«Βροχή» από ηλεκτρονικές απάτες καταγράφεται το τελευταίο διάστημα, με επιτήδειους να βάζουν χέρι στους τραπεζικούς λογαριασμούς ανυποψίαστων πολιτών και στο Ρέθυμνο με διάφορες μεθόδους εξαπάτησης.

Ο Μανώλης Σφακιανάκης, πρώην διευθυντής της Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος, μίλησε στον 9,80 fm και στο Σταύρο Ρακιντζή για τους τρόπους που οι απατεώνες προσπαθούν να αποσπάσουν χρήματα από ανυποψίαστους πολίτες.

«Ο στόχος των απατεώνων είναι να αποσπάσουν χρήματα και το καταφέρνουν με διάφορους τρόπους», είπε ο κ. Σφακιανάκης και πρόσθεσε: «Ο πρώτος τρόπος είναι να στείλουν στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο ένα link το οποίο οδηγεί, είτε σε μία ιστοσελίδα με κάποια ωραία φωτογραφία, είτε σε κάποια δελεαστική προσφορά. Ο αποστολέας προτρέπει το λήπτη να πατήσει το link… Αν ο λήπτης ακολουθήσει τις οδηγίες του, θα εγκατασταθεί στον υπολογιστή του ένα κακόβουλο λογισμικό το οποίο παγιδεύει και αποσπά όλους τους κωδικούς και τα ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα που είναι περασμένα στον υπολογιστή. Ο δεύτερος τρόπος είναι να φτάσει ένα μήνυμα στο κινητό το οποίο θα γράφει ότι έχει μπλοκάρει η κάρτα της τράπεζας μας, και ζητάει να πατηθεί το ανάλογο link προκειμένου να ξεμπλοκαριστεί...»

«Οι άνθρωποι που πατούν το link», σχολίασε ο ίδιος, «βεβαίως δεν είναι ούτε ανόητοι, ούτε βλάκες. Οι απατεώνες στηρίζονται στον αιφνιδιασμό. Όταν σου έρθει το μήνυμα για μπλοκαρισμένη τραπεζική κάρτα, η πρώτη «λογική κίνηση» που θα κάνει κάποιος είναι να προσπαθήσει να την ξεμπλοκάρει. Στη συνέχεια δυστυχώς, κάποιοι βάζουν τους κωδικούς τους, με αποτέλεσμα οι απατεώνες να αποκτήσουν τον πλήρη έλεγχο. Να μπουν στο σύστημα ν’ αλλάξουν τους κωδικούς, το πιστωτικό όριο, τις ειδοποιήσεις του τηλεφώνου και αφού τα μεταφέρουν όλα, σε ένα δικό τους τηλεφωνικό νούμερο άμεσα μεταφέρουν και όλα τα χρήματα σε τρίτους λογαριασμούς».

Αναφερόμενος στο φαινόμενο που είναι σε έξαρση ο κ. Σφακιανάκης υπογραμμίζει: «Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο στο Ρέθυμνο, ούτε μόνο την Ελλάδα, είναι παγκόσμιο. Τον τελευταίο καιρό μάλιστα παρατηρείται έξαρση του φαινομένου γιατί υπάρχει κενό στην ασφάλεια». Και εξήγησε: «Η τράπεζα έχει ασφαλίσει τα χρήματά μας, αλλά πρέπει να εφαρμόσει δύο με τρία αντίμετρα ακόμα, ώστε να μην ξεγελιέται με ευκολία ένας άνθρωπος που θα λάβει ένα e-mail ή ένα μήνυμα που μοιάζει με αληθινό».

Μιλώντας γι αυτά τα αντίμετρα τόνισε: «Ένα βασικό πρόβλημα, είναι ότι οι τράπεζες δεν έχουν τηλεφωνικά κέντρα ώστε να μπορούν τα θύματα να επικοινωνούν άμεσα μαζί τους. Πιστεύω ότι ένα 70% των ανθρώπων που έχουν πέσει θύματα ηλεκτρονικής απάτης, θα είχε γλιτώσει, αν υπήρχε η δυνατότητα να επικοινωνήσουν άμεσα με την τράπεζα, γιατί οι περισσότεροι το αντιλαμβάνονται γρήγορα. Ωστόσο, οι άνθρωποι που δέχτηκαν αυτή την επίθεση δεν μπορούν να ενημερώσουν, αφού όταν προσπαθούν να καλέσουν την τράπεζα θέλει τουλάχιστον μισή ώρα αναμονή. Σε αυτή τη μισή ώρα ή και παραπάνω τα χρήματα έχουν κάνει φτερά. Επίσης πολύ σημαντικό κατά τη γνώμη μου είναι να λειτουργήσει ένα σύστημα που να μπορούν οι πελάτες των τραπεζών, να βάζουν τα εμβάσματα που στέλνουν με χρονοκαθυστέρηση. Όπως όταν γίνεται μία ληστεία στην τράπεζα πού υπάρχει χρονοκαθυστέρηση στο χρηματοκιβώτιο. Από τη στιγμή που ο απατεώνας καταφέρει και πει στο λογαριασμό κάποιου, χρειάζεται ελάχιστα λεπτά για να τον αδειάσει. Για αυτό μίλησα για το σύστημα της χρονοκαθυστέρησης, ώστε ναι μεν να μπορούν να γίνουν μεταφορές και πληρωμές, αλλά με καθυστέρηση μιας ώρας για παράδειγμα. Μέσα σε αυτή την ώρα θα μπορούσαν να γίνουν οι διορθωτικές κινήσεις ώστε να μην μπορέσουν να ολοκληρωθεί η κλοπή.»

Ωστόσο, αναφερόμενος και σε περιστατικά του Ρεθύμνου είπε: «Θέλω να γνωρίζετε ότι ένας μεγάλος αριθμός Ρεθεμνιωτών έχει χάσει πολλά χρήματα με αυτούς τους τρόπους και αυτή τη στιγμή βρίσκεται στα δικαστήρια. Το «phishing» το γνωστό «ψάρεμα» που γίνεται, έχει σκοπό να πάρει τα χρήματα από τους τραπεζικούς λογαριασμούς με όποιο τρόπο μπορεί. Ο τρόπος αλλάζει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Γι’ αυτό κάνω μία έκκληση στις τράπεζες να κάνουν δύο πράγματα: Το πρώτο είναι να βάλουν χρονοκαθυστέρηση στα εμβάσματα και τα χρήματα να φεύγουν μετά από μισή μία ώρα τουλάχιστον και το δεύτερο και βασικότερο είναι να κοιτάξει η τράπεζα να κάνεις σεμινάρια και ενημερώσεις δια ζώσης. Δυστυχώς ο κόσμος χάνει τα λεφτά του «τσάμπα και βερεσέ». Εξαφανίζονται εκατομμύρια ευρώ από τη μία στιγμή στην άλλη. Όπως είπε και ο υπουργός κ. Θεοδωρικάκος σε εννιά μήνες έχουν χαθεί 40 εκατομμύρια ευρώ, από τους ελληνικούς τραπεζικούς λογαριασμούς».

Πρόσφατα στο Ρέθυμνο υπήρξε η περίπτωση ενός πολίτη που προσπάθησε να πουλήσει ένα μηχάνημα και αντί να πληρωθεί το προϊόν από τον υποψήφιο αγοραστή,  έκαναν φτερά από το λογαριασμό του 42.000 ευρώ!

Σε ερώτημα τι μπορεί να κάνει κάποιος που έχασε χρήματα με αυτόν τον τρόπο, ο κ. Σφακιανάκης είπε μεταξύ άλλων: «Ο κάθε Έλληνας που χάνει τα χρήματά του μπορεί να τα ζητήσει πίσω με αγωγή από την τράπεζα. Ωστόσο, αν η τράπεζα έχει τελικά ευθύνες για αυτό που συνέβη, θα το αποφασίσουν τα ελληνικά δικαστήρια. Έχουν ήδη κατατεθεί πάρα πολλές αγωγές και τα δικαστήρια θα αποφασίσουν τελικά για το τι μέλλει γενέσθαι. Για να φτάσουμε όμως εκεί σίγουρα έχουν γίνει λάθη και από τις δύο πλευρές. Και από την πλευρά της τράπεζας αλλά και από την πλευρά των χρηστών - των πελατών».

Όσον αφορά το bitcoin ο κύριος Σφακιανάκης είπε. «Το bitcoin είναι ένα ηλεκτρονικό νόμισμα που μπορεί κάποιος να επενδύσει. Στο bitcoin όμως υπάρχουν οι απατεώνες που βάζουν τους ενδιαφερόμενους σε μαϊμού πλατφόρμες για bitcoin και εκεί οι «επενδύτες» χάνουν δεκάδες εκατομμύρια, γιατί οι επενδύσεις που τους δείχνουν δεν υπάρχουν. Είναι εικονικές επενδύσεις σε εικονικές πλατφόρμες.

Αξίζει τέλος ν αναφερθεί ότι ο κ. Σφακιανάκης έχει τονίσει πολλές φορές στο παρελθόν ότι καμία Τράπεζα δε θα στείλει ποτέ μήνυμα, ζητώντας κωδικούς».

Εκστρατεία ενημέρωσης για τις απάτες στο διαδίκτυο από το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου του ΙΤΕ σε συνεργασία με την Αρχή Κυβερνοασφάλειας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης

Την ώρα που εξαιτίας της πανδημίας έχουν αυξηθεί ραγδαία οι διαδικτυακές συναλλαγές και δραστηριότητες, νέες μορφές απάτης κάνουν διαρκώς την εμφάνισή τους καθιστώντας την εκπαίδευση των χρηστών σχετικά με την ψηφιακή ασφάλεια, επιτακτική ανάγκη. Σύμφωνα  μάλιστα με τα ετήσια στατιστικά στοιχεία της Ανοιχτής Γραμμής Καταγγελιών για το παράνομο περιεχόμενο στο διαδίκτυο SafeLine.gr, η αύξηση στις καταγγελίες για διαδικτυακές απάτες το 2021 σε σχέση με το 2020 αγγίζει το 40%.

Το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Έρευνας σε συνεργασία με τη Γενική Δ/νση Κυβερνοασφάλειας του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης δημιούργησαν και εγκαινιάζουν  εκστρατεία ενημέρωσης για τους τρόπους προστασίας των χρηστών από διάφορες μορφές διαδικτυακής απάτης.

Μέσα από δυο ευφάνταστα βίντεο, με χιούμορ, απλό και κατανοητό λόγο επιχειρείται η επιμόρφωση των πολιτών σε θέματα δημιουργίας και σωστής χρήσης ισχυρών κωδικών πρόσβασης καθώς και η εκπαίδευση τους στο να αναγνωρίζουν το phising στο διαδίκτυο και το smishing (διαδικτυακές απάτες μέσω sms).

Εσείς ξέρετε από passwords? https://youtu.be/dS-R8J7t5-w

 Εσείς γνωρίζετε τις απάτες smishing? https://youtu.be/LRnUDB6PTiI

Παράλληλα, σε μια ειδικά διαμορφωμένη σελίδα στο site του SaferInternet4Kids.gr παρέχεται ενημέρωση για τις συχνότερες απαντώμενες απάτες στον κυβερνοχώρο αλλά για τους τρόπους αναγνώρισης και πρόληψης τους.

Απάτες για προσωπικά δεδομένα και Κωδικούς - Απάτες με αγοραπωλησίες - Απάτες με ρομαντικό περιεχόμενο - Απάτες με ψεύτικες φιλανθρωπίες - Απάτες με δήθεν επενδύσεις χρημάτων - Απάτες με προσφορά εργασίας - Απάτες με απειλές και εκβιασμούς - Απάτες με αναπάντεχα κέρδη - Απάτες με αναπάντεχα δώρα.