ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ ΤΟΥ ΤΕΕ – ΕΚΤΑΚΤΗ ΣΥΣΚΕΨΗ ΦΟΡΕΩΝ
Έντονη ανησυχία και κύμα αντιδράσεων έχει προκαλέσει στο Ρέθυμνο η ανάρτηση των προσωρινών πινάκων του Κτηματολογίου, καθώς χιλιάδες ιδιοκτησίες που έχουν χαρακτηριστεί δασικές ή χορτολιβαδικές εμφανίζονται να διεκδικούνται από το ελληνικό δημόσιο. Το ζήτημα προκαλεί σφοδρές αντιδράσεις από τους ιδιοκτήτες γης ενώ φέρνει σε δύσκολη θέση μηχανικούς και νομικούς, που βρίσκονται μπροστά σε μια πρωτοφανή κατάσταση.
Στο πλαίσιο αυτό το ΤΕΕ Ρεθύμνου ζητά άμεσες παρεμβάσεις τόσο για την παράταση των ενστάσεων όσο και για την εφαρμογή της ισχύουσας νομοθεσίας στην Κρήτη. Την ίδια ώρα, η Νομαρχιακή Επιτροπή Ρεθύμνου του ΤΕΕ παρεμβαίνει και για τις απαλλοτριώσεις του ΒΟΑΚ, καλώντας τους πολίτες να κινηθούν οργανωμένα και με τεχνική και νομική καθοδήγηση.
Η πρόεδρος της Νομαρχιακής Επιτροπής Ρεθύμνου του ΤΕΕ Τμήματος Δυτικής Κρήτης Γεωργία Μανωλίτση περιέγραψε την εικόνα που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια γύρω από τους δασικούς χάρτες και το Κτηματολόγιο, επισημαίνοντας πως οι δύο διαδικασίες εξελίχθηκαν παράλληλα δημιουργώντας τεράστιο φόρτο εργασίας.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «Η πρώτη ανάρτηση του δασικού χάρτη πραγματοποιήθηκε στις 12/02/2021, οπότε ξεκίνησε και η διαδικασία υποβολής των αντιρρήσεων και των πρόδηλων σφαλμάτων. Η λήξη υποβολής των αντιρρήσεων, ήταν 31/07/2022 στις οποίες δόθηκαν και παρατάσεις ενώ η υποβολή δηλώσεων στο Κτηματολόγιο άρχισε στις 30/06/2020. Αυτές οι δύο διαδικασίες έτρεξαν παράλληλα φέρνοντας ένα πολύ μεγάλο όγκο δουλειάς και για το τεχνικό και για το νομικό δυναμικό της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου».
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, μέχρι σήμερα έχουν κατατεθεί χιλιάδες αντιρρήσεις και πρόδηλα σφάλματα, με την εξέτασή τους να προχωρά με αργούς ρυθμούς. Όπως εξήγησε η ίδια, «Έχουν υποβληθεί σήμερα 9.510 εμπρόθεσμες αντιρρήσεις και 1.465 πρόδηλα σφάλματα, που εξετάζονται από την επιτροπή εξέτασης αντιρρήσεων. Έχουν υποβληθεί 340 εκπρόθεσμα πρόδηλα τα οποία επεξεργάζεται η Διεύθυνση Δασών και αποστέλλονται στο ΥΠΕΝ».
Η κα Μανωλίτση σημείωσε ακόμη πως, παρά το μεγάλο πλήθος των φακέλων, μέχρι σήμερα έχει εξεταστεί μικρό μόνο ποσοστό των υποθέσεων. Όπως είπε, «Από τις 10.975 αντιρρήσεις και τα πρόδηλά τους, 3,5 χρόνια μετά την υποβολή τους, έχουν εξεταστεί από την επιτροπή 3.109, δηλαδή περίπου ένα ποσοστό 28%».
Παράλληλα γνωστοποίησε ότι επιχειρείται ενίσχυση της διαδικασίας εξέτασης των αντιρρήσεων με τη δημιουργία δεύτερης επιτροπής. Ειδικότερα τόνισε ότι «Από το Σεπτέμβριο του 2023 και μέχρι και σήμερα, στην ΠΕΡ λειτουργεί μία επιτροπή. Τώρα συστήνουμε και δεύτερη, η οποία πρόκειται να λειτουργήσει από το τέλος Μαΐου, έτσι ώστε να αυξηθεί η δυναμική και η δυνατότητα του ελέγχου των αιτήσεων των αντιρρήσεων οι οποίες έχουν κατατεθεί. Η σημερινή δυναμική και δυνατότητα της διεύθυνσης δασών σε ότι αφορά την εξέταση των αντιρρήσεων είναι περίπου 120 το μήνα».
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο πρόβλημα που προέκυψε μετά την ανάρτηση των προσωρινών πινάκων του Κτηματολογίου στις 30 Απριλίου 2026. Όπως υπογράμμισε, «Το πρόβλημα το μεγάλο το οποίο παρουσιάστηκε σε ότι αφορά την ανάρτηση των προσωρινών πινάκων του Κτηματολογίου στις 30/04/2026, ήταν ότι φάνηκε ότι έχουν υποβληθεί δηλώσεις ιδιοκτησίας υπέρ του ελληνικού δημοσίου για όλες τις εν δυνάμει υπαγόμενες στη δασική νομοθεσία ιδιοκτησίες, από την Διεύθυνση Δασών Ρεθύμνου, εξαιρουμένων των δασωμένων αγρών και τυχόν εκτάσεων ανταλλαξίμων και αναδασμού».
Εξηγώντας τις συνέπειες για τους πολίτες, ανέφερε ότι «Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όλες οι εκτάσεις που έχουν χαρακτηριστεί αυτή τη στιγμή ως δασικές ή χορτολιβαδικές, το δημόσιο εγείρει δικαιώματα ιδιοκτησίας. Με εξαίρεση αυτούς οι οποίοι έχουν δηλωθεί από τους πολίτες με τίτλο ο οποίος υπάρχει προ της 01/07/2001. Έχουν όμως παρουσιαστεί και περιπτώσεις που εσφαλμένα, ακόμα και με συμβόλαιο του 1998, έχουν αποδοθεί δασικές ιδιοκτησίες στο ελληνικό δημόσιο».
Η πρόεδρος του ΤΕΕ στάθηκε ιδιαίτερα και στο ασφυκτικό χρονικό περιθώριο που έχει δοθεί στους πολίτες για να καταθέσουν ενστάσεις. Όπως είπε, «Τις αντιδράσεις τις έχει προκαλέσει το πολύ σύντομο χρονικό διάστημα το οποίο δόθηκε για να υποβληθούν οι ενστάσεις στο ελληνικό κτηματολόγιο. Δηλαδή ξεκίνησε 30 Απριλίου και υπάρχει μια προθεσμία μέχρι τις 30 Ιουνίου, προκειμένου να γίνουν οι διορθώσεις».
Συνεχίζοντας ανέφερε ότι το πρόβλημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο καθώς οι αντιρρήσεις στους δασικούς χάρτες δεν έχουν ακόμη εξεταστεί. «Το γεγονός ότι το δημόσιο σε όλες τις εκτάσεις οι οποίες έχουν χαρακτηριστεί ως δασικές και χορτολιβαδικές με εξαίρεση όπως προείπαμε τους δασωμένους αγρούς, όλες οι υπόλοιπες ενστάσεις έχουν δηλωθεί από το ελληνικό δημόσιο και μάλιστα χωρίς να έχουν εξεταστεί και οι αντιρρήσεις», σημείωσε.
Η ίδια υπογράμμισε πως η κατάσταση αυτή επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τους πολίτες. Όπως εξήγησε, «Αυτό δημιουργεί μια επιπλέον διαδικασία για τους πολίτες, προκειμένου αυτό ν’ αλλάξει όταν βγει η οριστική απόφαση του χαρακτηρισμού. Συν τοις άλλοις, υπάρχει και η ισχύουσα νομοθεσία όπου δεν ισχύει το τεκμήριο κυριότητας του ελληνικού δημοσίου επί των δασικών εκτάσεων και συγκεκριμένα εδώ στην Κρήτη».
Αναφερόμενη στο ειδικό καθεστώς που ισχύει στην Κρήτη, τόνισε ότι «Υπάρχει νομοθεσία που λέει ότι η Κρήτη οι Κυκλάδες η Σάμος η Χίος, σε νησιά και σε συγκεκριμένες περιοχές της χώρας δεν ισχύει το τεκμήριο του ελληνικού δημοσίου επί των δασικών εκτάσεων και το ελληνικό δημόσιο θα πρέπει να φέρει συγκεκριμένα στοιχεία προκειμένου να εγείρει αξιώσεις επί αυτών των εκτάσεων».
Στο πλαίσιο αυτό το ΤΕΕ Ρεθύμνου προχωρά σε θεσμικές παρεμβάσεις. Η κα Μανωλίτση ανακοίνωσε ότι «Για όλους τους παραπάνω λόγους σαν Νομαρχιακή Επιτροπή Τεχνικού Επιμελητήριου, την Τρίτη 19 Μαΐου στις 6 το απόγευμα στα γραφεία μας, έχουμε συγκαλέσει μία τεχνική συνάντηση, στην οποία είναι καλεσμένοι οι εκπρόσωποι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και οι κοινοβουλευτικοί μας εκπρόσωποι, σε συνεργασία με τον Δικηγορικό Σύλλογο. Έτσι ώστε θεσμικά πλέον να παρέμβουμε και να ζητήσουμε την παράταση των ενστάσεων τουλάχιστον για 2 μήνες, την νομοθετική ρύθμιση σε ότι αφορά τις εκτάσεις που έχουν χαρακτηριστεί ως δασικές αλλά και να εφαρμοστεί η ισχύουσα νομοθεσία».
Παράλληλα έκανε γνωστό ότι επίκειται επίσκεψη στελεχών του Ελληνικού Κτηματολογίου στο Ρέθυμνο. Όπως είπε, «Κατόπιν επικοινωνίας με το Ελληνικό Κτηματολόγιο προτίθενται την εβδομάδα από 25-30 Μαΐου να επισκεφθούν την Κρήτη και συγκεκριμένα το Ρέθυμνο, έτσι ώστε σε συνεργασία με τους μελετητές να δώσουν τεχνική καθοδήγηση στους μηχανικούς και να λύσουν ζητήματα και εύλογες απορίες οι οποίες υπάρχουν, προκειμένου να προχωρήσει και η διαδικασία των ενστάσεων πιο εύκολα και πιο ξεκάθαρα».
Σε ερώτηση για τη σύνδεση των δασικών χαρτών με το Κτηματολόγιο, η πρόεδρος του ΤΕΕ απάντησε πως οι δύο διαδικασίες είναι άρρηκτα συνδεδεμένες. «Εννοείται ότι συνδέονται γιατί παράλληλα με τους δασικούς χάρτες ξεκίνησαν οι δηλώσεις ιδιοκτησίας, βγήκε τώρα 30/04 η ανάρτηση του κτηματολογίου και φάνηκε, ότι αυτό που προβλεπόταν στους δασικούς χάρτες ως πράσινο, με εξαίρεσή δασωμένους αγρούς, έχει περάσει στο κτηματολόγιο σε δικαιώματα του δημοσίου, ανεξαρτήτως αν έχει υποβληθεί αντίρρηση ή όχι».
Παρέμβαση του ΤΕΕ και για τις απαλλοτριώσεις του ΒΟΑΚ
Η Νομαρχιακή Επιτροπή Ρεθύμνου του ΤΕΕ Τμήματος Δυτικής Κρήτης παρεμβαίνει και στο ζήτημα των απαλλοτριώσεων για τον ΒΟΑΚ, επισημαίνοντας την ανάγκη οι πολίτες να ενημερώνονται έγκαιρα και υπεύθυνα τόσο από μηχανικούς όσο και από νομικούς, προκειμένου να προστατεύσουν τα δικαιώματά τους και να γνωρίζουν ακριβώς τις διαδικασίες που ακολουθούνται. Ακολουθεί ολόκληρη η ανακοίνωση:
«Η Νομαρχιακή Επιτροπή Ρεθύμνου του ΤΕΕ Τμήματος Δυτικής Κρήτης, ενόψει των διαδικασιών που έχουν κινηθεί για τις απαλλοτριώσεις στο πλαίσιο του έργου του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), καλεί τους πολίτες να αντιμετωπίσουν το ζήτημα με ψυχραιμία, σοβαρότητα και έγκαιρη αναζήτηση της αναγκαίας τεχνικής και νομικής καθοδήγησης.
Οι θιγόμενοι ιδιοκτήτες είναι σημαντικό, σε πρώτο στάδιο, να απευθύνονται σε μηχανικούς, προκειμένου να λάβουν σαφή γνώση και να ενημερωθούν υπεύθυνα για το πραγματικό ζήτημα που αντιμετωπίζουν και να αποκτήσουν πλήρη εικόνα των δεδομένων κάθε περίπτωσης.
Παράλληλα, καλούνται να απευθύνονται και στον Δικηγορικό Σύλλογο Ρεθύμνου, αναγνωρίζοντας τη σημαντική προσπάθεια που έχει ήδη αναπτύξει για την αντιμετώπιση των σχετικών ζητημάτων, καθώς και για τη νομική καθοδήγηση και εκπροσώπηση των πολιτών, στις περιπτώσεις που αυτό απαιτείται.
Από την πλευρά της, Η Νομαρχιακή Επιτροπή Ρεθύμνου του ΤΕΕ ΤΔΚ έχει ήδη συστήσει ομάδα εργασίας για την εξέταση των σχετικών τεχνικών θεμάτων, η οποία θα συνεδριάζει κάθε δεύτερη Τετάρτη, αρχής γενομένης από τις 20 Μαΐου, ώστε οι πολίτες που θίγονται από τις απαλλοτριώσεις να μπορούν να απευθύνονται στη Νομαρχιακή Επιτροπή Ρεθύμνου μέσω της ηλεκτρονικής της διεύθυνσης [email protected]. Τα αιτήματα που θα υποβάλλονται θα εξετάζονται κατά τις συνεδριάσεις και θα απαντώνται με γνώμονα την καθοδήγηση και την πληροφόρηση, αλλά όχι την παροχή υπηρεσιών.
Επειδή δεν είναι πρακτικά δυνατόν να υπάρχει παρουσία του ΤΕΕ σε κάθε μεμονωμένη συνάντηση ή πρωτοβουλία που αναπτύσσεται σε επίπεδο κοινοτήτων, ούτε να γίνεται δημόσια αναφορά σε κάθε επιμέρους ιδιοκτησία και στα ειδικά προβλήματα που αυτή ενδέχεται να παρουσιάζει, προγραμματίζεται η διοργάνωση ανοικτής ενημερωτικής συνάντησης, σε συνεργασία με τον Δικηγορικό Σύλλογο Ρεθύμνου.
Για τη συνάντηση αυτή θα ακολουθήσει νεότερη ανακοίνωση, με την οποία θα γνωστοποιηθούν ο χρόνος, ο τόπος και οι λεπτομέρειες συμμετοχής. Στην εν λόγω ενημερωτική συνάντηση θα κληθούν να συμμετάσχουν τεχνικοί, νομικοί, καθώς και ιδιοκτήτες που θίγονται από τις απαλλοτριώσεις του ΒΟΑΚ, με στόχο την ενιαία, σαφή και υπεύθυνη ενημέρωση, καθώς και την παροχή βασικών τεχνικών και νομικών κατευθύνσεων για τα ζητήματα που έχουν ανακύψει.
Στόχος όλων μας είναι η ομαλή και απρόσκοπτη πρόοδος ενός έργου μεγάλης σημασίας για τον τόπο, με παράλληλη πλήρη διασφάλιση των δικαιωμάτων, των αξιώσεων και της νόμιμης προστασίας των ιδιοκτητών που θίγονται από τη διαδικασία των απαλλοτριώσεων».
ΠΡΟΜΗΝΥΕΤΑΙ ΘΥΕΛΛΑ
Για όλα τα παραπάνω οι αντιδράσεις είναι σφοδρές. Οι σύλλογοι των κτηνοτρόφων ετοιμάζονται να κατέβουν στους δρόμους ενώ νομικά προετοιμάζονται να κινηθούν εναντίον του Ελληνικού Κράτους με προσφυγές στα Ευρωπαϊκά και Διεθνή δικαστήρια.
Παράλληλα ερώτηση στην Βουλή κατέθεσε ο Βουλετής Μανώλης Χνάρης του ΠΑΣΟΚ που μεταξύ άλλων τονίζει, ότι «ότι υπάρχει άμεσος κίνδυνος οι πολίτες να απωλέσουν κατά παράνομο τρόπο τις περιουσίες τους με όποιες παρεπόμενες συνέπειες για την κοινωνική συνοχή και την απρόσκοπτη συνέχεια της αγροτικής δραστηριότητας και καθώς παράλληλα για την ανωτέρω κατάσταση, ουδεμία ευθύνη φέρει ο πολίτης και απαιτείται άμεση κρατική παρέμβαση».
