ΣΟΒΑΡΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΙΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑΣ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ
Πληθαίνουν οι φωνές διαμαρτυρίας για την εικόνα που παρουσιάζει το κτηματολόγιο στην Κρήτη καθώς περίπου το 58% των εκτάσεων έχουν χαρακτηριστεί ως δασικά.
Μάλιστα, οι άμεσα ενδιαφερόμενοι αγρότες και κτηνοτρόφοι, προκειμένου να προβούν σε ενστάσεις, έρχονται αντιμέτωποι με ένα κόστος που προκαλεί εκνευρισμό και έντονες αντιδράσεις. Και αυτό γιατί ενώ στην Κρήτη δεν ισχύει το τεκμήριο κυριότητας του δημοσίου όπως στις περισσότερες περιοχές της χώρας, οπότε, ακόμη και αν μια έκταση έχει δασικό χαρακτήρα, δεν θεωρείται αυτομάτως δημόσια ιδιοκτησία. Αυτό και μόνο ως γεγονός, θέτει υπό αμφισβήτηση τους ουσιαστικούς λόγους της όλης διαδικασίας που υλοποιείται και εγείρει ερωτηματικά.
Κυρίως το ερώτημα, για το ποιος είναι ο πραγματικός λόγος που αγρότες και κτηνοτρόφοι αλλά και κάθε ένας ιδιοκτήτης γης, αναγκάζεται να μπει σε αυτή την κοστοβόρα διαδικασία, είναι αμείλικτο και η απάντηση από κύκλους νομικών, ιδιωτικών γραφείων εξυπηρέτησης πολιτών και από το τεχνικό κλάδο είναι απολύτως αποκαλυπτικό: «Για να εισπράξουν τα τέλη»!
Το κόστος, αν και στις αγροτικές περιοχές, υποτίθεται, ότι είναι σχετικά χαμηλής τιμής τα ανάλογα παράβολα, διαμορφώνονται ιδιαίτερα υψηλές απαιτήσεις λόγω των διαδικαστικών που απαιτούνται και που μπορούν για ένα άτομο με μεγάλες εκτάσεις να αγγίξουν και τα 9.000 ευρώ και άνω.
Τα κόστη που χρειάζονται για ένταξη στο κτηματολόγιο δίδονται παραστατικά παρακάτω:
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ
Παράδειγμα 1: Ελαιοπαραγωγός με 12 αγροτεμάχια
Υποθέτουμε ότι:
Έχει συμβόλαια για όλα τα κτήματα.
Τα όρια είναι σχετικά γνωστά.
Δεν υπάρχει θέμα με δασικούς χάρτες.
Πιθανά έξοδα:
Τέλος Κτηματολογίου: περίπου 70 € (λόγω του ειδικού καθεστώτος για αγροτικές περιοχές).
Εντοπισμός ακινήτων και υποβολή δήλωσης από μηχανικό ή γραφείο: 100–300 €.
Τυχόν απλά τοπογραφικά ή διορθώσεις: 0–500 €.
Σύνολο: περίπου 200–900 €.
Παράδειγμα 2: Κτηνοτρόφος με 30 διάσπαρτα αγροτεμάχια και βοσκοτόπια
Υποθέτουμε ότι:
Κάποια κτήματα προέρχονται από κληρονομιά χωρίς πλήρη τακτοποίηση.
Υπάρχουν ασάφειες στα όρια.
Ένα μέρος των εκτάσεων εμφανίζεται ως δασικό ή χορτολιβαδικό.
Πιθανά έξοδα:
Τέλος Κτηματολογίου: πάλι σχετικά περιορισμένο.
Τοπογραφικά για αρκετές εκτάσεις: 1.000–3.000 € ή και περισσότερο.
Αποδοχές κληρονομιάς, συμβολαιογραφικά και μεταγραφές: 500–2.000+ €.
Αντιρρήσεις σε δασικούς χάρτες και τεχνική υποστήριξη: από μερικές εκατοντάδες έως αρκετές χιλιάδες ευρώ, ανάλογα με την έκταση και την πολυπλοκότητα.
Δικηγόρος ή μηχανικός για διορθώσεις: επιπλέον κόστος.
Σύνολο: συχνά 2.000–8.000 € και σε δύσκολες περιπτώσεις ακόμη περισσότερο.
Γενικότερα, πολλοί αγροτοκτηνοτρόφοι δεν αντιδρούν στο τέλος του Κτηματολογίου καθαυτό. Το πρόβλημα είναι ότι η διαδικασία που συχνά αναδεικνύει εκκρεμότητες δεκαετιών:
- άτυπες κληρονομιές,
- χωράφια χωρίς σαφείς τίτλους,
- παλιά συμβόλαια με αόριστες περιγραφές,
- αποκλίσεις μεταξύ πραγματικής χρήσης και χαρτών.
Έτσι, ενώ το επίσημο τέλος μπορεί να είναι δεκάδες ευρώ, η συνολική τακτοποίηση της περιουσίας μπορεί να κοστίσει χιλιάδες.
ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΓΙΑ ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΟΡΘΩΣΕΙΣ
Αν μιλάμε για ένσταση ή αίτηση διόρθωσης κατά την ανάρτηση των στοιχείων του Κτηματολογίου, το επίσημο τέλος υποβολής είναι 5 ευρώ ανά αίτηση. Μπορεί μάλιστα να περιλαμβάνει περισσότερα από ένα αιτήματα διόρθωσης στο ίδιο έντυπο με το ίδιο τέλος.
Ωστόσο, αν η υπόθεση αφορά ουσιαστική διαφορά (π.χ. λάθος όρια, διεκδίκηση τμήματος γης, αμφισβήτηση χαρακτηρισμού που απαιτεί τεχνική τεκμηρίωση), το πραγματικό κόστος συνήθως προέρχεται από:
τοπογραφικό μηχανικού,
δικηγόρο,
δασολόγο (αν υπάρχει θέμα δασικού χαρακτηρισμού),
πιθανή δικαστική διαδικασία αργότερα.
Έτσι, το παράβολο της ένστασης στο Κτηματολόγιο: 5 € είναι μόνο η αρχή καθώς το συνολικό κόστος μιας σοβαρής υπόθεσης μπορεί να κυμαίνεται από μερικές εκατοντάδες έως χιλιάδες ευρώ, ανάλογα με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τους επαγγελματίες που θα εμπλακούν.
ΣΕ ΣΤΑΣΗ ΑΝΑΜΟΝΗΣ ΟΙ ΑΓΡΟΤΕΣ ΚΑΙ ΟΙ ΚΤΗΝΟΤΡΟΦΟΙ
Μετά τις ομόφωνες αποφάσεις της Παγκρήτιας Έκτακτης Γενικής Συνέλευσης για τους
Δασικούς Χάρτες και το Κτηματολόγιο, που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 10 Ιουνίου στο Ρέθυμνο, οι Σύλλογοι των Αγροτοκτηνοτρόφων τηρούν στάση αναμονής με φόντο την ικανοποίηση των αιτημάτων τους.
Υπενθυμίζουμε τα επίσημα αιτήματα τους:
1. Κατάργηση διεκδικήσεων του Δημοσίου και ανάδειξη του ζητήματος
α) Να απαιτηθεί από το Ελληνικό Δημόσιο η άρση των διεκδικήσεων επί των
εκτάσεων της Κρήτης, με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου διαθέτει νόμιμους και
αποδεδειγμένους τίτλους ιδιοκτησίας, σύμφωνα με την Εγκύκλιο Αραβώση.
β) Να αναδειχθεί σε όλα τα θεσμικά επίπεδα το ιδιαίτερο ιδιοκτησιακό καθεστώς
της Κρήτης και οι συνέπειες που προκαλούν οι διεκδικήσεις του Δημοσίου στους
πολίτες στις τοπικές κοινωνίες και στην επόμενη γενιά .
γ) Να συγκροτηθεί επιτροπή η οποία θα πραγματοποιήσει συναντήσεις με την
Κυβέρνηση, τους Βουλευτές, την Περιφέρεια Κρήτης, τους Δήμους και κάθε
αρμόδιο φορέα, με σκοπό την προώθηση των αποφάσεων της συνέλευσης και την
εξεύρεση οριστικής λύσης.
2. Κτηματογράφηση
α) Να ζητηθεί η άμεση αναστολή της διαδικασίας κτηματογράφησης έως ότου
αρθούν οι διεκδικήσεις του Δημοσίου στην Κρήτη και αποσαφηνιστεί πλήρως το
ιδιοκτησιακό καθεστώς των εκτάσεων.
β) Να επισημανθεί προς κάθε αρμόδια αρχή ότι η συνέχιση της διαδικασίας υπό
τις παρούσες συνθήκες επιβαρύνει οικονομικά τους πολίτες με ιδιαίτερα υψηλό
και δυσβάσταχτο κόστος για την υπεράσπιση των περιουσιακών τους
δικαιωμάτων.
γ) Να ζητηθεί παράταση δύο (2) ετών για την υποβολή δηλώσεων, ενστάσεων
και διορθώσεων μετά την οριστική επίλυση του ζητήματος των διεκδικήσεων,
καθώς το υφιστάμενο χρονικό πλαίσιο δεν επαρκεί για την ολοκλήρωση των
απαιτούμενων διαδικασιών.
3. Νομικές ενέργειες
α) Να αποσταλεί η Εγκύκλιος Αραβώση με δικαστικό επιμελητή προς τα Δασαρχεία, τα Κτηματολογικά Γραφεία και κάθε αρμόδια υπηρεσία.β) Να υποβληθεί αναφορά προς τις αρμόδιες εισαγγελικές αρχές και να κατατεθούν μηνύσεις για το αδίκημα της απιστίας και για κάθε άλλη τυχόν αξιόποινη πράξη κατά παντός υπευθύνου, συμπεριλαμβανομένων υπηρεσιακών παραγόντων, αρμόδιων υπηρεσιών και αναδόχων εταιρειών που εμπλέκονται στις διαδικασίες των Δασικών Χαρτών και της κτηματογράφησης.
γ) Να ασκηθούν όλα τα διαθέσιμα ένδικα μέσα ενώπιον των εθνικών και
ευρωπαϊκών δικαστηρίων, καθώς και των διεθνών οργάνων προστασίας των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων, με σκοπό την προάσπιση των δικαιωμάτων των
πολιτών της Κρήτης.
ΑΝΑΛΗΨΗ ΔΙΚΑΣΤΙΚΟΥ ΚΟΣΤΟΥΣ
Η συνέλευση αποφάσισε να ζητήσει από τους Βουλευτές της Κρήτης, τους
Δήμους και την Περιφέρεια Κρήτης να αναλάβουν το σύνολο του κόστους των
δικαστικών ενεργειών που θα απαιτηθούν για την υπεράσπιση των
περιουσιακών δικαιωμάτων των πολιτών.
Το αίτημα αυτό στηρίζεται στο γεγονός ότι το ιδιαίτερο ιδιοκτησιακό καθεστώς
της Κρήτης δεν αναδείχθηκε έγκαιρα και επαρκώς προς την κεντρική διοίκηση,
με αποτέλεσμα το κόστος της υπεράσπισης της κρητικής περιουσίας να
μετακυλίεται σήμερα στους ίδιους τους πολίτες.
ΚΙΝΗΤΟΠΟΙΗΣΕΙΣ
Η συνέλευση αποφάσισε ότι θα εξαντληθούν όλα τα περιθώρια διαλόγου,
θεσμικών παρεμβάσεων και νομικών ενεργειών για την επίλυση των ζητημάτων
που αφορούν τους Δασικούς Χάρτες και το Κτηματολόγιο.
Ωστόσο, σε περίπτωση που δεν υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση από την
Πολιτεία, οι πολίτες διατηρούν το δικαίωμα να προχωρήσουν σε κινητοποιήσεις
ως έσχατο μέσο διεκδίκησης.
Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν ότι δεν επιθυμούν σε καμία περίπτωση να
πληγεί η τουριστική δραστηριότητα της Κρήτης, η οποία αποτελεί βασικό
πυλώνα της τοπικής οικονομίας. Παρά ταύτα, ξεκαθάρισαν ότι δεν είναι
διατεθειμένοι να αποδεχθούν την απώλεια των περιουσιών τους και των
πατρογονικών τους δικαιωμάτων και δηλώνουν αποφασισμένοι να τα
προασπιστούν με κάθε νόμιμο και δημοκρατικό μέσο.
ΜΗΝΥΜΑ ΤΗΣ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗΣ
Οι συμμετέχοντες τόνισαν ότι τα ζητήματα των Δασικών Χαρτών και του
Κτηματολογίου αφορούν το σύνολο της κοινωνίας της Κρήτης, καθώς
συνδέονται άμεσα με την προστασία της ιδιοκτησίας, την ασφάλεια δικαίου και
την αναπτυξιακή προοπτική του νησιού.
Η συνέλευση εξουσιοδότησε την επιτροπή που συγκροτήθηκε να προχωρήσει
άμεσα στις απαραίτητες ενέργειες για την υλοποίηση των παραπάνω αποφάσεων
και να ενημερώνει τους πολίτες για κάθε εξέλιξη.
