Το Ρεθεμνιώτικο Καρναβάλι, η αδιαμφισβήτητη «ναυαρχίδα» της αποκριάτικης Κρήτης, ετοιμάζεται και φέτος να μεταμορφώσει την πόλη σε μια μεγάλη γιορτή χρωμάτων, μουσικής και ξεφαντώματος. Πίσω όμως από τη λάμψη, τα άρματα και τους χιλιάδες καρναβαλιστές, κρύβεται μια λιγότερο γιορτινή πραγματικότητα, το αυξανόμενο κόστος, που δοκιμάζει τις αντοχές συμμετεχόντων και διοργανωτών.
ΤΟ «ΤΙΜΗΜΑ» ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΦΙΕΣΗΣ
Η ακρίβεια δεν άφησε ανεπηρέαστο ούτε τον πυρήνα της αποκριάς χτυπώντας απευθείας στα εργαστήρια προετοιμασίας στολών και αρμάτων. Τα υφάσματα για τις στολές, τα υλικά κατασκευής των αρμάτων και οι πρώτες ύλες παρουσιάζουν διαρκείς αυξήσεις, ανεβάζοντας κατακόρυφα τον προϋπολογισμό των ομάδων.
Σήμερα, το κόστος μιας στολής αγγίζει κατά μέσο όρο τα 45 ευρώ, ποσό που για μια τετραμελή οικογένεια μεταφράζεται σε περίπου 180 ευρώ μόνο για τη συμμετοχή στην παρέλαση, χωρίς να υπολογίζονται τα έξοδα για φαγητό, καφέ, μετακινήσεις ή τα καθιερωμένα πάρτι των ομάδων.
Για όσους μάλιστα δεν διαμένουν στο Ρέθυμνο, το κόστος εκτοξεύεται ακόμη περισσότερο, καθώς προστίθενται τα εισιτήρια και η διαμονή.
Ο Δήμος Ρεθύμνης, αναγνωρίζοντας τις δυσκολίες, προσπαθεί να στηρίξει τις ομάδες, παρέχοντας 200 ευρώ για σιδηρικά και 80 ευρώ για χρώματα ανά άρμα. Ωστόσο, όπως παραδέχονται οι ίδιοι οι συμμετέχοντες, η ενίσχυση αυτή είναι μια μικρή οικονομική ανάσα που καλύπτει ένα μικρό μέρος των πραγματικών εξόδων.
Για να διατηρηθεί το υψηλό επίπεδο αισθητικής και η φήμη του θεσμού, οι καρναβαλικές ομάδες καταφεύγουν συχνά στη συνεργασία με επαγγελματίες καλλιτέχνες, γεγονός που ανεβάζει ακόμη περισσότερο το τελικό κόστος, η κάλυψη του οποίου εξαρτάται σε πολλές περιπτώσεις από την επιτυχία της πώλησης των στολών.
Παλιοί καρναβαλιστές, που συμμετέχουν από μαθητικά χρόνια, περιγράφουν την σημερινή κατάσταση με ειλικρίνεια: «Όταν έχεις δύο παιδιά και πρέπει να δώσεις πάνω από 200 ευρώ μόνο για να βγείτε στην παρέλαση, είναι δύσκολο. Αν προσθέσεις και τα υπόλοιπα έξοδα της ημέρας, μιλάμε για χρήματα που λείπουν από έναν ήδη πιεσμένο οικογενειακό προϋπολογισμό».
Ιδιαίτερη σημασία έχει και ο χρόνος διεξαγωγής του Τριωδίου, αφού όπως επισημαίνουν οι ίδιοι: «Όταν το Τριώδιο ανοίγει νωρίς, κοντά στα Χριστούγεννα, η συμμετοχή γίνεται ακόμα πιο δύσκολη, γιατί ο κόσμος είναι ήδη οικονομικά εξαντλημένος από τις γιορτές.»
Υπεύθυνοι των στολών των καρναβαλικών ομάδων μιλούν για μεγάλη προσπάθεια, το κόστος των στολών να παραμείνει κάτω από τα 50 ευρώ.
«Προσπαθούμε όσο γίνεται να κρατήσουμε χαμηλές τις τιμές, για να μπορούν όλοι να συμμετάσχουν, αλλά οι αυξήσεις στα υλικά και τα μεταφορικά πραγματικά μας… πνίγουν».
ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ «ΑΝΑΣΑ» Η ΧΑΜΕΝΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ;
Αναμφίβολα, το Καρναβάλι προσφέρει μια πρόσκαιρη ώθηση στην τοπική οικονομία. Τα καταστήματα εποχιακών ειδών καταγράφουν αυξημένο τζίρο, ενώ η εστίαση, τα ξενοδοχεία και τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης βλέπουν τις κρατήσεις να ανεβαίνουν, ιδιαίτερα το τελευταίο τριήμερο της Αποκριάς.
Ωστόσο, από την άλλη, ορισμένοι παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι αυτή η «ένεση ρευστότητας» είναι περιορισμένης διάρκειας. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν το Ρεθεμνιώτικο Καρναβάλι μπορεί να μετατραπεί σε μοχλό επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου και να μην παραμείνει απλώς ένα ακόμα εντυπωσιακό αλλά βραχύβιο γεγονός.
Με στοχευμένες μελέτες και στρατηγικό σχεδιασμό, ο θεσμός θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό πυλώνα χειμερινού τουρισμού, προσφέροντας σταθερά έσοδα και βιώσιμη ανάπτυξη στην τοπική οικονομία.
Την ίδια στιγμή, η «καρναβαλική πρωτεύουσα» της Κρήτης καλείται να διαχειριστεί και μια ακόμα πρόκληση, την εμφάνιση μικρότερων, περιφερειακών καρναβαλιών. Άλλες πόλεις και χωριά, βλέποντας την επιτυχία του Ρεθύμνου, δημιουργούν τις δικές τους διοργανώσεις με χαμηλότερο κόστος συμμετοχής, διεκδικώντας ένα κομμάτι από την «πίτα» των επισκεπτών αλλά και των ίδιων των Κρητικών που αναζητούν πιο οικονομικές λύσεις για τη διασκέδασή τους.
Όπως σημειώνουν οι ίδιοι οι καρναβαλιστές: «Δεν ανταγωνιζόμαστε μόνο την ακρίβεια, αλλά και την ευκολία ενός μικρότερου καρναβαλιού στον διπλανό νομό. Αν το Ρέθυμνο δεν επενδύσει ακόμη περισσότερο στην ποιότητα και στη διεύρυνση της σεζόν, κινδυνεύει να χάσει τον «θρόνο του» από όσους προσφέρουν το ίδιο «προϊόν» σε τιμές κρίσης».
