Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ ΚΕΦΑΛΟΓΙΑΝΝΗΣ «ΕΠΙ ΤΩΝ ΤΥΠΩΝ ΤΩΝ ΗΛΩΝ»!

Η θεομηνία που έπληξε τον ορεινό όγκο του Ψηλορείτη την περασμένη εβδομάδα, ανοίγει ένα τεράστιο πεδίο συζήτησης ως προς το τί πραγματικά συνέβη και δυνητικά τί αποφεύχθηκε στις περιοχές που επλήγησαν από τα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Εάν το νερό που έπεσε στις βόρειες πλαγιές του Ψηλορείτη, δεν εκτονωνόταν στα ορεινά χωριά και διοχετεύονταν απευθείας μέσω των χειμάρρων της περιοχής στον ποταμό Γεροπόταμο, στον οποίο καταλήγουν όλα τα ρέματα και τα μικρά ποτάμια, τότε θα εξαφανίζονταν ολόκληρα χωριά από τον πεδινό Μυλοπόταμο.

Η εκτίμηση αυτή του Δημάρχου Ανωγείων Σωκράτη Κεφαλογιάννη δεν γίνεται τυχαία. Αποτελεί μια πρώτη εκτίμηση της κατάστασης που βίωσε η ευρύτερη περιοχή τις πρώτες ημέρες του Οκτωβρίου και που ανοίγει ένα μεγάλο κύκλο σκέψης, ανάγκης διεξοδικής έρευνας και προφανώς ενός μεγάλου σχεδιασμού για έργα ζωτικής ανάγκης του όγκου του Ψηλορείτη.

ΖΗΜΙΕΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΨΗΛΟΡΕΙΤΗ

Η καταγραφή των ζημιών βρίσκεται σε εξέλιξη. Κατά κύριο λόγο επλήγησαν τα χωριά βόρεια του Ψηλορείτη στους Δήμους Μυλοποτάμου και Ανωγείων. Κυρίως τα Ζωνιανά, τα Λιβάδια, η Αξός και το Βενί ενώ σοβαρές ζημιές έχουν προκληθεί κατά μήκος του Γεροπόταμου ανάντι και κατάντι αυτού έως την θάλασσα όπου εκβράζει.

Αντίστοιχα, προκλήθηκαν σοβαρές ζημιές στους νότιους πρόποδες του Ψηλορείτη, δηλαδή στα χωριά του Δήμου Αμαρίου, όπως αυτά της Αμπαδιάς και του Φουρφουρά. Η θεομηνία έπληξε μεν αλλά λιγότερο τον Δήμο Αγίου Βασιλείου.

Σε όλες τις περιπτώσεις οι ζημίες αφορούν αγροτικό, δημοτικό και επαρχιακό οδικό δίκτυο, τα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης και ειδικά τους μεγάλους αγωγούς και την μονάδα βιολογικού καθαρισμού του Κουλούκωνα.

Παράλληλα με τις δημόσιες υποδομές, ανυπολόγιστες είναι οι καταστροφές σε ιδιωτικές περιουσίες και ζωικό κεφάλαιο, κατηγορίες, στις οποίες οι καταγραφές βρίσκονται σε εξέλιξη.

Τις προηγούμενες ημέρες είχαμε συσκέψεις, υπουργικές επισκέψεις, κομματικά κλιμάκια και γενικότερα, μια έντονη διαδικασία για την λήψη μέριμνας καταγραφής της υφιστάμενης κατάστασης, ώστε ανάλογα να υπάρξει και σχεδιασμός αποκατάστασης και αποζημιώσεων.

Ωστόσο, το μεγάλο ερώτημα αφορά το πως οι ορεινοί όγκοι μπορούν να προστατευθούν από τα ακραία καιρικά φαινόμενα καθώς ούτως ή άλλως πρόκειται για μειονεκτικές περιοχές με τεράστια ελλείματα και πολυεπίπεδα προβλήματα.

Μεταφέροντας το πως αποτιμά την πρόσφατη θεομηνία ο Δήμαρχος Ανωγείων, είπε στην εφημερίδα «Ρέθεμνος»: «Θεωρώ πως γενικότερα οι ορεινοί όγκοι, όπως του Ψηλορείτη που δοκιμάστηκαν αυτή την περίοδο, βρίσκονται συνεχώς αντιμέτωποι με σκληρά καιρικά φαινόμενα. Οι χειμώνες είναι σχεδόν πάντα δύσκολοι, έστω και αν το μέγεθος διαφοροποιείται. Αυτή η εικόνα που αντιμετωπίσαμε, όμως, στις βόρειες πλαγιές του Ψηλορείτη πριν μια εβδομάδα, ήταν όμως πρωτόγνωρη για τις γενιές που σήμερα ζουν και θυμούνται».

ΤΟ ΠΑΡΕΛΘΟΝ ΚΑΙ ΤΟ ΣΗΜΕΡΑ

Ξεκινώντας από το αν έχει ξανασυμβεί κάτι τέτοιο στον βόρειο Ψηλορείτη, οι πιο παλιοί θυμούνται την ακραία καταιγίδα του 1986 που προκάλεσε τεράστιες ζημιές στον Μυλοπόταμο, κυρίως από τις περιοχές που περνάει ο Γεροπόταμος ενώ πάρχει μια φωτογραφική απεικόνιση του 1960 που απαθανάτισε πλημμύρα στα Ζωνιανά, αντίστοιχη της πρόσφατης.

Επίσης όλοι θυμόμαστε το 2019 και το 2020, που ο Γεροπόταμος παρέσυρε έως και το γήπεδο του Περάματος.

Είναι, λοιπόν, δεδομένο, ότι ο βόρειος Ψηλορείτης, δοκιμάζεται κατά διαστήματα από έντονα καιρικά φαινόμενα, τα οποία όμως δεν έχουν τεράστια χρονική διαφορά όπως στο παρελθόν, δηλαδή, 1960 και 1986 αλλά πιο συχνά, δηλαδή, 2019,2020 και 2026.

Η συχνή εμφάνιση των φαινομένων είναι το πρώτο που εκπέμπει sos.

Το δεύτερο είναι ο όγκος του νερού που αυτή τη φορά έπεσε στον Ψηλορείτη.

Ο Δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης είπε χαρακτηριστικά στην εφημερίδα «Ρέθεμνος»: «Τα νερά ξεκινούν από ψηλά και στα πεδινά η ορμή τους γίνεται καταστροφική. Οι βόρειες πλαγιές του Ψηλορείτη είναι ένα αποψιλωμένο βουνό. Δεν έχει δάσος, δεν έχει την δυνατότητα να συγκρατήσει τα νερά. Ωστόσο, τα ασβεστολιθικά του πετρώματα ήταν αυτά που σώσανε το πεδινό Μυλοπόταμο. Αν οι ποσότητες του νερού που έπεσε στις βόρειες πλαγιές του Ψηλορείτη, οδηγούνταν εξ ολοκλήρου στον ποταμό Γεροπόταμο, φοβούμαι πως θα αφάνιζε ολόκληρα χωριά και κωμοπόλεις του πεδινού Μυλοποτάμου. Ήταν τόσο μεγάλος ο όγκος που έπεσε μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα με πολύ μεγάλη πίεση».

Την ίδια ώρα, ο δήμαρχος αναφερόμενος στο σοκ που υπέστησαν οι κάτοικοι στους πρόποδες του Ψηλορείτη, είπε τα εξής: «Η συνείδηση του κόσμου στις περιοχές αυτές λέει πως ο κίνδυνος αρχίζει όταν φουσκώσει ο χείμαρρος. Τότε βλέπουν την απειλή. Μέχρι τώρα θεωρητικά βλέπαμε την απειλή για τα πεδινά μέρη. Όμως, αυτό που έγινε την προηγούμενη εβδομάδα μας απέδειξε, πως τελικά μπορεί να συμβούν καταστροφές και στα πιο ορεινά χωριά. Πραγματικά στα Ζωνιανά θα μπορούσε να είχαμε θρηνήσει θύματα».

Αυτές οι διαπιστώσεις εκπέμπουν ακόμα ένα, και μάλιστα πιο ηχηρό, sos!

ΝΕΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑ ΘΩΡΑΚΙΣΗΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΡΕΙΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ ΤΟΥ ΨΗΛΟΡΕΙΤΗ

Την ανάγκη για έναν νέο, συνολικό σχεδιασμό για την προστασία των ορεινών κοινοτήτων που βρίσκονται γύρω από τον Ψηλορείτη, μετά τα ακραία καιρικά φαινόμενα που έπληξαν την περιοχή, ανέδειξε ο δήμαρχος Ανωγείων Σωκράτης Κεφαλογιάννης, μιλώντας στην εφημερίδα «Ρέθεμνος».

Ο κ. Κεφαλογιάννης έθεσε στο επίκεντρο το ζήτημα των υποδομών και της αντιπλημμυρικής θωράκισης των ορεινών περιοχών, επισημαίνοντας ότι το μέγεθος των απαιτούμενων παρεμβάσεων ξεπερνά τις δυνατότητες των επιμέρους Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης βόρεια και νότια του Ψηλορείτη.

«Το μέγεθος των έργων, των οποίων απαιτούνται να σχεδιαστούν και να γίνουν για τις ορεινές κοινότητες γύρω από τον Ψηλορείτη, υπερβαίνει το μέγεθος των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης που εδρεύουν στις περιοχές αυτές», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για έναν διαφορετικό τρόπο αντιμετώπισης των προβλημάτων.

«ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΚΑΙΝΟΥΡΓΙΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ»

Σύμφωνα με τον δήμαρχο Ανωγείων, οι σημερινές δυνατότητες της τεχνολογίας και της πολιτικής προστασίας επιτρέπουν πλέον τον σχεδιασμό υποδομών που μπορούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις ακραίων φαινομένων.

«Χρειάζεται καινούργιος σχεδιασμός», τόνισε, σημειώνοντας ότι στο παρελθόν υπήρχαν αντικειμενικές δυσκολίες ως προς τη γνώση, τον σχεδιασμό και τα διαθέσιμα μέσα.

«Τα προηγούμενα χρόνια επιτρέπονταν να μην γνωρίζαμε ή να μην είχαμε τα μέσα για τις αναγκαίες υποδομές. Σήμερα, όμως, έχουν εξελιχθεί τα πάντα και υπάρχουν τρόποι για να μπορούμε να είμαστε ανθεκτικοί σε τέτοιου είδους φαινόμενα, σε ένα λογικό πλαίσιο», ανέφερε.

Η τοποθέτηση αυτή παραπέμπει στην ανάγκη να αντιμετωπιστεί η ανθεκτικότητα των ορεινών περιοχών ως ζήτημα μακροπρόθεσμου σχεδιασμού και όχι μόνο ως ζήτημα διαχείρισης των συνεπειών μετά την εκδήλωση μιας θεομηνίας.

ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΩΝ ΟΡΕΙΝΩΝ ΠΕΡΙΟΧΩΝ

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο δήμαρχος Ανωγείων στην ανάγκη συνεργασίας μεταξύ των ορεινών περιοχών, καθώς τα προβλήματα που δημιουργούνται από τα ακραία καιρικά φαινόμενα δεν περιορίζονται στα διοικητικά όρια ενός δήμου.

Όπως σημείωσε, οι ορεινές περιοχές του Ψηλορείτη θα πρέπει να αντιμετωπιστούν ως ένας ενιαίος χώρος σε ό,τι αφορά τον σχεδιασμό και την υλοποίηση έργων προστασίας.

«Οι ορεινές περιοχές πρέπει να θωρακιστούν από αυτά τα φαινόμενα», ανέφερε, θέτοντας επί τάπητος την ανάγκη για υποδομές που θα μπορούν να λειτουργούν προληπτικά και να περιορίζουν τις επιπτώσεις έντονων βροχοπτώσεων και πλημμυρικών φαινομένων.

ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ ΤΑ ΦΡΑΓΜΑΤΑ ΚΑΙ Ο ΒΟΡΕΙΟΣ ΨΗΛΟΡΕΙΤΗΣ

Στο πλαίσιο αυτό, ο Σωκράτης Κεφαλογιάννης αναφέρθηκε και στην ανάγκη αντίστοιχων παρεμβάσεων στον βόρειο Ψηλορείτη, σε σχέση με τον σχεδιασμό έργων που υπάρχει στη νότια πλευρά του ορεινού όγκου.

«Ενώ υπάρχουν φράγματα στον νότο και σχεδιασμός όπως αυτός για τον Δήμο Αμαρίου, με φράγματα θα πρέπει να υπάρξει αντίστοιχος και στον βορρά», ανέφερε.

Η συγκεκριμένη αναφορά συνδέει την ανάγκη αντιπλημμυρικής προστασίας με έναν ευρύτερο σχεδιασμό έργων υποδομής σε επίπεδο ορεινού όγκου, ώστε οι παρεμβάσεις να μην αντιμετωπίζονται αποσπασματικά και αποκλειστικά σε επίπεδο δήμων.

«ΣΟΒΑΡΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΓΙΑ ΤΙΣ ΟΡΕΙΝΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ»

Ο δήμαρχος Ανωγείων υπογράμμισε, παράλληλα, ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο την Κρήτη, αλλά συνολικά τις ορεινές περιοχές της χώρας.

Όπως ανέφερε, τα προηγούμενα χρόνια έχει πραγματοποιηθεί σημαντική προεργασία για την ανάδειξη των ιδιαίτερων αναγκών των ορεινών περιοχών, ενώ έχουν καταγραφεί και επιμέρους αποτελέσματα.

«Για τις ορεινές περιοχές έχουμε κάνει μια πολύ σημαντική προεργασία το προηγούμενο διάστημα, έχουμε καταφέρει μικρές νίκες για τις ορεινές περιοχές», σημείωσε.

Παράλληλα, έθεσε το ζήτημα σε ευρύτερη πολιτική βάση, ζητώντας αποφάσεις και πολιτικές που θα λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες των ορεινών κοινοτήτων.

«Θα πρέπει να γίνει σαφές πως θα πρέπει να ληφθούν σοβαρές αποφάσεις και να εφαρμοστούν σημαντικές πολιτικές για τις ορεινές περιοχές της Ελλάδας», τόνισε.

Η παρέμβαση του δημάρχου Ανωγείων, με αφορμή τα προβλήματα που προκάλεσε η πρόσφατη θεομηνία στον Ψηλορείτη, επαναφέρει έτσι στο προσκήνιο το ζήτημα της αντιπλημμυρικής προστασίας και της ανθεκτικότητας των ορεινών κοινοτήτων, αλλά και την ανάγκη υπέρβασης των στενών διοικητικών ορίων, με κοινό σχεδιασμό και έργα που θα αφορούν συνολικά τον ορεινό όγκο του Ψηλορείτη.