Ένα πρωτοποριακό μη επανδρωμένο αερόχημα (drone) που σχεδιάζεται για να διευκολύνει σημαντικά την καθημερινότητα των κτηνοτρόφων αναπτύσσεται στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος CHAMELEON, με την Κρήτη να αποτελεί μία από τις βασικές πιλοτικές περιοχές εφαρμογής του.
Το έργο χρηματοδοτείται με σχεδόν 6 εκατ. ευρώ από κοινοτικούς πόρους και υλοποιείται από κοινοπραξία 12 οργανισμών από εννέα ευρωπαϊκές χώρες, στην οποία συμμετέχουν καινοτόμες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και τελικοί χρήστες. Στόχος του είναι η αξιοποίηση προηγμένων τεχνολογιών για τη βελτίωση της γεωργίας, της κτηνοτροφίας και της δασοκομίας.
Κεντρικό στοιχείο του προγράμματος αποτελεί η ανάπτυξη ενός νέου, επαναδιαμορφώσιμου drone, το οποίο θα μπορεί να προσαρμόζει το μέγεθος και τη λειτουργία του ανάλογα με τις ανάγκες κάθε αποστολής και τις περιβαλλοντικές συνθήκες.
Στην Ελλάδα, το έργο συντονίζεται από το Μεσογειακό Αγρονομικό Ινστιτούτο Χανίων (ΜΑΙΧ), το οποίο έχει αναλάβει την υλοποίηση των δράσεων στην πιλοτική περιοχή του Αποκόρωνα. Εκεί, σε συνεργασία με τον νέο κτηνοτρόφο Μανούσο Πισσαδάκη, οι ερευνητές συλλέγουν δεδομένα και αξιολογούν τις πραγματικές ανάγκες της αιγοπροβατοτροφίας, ώστε το σύστημα να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις απαιτήσεις των παραγωγών.
Το drone θα μπορεί να συμβάλλει στον εντοπισμό και τη συγκέντρωση των κοπαδιών, στην αναζήτηση ζώων που έχουν απομακρυνθεί από την ομάδα, στον έλεγχο της υγείας τους, αλλά και στην παρακολούθηση της κατάστασης των βοσκοτόπων.
Οι δυνατότητές του γίνονται ιδιαίτερα σημαντικές σε ορεινές περιοχές όπως τα Λευκά Όρη, όπου οι κτηνοτρόφοι αναγκάζονται καθημερινά να διασχίζουν δύσβατες πλαγιές και απόκρημνα εδάφη για να εντοπίσουν τα ζώα τους. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει ο Μανούσος Πισσαδάκης, όταν κάποιο ζώο χαθεί πίσω από μια κορυφογραμμή, απαιτούνται πολλές ώρες αναζήτησης σε περιοχές γεμάτες βράχια, λακκούβες και δύσβατα περάσματα. Ένα drone θα μπορούσε να εντοπίζει άμεσα το ζώο από αέρος και να βοηθά στην επιστροφή του στο κοπάδι.
Το ενδιαφέρον για το έργο έχει ήδη ξεπεράσει τα ελληνικά σύνορα. Τον Οκτώβριο του 2023, ο δημοσιογράφος Pedro Oliveira Pinto από τη δημόσια τηλεόραση της Πορτογαλίας (RTP) επισκέφθηκε το ΜΑΙΧ και την περιοχή των Γουρνών Αποκορώνου στο πλαίσιο τηλεοπτικής σειράς που παρουσιάζει έργα χρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κατά την επίσκεψή του είχε την ευκαιρία να δει από κοντά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι κτηνοτρόφοι και τον τρόπο με τον οποίο η νέα τεχνολογία μπορεί να δώσει πρακτικές λύσεις.
Σύμφωνα με τους συντελεστές του προγράμματος, η χρήση του CHAMELEON drone αναμένεται να μειώσει το κόστος και τη χειρωνακτική εργασία για τους παραγωγούς, να βελτιώσει τη διαχείριση των κοπαδιών και να ενισχύσει την ευζωία των ζώων. Παράλληλα, εκτιμάται ότι θα συμβάλει στην ευρύτερη υιοθέτηση τεχνολογιών γεωργίας ακριβείας, στην ψηφιακή αναβάθμιση της υπαίθρου και στη δημιουργία πιο ανθεκτικών και βιώσιμων αγροτικών κοινοτήτων.
