις σκανδιναβικές αγορές να διατηρούν επίσης σημαντική παρουσία.
Την ίδια ώρα, ανοδική πορεία καταγράφουν η Πολωνία και η Ρουμανία, ενισχύοντας τη διαφοροποίηση των αγορών από τις οποίες προέρχονται οι επισκέπτες. «Οι αγορές που δουλεύουμε κάθε χρόνο πήγαν πολύ καλά και φέτος και συνεχίζουν να πηγαίνουν καλά», αναφέρει ο κ. Μπερέτης.
Σε ό,τι αφορά την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, η εικόνα παρουσιάζει δύο διαφορετικές όψεις. Η έναρξη της σεζόν δεν κινήθηκε με τους ρυθμούς που είχαν προβλεφθεί, καθώς οι προσδοκίες για σημαντική άνοδο τον Απρίλιο δεν επιβεβαιώθηκαν. Αντίθετα, το τέλος της περιόδου φαίνεται να κερδίζει έδαφος.
«Όσον αφορά στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου, στην έναρξη της σεζόν δεν πήγε πολύ καλά, δηλαδή ο Απρίλιος δεν πήγε όπως θα θέλαμε. Φέτος περιμέναμε μια πολύ καλή αύξηση της τάξεως του 20%, η οποία όμως, λόγω του πολέμου δεν πραγματοποιήθηκε και έμεινε σε μονοψήφιο αριθμό», σημειώνει.
Η εικόνα όμως του Οκτωβρίου είναι αισθητά διαφορετική, καθώς η ζήτηση παραμένει υψηλή πολύ αργότερα από ό,τι συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια.
«Αυτό που διαπιστώνουμε είναι ότι ο Οκτώβριος δείχνει να πηγαίνει καλύτερα σε σχέση με περασμένα χρόνια, που μετά τις 7 έως 8 Οκτωβρίου δεν υπήρχε κίνηση. Τώρα βλέπουμε ότι μέχρι τις 20 Οκτωβρίου υπάρχουν υψηλές πληρότητες. Επομένως έχει μια επιμήκυνση προς το τέλος του Οκτωβρίου, με μερικές αφίξεις και το Νοέμβριο», υπογραμμίζει.
Η ανθεκτικότητα της Κρήτης αποδίδεται και στη μεγάλη ποικιλία του τουριστικού προϊόντος που διαθέτει. Από τις πολυτελείς μονάδες και τα all inclusive ξενοδοχεία έως τις βίλες, τη βραχυχρόνια μίσθωση και τα κάμπινγκ. Το νησί μπορεί να απευθυνθεί σε διαφορετικές κατηγορίες επισκεπτών.
«Η Κρήτη έδειξε ότι και σε δύσκολες καταστάσεις όπως ήταν η φετινή ότι έχει το brand name και πάει πολύ καλά. Και αυτό συμβαίνει γιατί η Κρήτη έχει να δώσει ένα ολικό τουριστικό προϊόν που είναι για όλα τα γούστα. Πεντάστερα ξενοδοχεία, τετράστερα, all inclusive, κοντά στη θάλασσα ή και πάνω στο βουνό, βραχυχρόνια μίσθωση, κάμπινγκ, έχει τα πάντα. Όλα αυτά βοηθούν στο να έχουμε κόσμο», αναφέρει ο κ. Μπερέτης.
Με δεδομένη αυτή τη δυναμική, ο χωροταξικός σχεδιασμός θεωρείται αναγκαίος για την επόμενη ημέρα του κρητικού τουρισμού. Στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, θα πρέπει να είναι η καλύτερη κατανομή της τουριστικής δραστηριότητας και η αποφυγή φαινομένων υπερσυγκέντρωσης.
«Ο χωροταξικός σχεδιασμός που πάει να γίνει φαίνεται πως θα βοηθήσει, ωστόσο υπάρχουν αντιρρήσεις αν είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Ωστόσο χρειάζεται να γίνει, ώστε να έχουμε καλύτερη κατανομή και να μην έχουμε υπερτουρισμό στο μέλλον», επισημαίνει και τονίζει :«Δυο μήνες με πολύ κόσμο δεν σημαίνουν υπερτουρισμό. Για να μην έχουμε τέτοια φαινόμενα χρειάζεται να γίνει σχεδιασμός, ωστόσο χρειάζονται και όλα τα προϊόντα», σημειώνει.
Η Κρήτη διαθέτει σήμερα ένα ιδιαίτερα μεγάλο απόθεμα τουριστικών κλινών, γεγονός που εξηγεί και την ανάγκη για συνεχή προσέλκυση επισκεπτών σε διαφορετικές περιόδους του χρόνου. «Να μην ξεχνάμε ότι η Κρήτη έχει αρκετές κλίνες. Επίσημα έχουμε περίπου 200.000 κλίνες στα ξενοδοχεία, περίπου 56.000 κλίνες στα ενοικιαζόμενα δωμάτια, 30.000 κλίνες στις βίλες και 2.500 με 3.000 στα κάμπινγκ. Στη βραχυχρόνια μίσθωση, με τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ, έχουμε 13.000 περίπου ενεργά ακίνητα. Αν βάλουμε μέσο όρο τέσσερα με πέντε άτομα, είναι δηλαδή γύρω στις 50 με 60.000 κλίνες», αναφέρει.
Με την προσθήκη όλων των κατηγοριών, ο συνολικός αριθμός των διαθέσιμων κλινών προσεγγίζει τις 350.000. «Για να γεμίσουν όλα αυτά πρέπει να έρθει κόσμος για όλα τα βαλάντια», καταλήγει.
Νέες πιέσεις για το Ρέθυμνο
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η αναφορά του στο Ρέθυμνο, καθώς εκτιμά ότι ο νομός θα βρεθεί τα επόμενα χρόνια μπροστά σε μεγαλύτερες πιέσεις. Η απομάκρυνση του νέου αεροδρομίου, σε συνδυασμό με τις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις που προωθούνται σε Χανιά και Ηράκλειο, δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον ανταγωνισμού για τον προορισμό. «Πρέπει να προσέξουμε στο Ρέθυμνο γιατί, κατά την άποψή μου, θα δεχτούμε πιέσεις ως προορισμός λόγω της απομάκρυνσης του αεροδρομίου και λόγω του ότι γίνονται πολύ μεγάλες τουριστικές επενδύσεις σε Χανιά και Ηράκλειο. Λόγω αυτού στο Ρέθυμνο θα μειωθεί λίγο η σεζόν μας», προειδοποιεί.
Η λύση, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν βρίσκεται στην προσπάθεια να ανταγωνιστεί το Ρέθυμνο τους μεγαλύτερους προορισμούς της Κρήτης σε αριθμούς, αλλά στη δημιουργία μιας διαφορετικής ταυτότητας που θα κάνει τον επισκέπτη να επιλέγει συνειδητά την περιοχή.
«Αυτό όμως μπορούμε να το ανατρέψουμε κάνοντας τον προορισμό μας έναν μπουτίκ προορισμό, που ο επισκέπτης να θέλει οπωσδήποτε να έρθει να μείνει εδώ. Για να γίνει αυτό χρειάζονται θυσίες από όλους μας», τονίζει.
Η φετινή τουριστική περίοδος δείχνει έτσι ότι η Κρήτη εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρή θέση στη διεθνή αγορά. Το στοίχημα όμως για το Ρέθυμνο της επόμενης ημέρας δεν θα κριθεί μόνο από τον αριθμό των αφίξεων, αλλά και από το κατά πόσο ο προορισμός θα μπορέσει να οργανωθεί καλύτερα και να προσφέρει ένα τουριστικό προϊόν που θα δημιουργεί στον επισκέπτη την επιθυμία να τον επιλέξει ακόμη και όταν οι επιλογές στην υπόλοιπη Κρήτη πολλαπλασιάζονται.
