Για ανάγκη εφαρμογής ενός συνολικού σχεδίου για τις υποδομές της Κρήτης, κάνει λόγο η Πρόεδρος της Ν.Ε. Ρεθύμνου του ΤΕΕ κ. Γεωργία Μανωλίτση.
Με αφορμή την συζήτηση που έγινε την περασμένη εβδομάδα για την διεκδίκηση των μελετών και των έργων κατασκευής του Νότιου Οδικού Άξονα Κρήτης αλλά και τον διάλογο που άνοιξε για μέσα σταθερής τροχιάς, θέτει θέμα σύνθεσης ενός ολοκληρωμένου προγράμματος εκσυγχρονισμού των υποδομών μεταφορών στο νησί με την ίδια να δίδει έμφαση στο Ρέθυμνο.
«Η ανάπτυξη ενός βασικού άξονα δεν μπορεί από μόνη της να εξασφαλίσει ισόρροπη ανάπτυξη εάν δεν συνοδεύεται από συμπληρωματικές υποδομές που να διασφαλίζουν τη συνοχή του δικτύου» υποστήριξε μιλώντας στην εφημερίδα «Ρέθεμνος» η πρόεδρος του τοπικού τμήματος του Τεχνικού Επιμελητηρίου, για να επισημάνει πως «είναι σημαντικό οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα να βασίζονται σε ολοκληρωμένο σχεδιασμό».
ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΟΥ ΤΩΝ ΥΠΟΔΟΜΩΝ
Η πρόεδρος της Ν.Ε. Ρεθύμνου του ΤΕΕ κ. Γεωργία Μανωλίτση, με αφορμή την σύσκεψη που παρακολούθησε για τον ΝΟΑΚ, δήλωσε στην εφημερίδα μας τα εξής: «Η Κρήτη βρίσκεται σε μια περίοδο κατά την οποία μεγάλα έργα υποδομών υλοποιούνται ή σχεδιάζονται, όπως ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης και το νέο διεθνές αεροδρόμιο στο Καστέλλι, και τα οποία θα καθορίσουν την αναπτυξιακή πορεία του νησιού για τις επόμενες δεκαετίες. Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό οι αποφάσεις που λαμβάνονται σήμερα να βασίζονται σε ολοκληρωμένο σχεδιασμό, τεχνική τεκμηρίωση και συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.
Οι υποδομές αυτές δεν αφορούν μόνο την αναβάθμιση των μεταφορών αλλά επηρεάζουν ευρύτερα τη χωρική οργάνωση, την οικονομική δραστηριότητα, την τουριστική ανάπτυξη και τη λειτουργία των πόλεων και των οικισμών. Σε αυτό το πλαίσιο είναι ιδιαίτερα σημαντικό να εξετάζεται ο σχεδιασμός των υποδομών μεταφορών ως ένα ενιαίο σύστημα και όχι ως αποσπασματικά έργα».
Θεωρώντας πως η συζήτηση για τον ΝΟΑΚ έχει νόημα εφόσον μιλάμε για ένα ολοκληρωμένο σχέδιο οδικών έργων δήλωσε στην εφημερίδα Ρέθεμνος, τα εξής:
Ένα τέτοιο παράδειγμα αποτελεί η ανάγκη για την ανάπτυξη του Νότιου Οδικού Άξονα Κρήτης. Η Περιφερειακή Ενότητα Ρεθύμνου γενικότερα δεν διαθέτει ούτε αεροδρόμιο αλλά ούτε και επιβατικό λιμάνι.
Ειδικότερα η νότια πλευρά πέραν του επαρχιακοί δρόμου ως την είσοδο στο ΒΟΑΚ δεν διαθέτει ασφαλές και ταχύ οδικό δίκτυο. Η πρόσβαση των κατοίκων σε υπηρεσίες υγείας, εκπαίδευσης, διοίκησης και οικονομικής δραστηριότητας εξαρτάται σχεδόν αποκλειστικά από το οδικό δίκτυο. Το ίδιο ισχύει και για την πρόσβαση των επιχειρήσεων στις αγορές, καθώς και για τη διακίνηση των αγροτικών προϊόντων και την εξυπηρέτηση της τουριστικής δραστηριότητας.
Για τον λόγο αυτό η ανάπτυξη ενός σύγχρονου νότιου οδικού άξονα δεν αποτελεί απλώς μια αναβάθμιση του υφιστάμενου δικτύου, αλλά βασική προϋπόθεση για την κοινωνική και οικονομική συνοχή της περιοχής. Ο Νότιος Οδικός Άξονας μπορεί να λειτουργήσει ως ένας βασικός κορμός που θα συνδέει τις νότιες περιοχές της Κρήτης μεταξύ τους αλλά και με τους κύριους οδικούς κόμβους του νησιού.
Εμείς ως Τεχνικό Επιμελητήριο θεωρούμε ότι η συζήτηση πρέπει πλέον να μεταφερθεί από τη γενική αναφορά στην αναγκαιότητα του έργου σε μια πιο συγκεκριμένη τεχνική προσέγγιση. Είναι απαραίτητο να υπάρχει σαφής εικόνα για την ωριμότητα των μελετών, για τα επιμέρους τμήματα του έργου και για το στάδιο στο οποίο βρίσκονται οι διαδικασίες σχεδιασμού και αδειοδότησης.
Η αποτύπωση αυτή είναι κρίσιμη ώστε να προκύψει ένα ρεαλιστικό χρονοδιάγραμμα υλοποίησης και να καθοριστούν οι προτεραιότητες. Εξίσου σημαντικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η διασύνδεση του κεντρικού άξονα με το τοπικό δίκτυο. Ένας μεγάλος οδικός άξονας δεν μπορεί να λειτουργήσει απομονωμένα. Η αποτελεσματικότητά του εξαρτάται από την πρόβλεψη σύνδεσης με τους κάθετους δρόμους που οδηγούν στους οικισμούς, στις παραγωγικές περιοχές και στους τουριστικούς προορισμούς. Για τον λόγο αυτό είναι απαραίτητο ο σχεδιασμός του ΝΟΑΚ να λάβει υπόψη τη σύνδεσή του με τους κάθετους οδικούς άξονες των οικισμών, ώστε να εξασφαλιστεί η προσβασιμότητα και η συνέχεια των μετακινήσεων.
Το ζήτημα αυτό συνδέεται άμεσα και με τον ευρύτερο χωρικό σχεδιασμό της Κρήτης. Στο Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο του νησιού το δίκτυο μεταφορών αποτελεί βασικό εργαλείο για τη διασύνδεση των αστικών κέντρων, των περιοχών παραγωγής και των τουριστικών πόλων. Ο σχεδιασμός αυτός στηρίζεται στη λειτουργία ενός βασικού πλέγματος οδικών αξόνων που διασφαλίζουν τη συνοχή του νησιού και υποστηρίζουν την αναπτυξιακή δυναμική των περιοχών. Σε αυτό το πλαίσιο, ο Βόρειος και ο Νότιος οδικός άξονας αντιμετωπίζονται ως συμπληρωματικές υποδομές που εξυπηρετούν διαφορετικές αλλά αλληλένδετες ανάγκες μετακίνησης.
Παράλληλα, η συζήτηση για τις υποδομές μεταφορών στην Κρήτη δεν περιορίζεται μόνο στο οδικό δίκτυο. Πριν από περίπου έναν μήνα πραγματοποιήθηκε στο Ηράκλειο ημερίδα στην οποία συμμετείχαμε ως Νομαρχιακή Επιτροπή του ΤΕΕ ΤΔΚ και στην οποία αναπτύχθηκε εκτενής διάλογος για τη δυνατότητα ανάπτυξης μέσων σταθερής τροχιάς στο νησί. Η συζήτηση αυτή ανέδειξε ότι με δεδομένη την αύξηση της τουριστικής κίνησης, την ανάπτυξη των αστικών κέντρων και την ανάγκη μείωσης του κυκλοφοριακού φόρτου, θα πρέπει να εξεταστεί σε βάθος χρόνου η δυνατότητα ένταξης τέτοιου τύπου συστημάτων.
Τα μέσα σταθερής τροχιάς δεν μπορούν να υποκαταστήσουν το οδικό δίκτυο, μπορούν όμως να λειτουργήσουν συμπληρωματικά σε έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό μεταφορών. Σε πολλά ευρωπαϊκά νησιά και περιφέρειες με έντονη τουριστική δραστηριότητα εξετάζεται πλέον η ανάπτυξη τέτοιων συστημάτων, κυρίως για τη σύνδεση μεγάλων αστικών κέντρων και αεροδρομίων.
Το Τεχνικό Επιμελητήριο, ως θεσμοθετημένος τεχνικός σύμβουλος της Πολιτείας, έχει τη δυνατότητα να συμβάλει ουσιαστικά στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των μεγάλων έργων υποδομών που βρίσκονται σε εξέλιξη στην Κρήτη. Η συμβολή αυτή μπορεί να περιλαμβάνει την επιστημονική αξιολόγηση μελετών, τη διατύπωση τεχνικών προτάσεων για τη βελτίωση του σχεδιασμού, την παρακολούθηση της προόδου των έργων και τη συμβολή στον δημόσιο διάλογο με τεκμηριωμένες θέσεις.
Ο στόχος δεν είναι μόνο η κατασκευή μεγάλων έργων, αλλά η δημιουργία ενός λειτουργικού και βιώσιμου συστήματος μεταφορών που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες των κατοίκων, της οικονομίας και της ανάπτυξης του νησιού στο σύνολό του.
Σε αυτό το πλαίσιο, τόσο ο Νότιος Οδικός Άξονας όσο και οι υπόλοιπες υποδομές αποτελούν κρίσιμα στοιχεία ενός συνολικού σχεδιασμού για το μέλλον της Κρήτης».
Η ΣΥΣΚΕΨΗ ΓΙΑ ΤΟ ΝΟΑΚ
Η σύσκεψη για τον ΝΟΑΚ πραγματοποιήθηκε στο Δημαρχείο Αγίου Βασιλείου στο Σπήλι με την συμμετοχή των Δημάρχων της νότιας Κρήτης και αντικείμενο τη διαμόρφωση ενιαίας πρότασης για τη σύγχρονη και ασφαλή οδική σύνδεση των νότιων Δήμων με το νέο διεθνές Αεροδρόμιο Καστελίου.
Η πρωτοβουλία ανήκε στους οκτώ Δημάρχους των περιοχών που επηρεάζονται άμεσα από τον σχεδιασμό της νότιας σύνδεσης και σηματοδοτεί τη συγκρότηση ενός ενιαίου μετώπου διεκδίκησης, με τεκμηριωμένες θέσεις και σαφή αναπτυξιακό προσανατολισμό.
Στη σύσκεψη συμμετείχαν εκτός από τον οικοδεσπότη Δήμαρχο κ. Γιάννη Ταταράκη, ο οποίος είχε και το συντονισμό της συζήτησης, ο Δήμαρχος Αμαρίου κ. Παντελής Μουρτζανός, ο Δήμαρχος Αρχανών–Αστερουσίων κ. Μανώλης Κοκοσάλης, Δήμαρχος Βιάννου κ. Παύλος Μπαριτάκης, ο Δήμαρχος Γόρτυνας κ. Μιχάλης Κοκολάκης, ο Δήμαρχος Ιεράπετρας κ. Μανώλης Φραγκούλης, ο Δήμαρχος Μινώα Πεδιάδας κ. Βασίλης Κεγκέρογλου και ο Δήμαρχος Φαιστού κ. Γρηγόρης Νικολιδάκης.
Συμμετείχαν ο Βουλευτής Ρεθύμνου Μανώλης Χνάρης, ο Βουλευτής Ηρακλείου Λευτέρης Αυγενάκης, εκπρόσωπος του Υπουργού Γιάννη Κεφαλογιάννη, η Αντιπεριφερειάρχης Ρεθύμνου Μαίρη Λιονή, ο Αντιπεριφερειάρχης Επιχειρηματικότητας Μιχάλης Βάμβουκας, ο Εντεταλμένος Περιφερειακός Σύμβουλος Πολιτικής Προστασίας Μιχάλης Σαρρής, οι Περιφερειακοί Σύμβουλοι Βαγγέλης Τσουδερός, Ευαγγελία Δερμιτζάκη–Ουρανού και Νικόλαος Μανουσάκης, ο Πρόεδρος του Περιφερειακού Επιμελητηριακού Συμβουλίου Κρήτης και Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Ρεθύμνης Γιώργος Γιακουμάκης, το μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του ΤΕΕ Στέλιος Ξεζωνάκης καθώς και η Πρόεδρος της Ν.Ε. ΤΕΕ Ρεθύμνου Γεωργία Μανωλίτση ενώ χαιρετισμό απέστειλαν οι Βουλευτές ΠΑΣΟΚ Ηρακλείου Ελένη Βατσινά και Φραγκίσκος Παρασύρης.
Επίσης παρόντες ήταν Αντιδήμαρχοι , Δημοτικοί Σύμβουλοι και στελέχη των Δήμων που συμμετείχαν στη συνάντηση.
Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης αναδείχθηκε ότι η νότια σύνδεση με το νέο αεροδρόμιο δεν αποτελεί απλώς ένα τεχνικό έργο, αλλά βασική προϋπόθεση ισόρροπης ανάπτυξης της Κρήτης, ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας και αξιοποίησης των νέων αναπτυξιακών δυνατοτήτων που δημιουργούνται.
Στην εναρκτήρια τοποθέτησή του, ο Δήμαρχος Αγίου Βασιλείου Ιωάννης Ταταράκης τόνισε:
«Η σημερινή μας πρωτοβουλία δεν είναι μια τυπική σύσκεψη. Είναι μια συνάντηση ευθύνης. Μια συνάντηση που εκφράζει την κοινή μας βούληση να διαμορφώσουμε ενιαία και ισχυρή φωνή για ένα ζήτημα στρατηγικής σημασίας: τη νότια σύνδεση με το νέο Αεροδρόμιο Καστελίου».
Και συνέχισε επισημαίνοντας: «Η σύγχρονη, ασφαλής και λειτουργική οδική σύνδεση δεν είναι απλώς τεχνικό έργο. Είναι προϋπόθεση ισόρροπης ανάπτυξης. Είναι ζήτημα κοινωνικής συνοχής. Είναι θέμα οδικής ασφάλειας και εργαλείο βιώσιμης τουριστικής και παραγωγικής προοπτικής.» Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον Δήμο Αγίου Βασιλείου και στις αναπτυξιακές του δυνατότητες, με τον Δήμαρχο να σημειώνει: «Η γεωγραφική μας θέση, που διαχρονικά αποτέλεσε περιορισμό, μπορεί και πρέπει να μετατραπεί σε αναπτυξιακό πλεονέκτημα, εφόσον υπάρξει σύγχρονη και λειτουργική σύνδεση με τη νέα πύλη εισόδου της Κρήτης.»
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις υφιστάμενες μελέτες που έχει εκπονήσει η Περιφέρεια Κρήτης καθώς ο εν λόγω οδικός άξονας Ρέθυμνο – Σπήλι – Τυμπάκι - Άγιους Δέκα – Ιεράπετρα προβλέπεται στο χωροταξικό της Περιφέρειας (ΦΕΚ 260 ΑΑΠ/9-11-2017) και επισημάνθηκε η ανάγκη προτεραιοποίησης, εξασφάλισης χρηματοδότησης και καθορισμού συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος υλοποίησης.
Μεταξύ άλλων τονίστηκε, ότι δεν ξεκινά μια νέα διεκδίκηση από μηδενική βάση, καθώς υπάρχουν ήδη σημαντικές μελέτες που έχει εκπονήσει η Περιφέρεια Κρήτης σε κρίσιμα τμήματα του οδικού δικτύου όπως τα τμήματα Παλέ-Σπήλι, Σπήλι – Ακούμια και Ακούμια -Άγιο Δημήτριο προϋπολογισμού 93.000.000 ευρώ. Στο πλαίσιο αυτό, συμφωνήθηκε ομόφωνα ότι η Περιφέρεια Κρήτης θα αναλάβει συντονιστικό ρόλο στην επόμενη φάση, με στόχο την τεχνική ωρίμανση, την ιεράρχηση προτεραιοτήτων και τη συνολική διαμόρφωση της πρότασης που θα κατατεθεί στην Πολιτεία. Επίσης συμφώνησαν στη διαμόρφωση κοινού ψηφίσματος το οποίο θα αποσταλεί στον Πρωθυπουργό και θα κοινοποιηθεί στον Υπουργό Υποδομών και Μεταφορών ενώ θα αιτηθούν και κατ ιδίαν συνάντηση με τον Πρωθυπουργό προκειμένου να παρουσιαστούν αναλυτικά οι προτάσεις και να ζητηθούν συγκεκριμένες δεσμεύσεις και σαφές χρονοδιάγραμμα ενεργειών.
Κοινή διαπίστωση όλων ήταν ότι η νότια Κρήτη δεν ζητά προνομιακή μεταχείριση, αλλά ισότιμη συμμετοχή στη νέα αναπτυξιακή εποχή του νησιού.
Όπως τονίστηκε χαρακτηριστικά, η γεωγραφική θέση των νότιων Δήμων μπορεί να μετατραπεί από μειονέκτημα σε πλεονέκτημα, εφόσον υπάρξει σύγχρονη, ασφαλής και λειτουργική σύνδεση με τη νέα πύλη εισόδου της Κρήτης.
