Η διήμερη δράση διοργανώθηκε από το Πολυτεχνείο Κρήτης και τον Δήμο Ρεθύμνης και λειτούργησε ως μια ανοιχτή πρόσκληση διαλόγου προς την κοινωνία, η οποία κλήθηκε να συμμετάσχει ενεργά στη διαμόρφωση του μέλλοντος της.
Σύμφωνα με τον καθηγητή του Πολυτεχνείου Κρήτης, Θεοχάρη Τσούτσο, στο επίκεντρο του προγράμματος βρίσκεται ο άνθρωπος και η συμμετοχή του καθώς βασικό ζητούμενο δεν είναι αν υπάρχουν οι τεχνολογίες για την πράσινη μετάβαση αλλά αν η κοινωνία είναι έτοιμη να τις αποδεχθεί και να τις αφομοιώσει, ενσωματώνοντας νέες λογικές και συμπεριφορές.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου στην οποία, μαζί με τον καθηγητή Τσούτσο, συμμετείχαν ο David Barontini, Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος, Περιφέρεια Τοσκάνης Ιταλίας, ο Νίκος Ξυλούρης, Αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος, Περιφέρειας Τοσκάνης, ο Δήμαρχος Ρεθύμνης Γιώργης Μαρινάκης και ο Prof. Simone Bastianoni, Συντονιστής Έργου, Universita di Siena, τονίστηκε η σημασία και το πώς μέσα από συμμετοχικές μεθοδολογίες, ανοικτό διάλογο και δημιουργικά εργαλεία, επιδιώκεται η ενεργή εμπλοκή της τοπικής κοινωνίας, της αυτοδιοίκησης, της σχολικής και ακαδημαϊκής κοινότητας, επαγγελματικών και κοινωνικών φορέων, καθώς και πολιτών, στην επίτευξη της ανάπτυξης με αλλαγή νοοτροπίας, στην οποία θα επικρατήσει η περιβαλλοντική μέριμνα.
Οι εκδηλώσεις φιλοξενήθηκαν στο «Σπίτι του Πολιτισμού» και ο δεύτερος κύκλος του ευρωπαϊκού έργου CO2 PACMAN (COoperation and CO-designing Partnership for CliMAte Neutrality) με πρόταγμα τον σχεδιασμό μιας κλιματικά ουδέτερης πόλης που έχει ως ορίζοντα το Ρέθυμνο του 2040, έδωσε τη δυνατότητα ανάπτυξης διαλόγου αλλά και παρουσίασης σημαντικών προτάσεων από τα σχολεία και τους μαθητές της πόλης.
Το Πολυτεχνείο Κρήτης είναι ο εταίρος του έργου και ο φορέας ο οποίος συντονίζει τις δράσεις του στην Κρήτη, ενώ ο Δήμος Ρεθύμνης αποτελεί συνεργαζόμενο εταίρο και η σύμπραξη τους συντελείται σε συνέχεια της ιδιαιτέρως επιτυχημένης διοργάνωσης του πρώτου κύκλου που έλαβε χώρα τον Οκτώβριο του 2024.
Η συγκεκριμένη δράση με τη μορφή τριήμερου συμμετοχικού εργαστηρίου, διαλόγου, συν-δημιουργίας και οραματισμού έθεσε στο επίκεντρο τη διερεύνηση εναλλακτικών σεναρίων για την πορεία των νησιωτικών περιοχών της Μεσογείου, με πεδίο εφαρμογής το Ρέθυμνο, προς το «Νησί που θα ήθελα».
Σε αυτό το έργο δίδεται έμφαση σε μια οικονομία χαμηλού άνθρακα και στην ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας και συνδυάζεται με την διεθνή συνάντηση εργασίας των Ευρωπαίων εταίρων του έργου CO2 PACMAN.
Μέσα από συμμετοχικές μεθοδολογίες, ανοικτό διάλογο και δημιουργικά εργαλεία, επιδιώκεται η ενεργή εμπλοκή της τοπικής κοινωνίας, της Αυτοδιοίκησης, της σχολικής και ακαδημαϊκής κοινότητας, επαγγελματικών και κοινωνικών φορέων, καθώς και πολιτών.
Οι βασικοί άξονες των δράσεων περιλάμβαναν:
- Εργαστήρια συμμετοχικού σχεδιασμού για την ευαισθητοποίηση των πολιτών σε θέματα κλιματικής κρίσης, ανθρακικού αποτυπώματος και κλιματικής ουδετερότητας
- Διαδραστικές εφαρμογές για την εκτίμηση του οικολογικού αποτυπώματος του νησιού, την σύνθεση εναλλακτικών σεναρίων για την μετάβαση σε κλιματικά ουδέτερο νησί και εφαρμογές εικονικής πραγματικότητας (virtual reality) για την οπτικοποίηση τους
- Συνάντηση εργασίας με τη συμμετοχή της τοπικής και περιφερειακής αυτοδιοίκησης, επιχειρηματικών φορέων, εμπειρογνωμόνων, ερευνητικής κοινότητας με στόχο το διάλογο για σενάρια μέτρων αποανθρακοποίησης και λύσεων προσαρμοσμένων στα τοπικά χαρακτηριστικά και την ανάπτυξη Οδικού Χάρτη προς την Κλιματική Ουδετερότητα.
- Εργαστήριο με τη σχολική κοινότητα (σε συνεργασία με το Τμήμα Παιδείας και τον αρμόδιο αντιδήμαρχο Νεκτάριο Παπαδογιάννη, διευθυντές και καθηγητές των Πειραματικών σχολείων), με προτάσεις της νεολαίας για τη μετάβαση προς την κλιματική ουδετερότητα, παρουσιάσεις έργων μαθητών.
ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Το CO2 PACMAN, συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του προγράμματος Interreg Euro MED, αναδεικνύει βιώσιμες ενεργειακά λύσεις για τα νησιά της Ευρώπης, με χρήσιμα εργαλεία για την εκτίμηση του οικολογικού αποτυπώματος και το σχεδιασμό πολιτικών και μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και φιλοδοξεί να συνδιαμορφώσει κατάλληλες λύσεις για τη μετάβαση σε Κλιματικά Ουδέτερες πόλεις και νησιωτικές περιοχές, μέσω της ενεργής συμμετοχής της τοπικής κοινωνίας. Στην ομάδα του CO2 PACMAN συμμετέχουν 10 συνεργαζόμενοι φορείς (αναγνωρισμένα Πανεπιστήμια, δημοτικές/περιφερειακές αρχές, Κέντρα καινοτομίας και επιχειρηματικότητας, μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί) από 7 ευρωπαϊκές χώρες: Ισπανία, Ιταλία, Κροατία, Ελλάδα, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Βουλγαρία και Κύπρος. Στόχος της συνεργασίας αποτελεί η πράσινη μετάβαση από μια θεωρητική έννοια σε μια απτή πραγματικότητα.
Το Εργαστήριο Ανανεώσιμων και Βιώσιμων Ενεργειακών Συστημάτων του Πολυτεχνείου Κρήτης έχει αναλάβει κεντρικό ρόλο στο έργο, συνεισφέροντας με εξειδικευμένη τεχνογνωσία στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των δράσεων του. Η συμμετοχή του στο CO2 PACMAN συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της εργαλειοθήκης βιώσιμου ενεργειακού σχεδιασμού (Sustainable Energy Planning toolbox-COMPOSE toolbox), η οποία αναπτύχθηκε από την ομάδα του εργαστηρίου προκειμένου να ενισχύσει τις τοπικές αρχές στην μετάβαση τους προς κοινότητες χαμηλών εκπομπών άνθρακα. Αυτή η σύνδεση επιτρέπει την εφαρμογή δοκιμασμένων πρακτικών σε νησιωτικές περιοχές, όπως η Κρήτη, προσφέροντας λύσεις για τη μείωση της εξάρτησης από εισαγόμενη ενέργεια και τρόφιμα, ενισχύοντας την κλιματική τους ουδετερότητα και την αυτονομία τους. Παράλληλα, η ερευνητική ομάδα συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, διοργανώνοντας εκπαιδευτικές δράσεις για την τοπική κοινωνία και τις σχολικές κοινότητες και τις τοπικές αρχές
