Το 2021 είναι έτος απογραφής του πληθυσμού, ωστόσο και αυτή η δραστηριότητα, όπως και σχεδόν όλες φέτος, θα πραγματοποιηθεί εξ αποστάσεως, για την αποφυγή της περαιτέρω διασποράς του κορωνοϊού. Την απογραφή θα πραγματοποιήσει η ΕΛΣΤΑΤ, στο πλαίσιο του ετήσιου στατιστικού προγράμματος 2021.
Ο αρχικός σχεδιασμός προέβλεπε τη διενέργεια της απογραφής με τον παραδοσιακό τρόπο, οι έκτακτες συνθήκες όμως που δημιούργησε η πανδημία άλλαξαν τα σχέδια και έτσι η φετινές απογραφές του πληθυσμού και της Γεωργίας – Κτηνοτροφίας θα πραγματοποιηθεί ηλεκτρονικά και όπου αυτό δεν είναι δυνατό, θα γίνεται είτε τηλεφωνικά είτε με φυσική παρουσία. Η διαδικασία πάντως όπως έγινε γνωστό αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του έτους.
Για το θέμα της απογραφής μίλησε στη «Ρέθεμνος» ο προϊστάμενος της Περιφερειακής Υπηρεσίας Στατιστικής Ρεθύμνου της ΕΛΣΤΑΤ Γιώργος Κοτσιφάκης, που μεταξύ άλλων ανέφερε: «Η απογραφή του πληθυσμού θα πάει λίγο πίσω, λόγω της πανδημίας. Κανονικά έπρεπε να διελεγχθεί τώρα την άνοιξη, ωστόσο, από τον επόμενο μήνα θα ξεκινήσει η απογραφή Γεωργίας – Κτηνοτροφίας, που ήταν να γίνει το περασμένο φθινόπωρο και έτσι η απογραφή του πληθυσμού θα ξεκινήσει το καλοκαίρι με την Α’ φάση που είναι η απογραφή κτιρίων».
Ο κ. Κοτσιφάκης υπογράμμισε ότι παράλληλα με την απογραφή των κτιρίων καταγράφονται και οι κατοικίες που υπάρχουν. Και πρόσθεσε: «Στις αρχές Σεπτεμβρίου θα οριστούν οι απογραφείς και θα ξεκινήσει η διαδικασία της απογραφής του πληθυσμού που αναμένεται να γίνει Οκτώβριο με Νοέμβριο. Λόγω της πανδημίας, έχει προβλεφθεί τόσο για την απογραφή του πληθυσμού όσο και για την απογραφή της Γεωργίας – Κτηνοτροφίας να υπάρχει η δυνατότητα να γίνεται αυτοαπογραφή. Δηλαδή, θα υπάρχει μια εφαρμογή όπου θα μπορεί κάποιος με κωδικούς που θα του δίνονται ή με τους κωδικούς του taxisnet να απογράψει το νοικοκυριό του».
Συγχρόνως, θα υπάρχουν απογραφείς ανά τομείς που θα έχουν τόσο τον έλεγχο των απογραφών, όσο και την ευθύνη να βοηθήσουν στο να απογραφούν όλοι, είτε με τηλεφωνική επικοινωνία, είτε με επίσκεψη στο σπίτι σε περίπτωση που δεν υπάρχει άλλη δυνατότητα.
«Αυτό που είναι βασικό» είπε ο κ. Κοτσιφάκης «είναι ότι αφού δεν υπάρχει μητρώο κατοικιών, ώστε να μπορούμε να γνωρίζουμε πόσες κατοικίες υπάρχουν ανά κτίριο, θα πρέπει να προηγηθεί η απογραφή των κτιρίων και ν ακολουθήσει αυτή του πληθυσμού».
Όσον αφορά στην απογραφή Γεωργίας – Κτηνοτροφίας, ανέφερε ότι εκεί υπάρχουν μητρώα αγροτών, είτε από προηγούμενες απογραφές, είτε από τον ΟΠΕΚΕΠΕ ή ακόμα και από διάφορους άλλους φορείς.
Απογραφή Γεωργίας – Κτηνοτροφίας 22 Μαρτίου με 22 Ιουνίου
Η Απογραφή Γεωργίας-Κτηνοτροφίας διενεργείται σε όλα τα Κράτη-Μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2018/1091 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις ενοποιημένες στατιστικές για τις γεωργικές εκμεταλλεύσεις και τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), όπως αυτές αναφέρονται στο αναλυτικό εγχειρίδιο «Παγκόσμιο Πρόγραμμα για την Απογραφή Γεωργίας- Κτηνοτροφίας 2020»
Σκοπός της Απογραφής Γεωργίας-Κτηνοτροφίας είναι η συλλογή αντικειμενικών ποσοτικών πληροφοριών που αφορούν στη διάρθρωση του γεωργικού και κτηνοτροφικού τομέα, με στόχο τον προσδιορισμό των βασικών χαρακτηριστικών της δομής όλων των γεωργικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, τα οποία συνθέτουν την εικόνα της ελληνικής γεωργίας-κτηνοτροφίας. Ειδικότερα, επιχειρείται η συγκέντρωση στοιχείων σχετικά με:
α) τον αριθμό των γεωργικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο,
β) τα χαρακτηριστικά των γεωργικών και κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων σχετικά με τη νομική μορφή τους, το καθεστώς κατοχής, τη διαχείριση και τη διάρθρωσή τους (είδη καλλιεργειών και εκτρεφομένων ζώων και πτηνών, τις πρακτικές καλλιέργειας και τις πρακτικές στέγασης των ζώων καθώς και διάφορα περιβαλλοντικά στοιχεία (π.χ. χρήση λιπασμάτων, διαχείριση της κοπριάς),
γ) τις λοιπές δραστηριότητες της εκμετάλλευσης, όπως άλλες κερδοσκοπικές δραστηριότητες της γεωργικής ή κτηνοτροφικής εκμετάλλευσης, συμμετοχή της σε μέτρα στήριξης αγροτικής ανάπτυξης κ.λπ.,
δ) την απασχόληση σε αυτές,
ε) το γεωχωρικό εντοπισμό της εκμετάλλευσης.
Συγκεκριμένα η Απογραφή:
α) συγκεντρώνει στοιχεία απαραίτητα για τη χάραξη της αγροτικής, οικονομικής, κοινωνικής και περιβαλλοντικής πολιτικής σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, ενώ παράλληλα τα στοιχεία αυτά είναι απαραίτητα και για τον καθορισμό της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την παρακολούθηση της εφαρμογής των νέων μέτρων για την αγροτική ανάπτυξη,
β) συμβάλλει σημαντικά στη λήψη ορθολογικών αποφάσεων στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα της οικονομίας,
γ) αποτελεί βασικό μέσο εφαρμογής κρατικών προγραμμάτων οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης και περιφερειακού σχεδιασμού, καθώς και ακαδημαϊκών και λοιπών ερευνητικών προγραμμάτων που αφορούν τόσο στον αγροτικό τομέα όσο και σε όλους τους τομείς που έχουν άμεση σχέση μ’ αυτόν,
δ) συμβάλλει στη διάχυση της στατιστικής πληροφόρησης στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο, αφού τα στατιστικά στοιχεία που προκύπτουν από αυτήν ενδιαφέρουν άμεσα ή έμμεσα κάθε πολίτη,
ε) συντελεί στην ανάπτυξη του αγροτουρισμού
στ) αποτελεί τη βασική πηγή πληροφόρησης για την κατάρτιση και ενημέρωση του Στατιστικού Γεωργικού Μητρώου, που είναι το βασικό πλαίσιο για τη διενέργεια πολλών στατιστικών ερευνών στον τομέα της γεωργίας-κτηνοτροφίας και
ζ) αποτελεί τη βάση για την κατάρτιση περιβαλλοντικών και περιφερειακών δεικτών για την ανάπτυξη της αγρο-περιβαλλοντικής πολιτικής.
Μεθοδολογία για τη διενέργειας της Απογραφής Γεωργίας – Κτηνοτροφίας
Δεδομένων των συνθηκών που διαμορφώθηκαν λόγω της πανδημίας της νόσου του Κορωνοϊού (Covid-19), απαιτήθηκε ειδικός σχεδιασμός της απογραφικής διαδικασίας, στοχεύοντας στην υγειονομική προστασία του πληθυσμού. Στο πλαίσιο αυτό, η νέα προσέγγιση βασίζεται στην ηλεκτρονική αυτοαπογραφή, μέσω ειδικά σχεδιασμένης ηλεκτρονικής (web) εφαρμογής. Στις περιπτώσεις κατά τις οποίες δεν είναι δυνατή η ηλεκτρονική αυτοαπογραφή, η συμπλήρωση των ερωτηματολογίων θα γίνεται μέσω συνεντεύξεων με ραντεβού σε δημοτικά/ κοινοτικά καταστήματα, ή μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας και κατ’ εξαίρεση με συνέντευξη με φυσική παρουσία στην εκμετάλλευση, λαμβάνοντας όλα τα μέτρα προστασίας της δημόσιας υγείας. Σε όλες τις περιπτώσεις, για τη συμπλήρωση του ερωτηματολογίου, θα χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά ηλεκτρονικό ερωτηματολόγιο μέσω web εφαρμογής που αναπτύχθηκε από την ΕΛ.ΣΤΑΤ.
Η απογραφή του πληθυσμού
Βάσει της απογραφής, η ΕΛΣΤΑΤ ρυθμίζει ξανά τα δειγματοληπτικά πλαίσια για τις έρευνες που θα διεξάγει, έρευνες που έχουν να κάνουν με το εργατικό δυναμικό τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και γενικά ότι έχει σχέση με την ανθρώπινη δραστηριότητα.
Τα αποτελέσματα της απογραφής αποτελούν τη βάση για τη χάραξη πολιτικής σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο.
Οι απογραφές παραδοσιακά ξεκινούν το Μάρτιο φέτος όμως ο προγραμματισμός έχει αλλάξει γιατί τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο θα διεξαχθεί η απογραφή «Γεωργίας Κτηνοτροφίας» που ήδη έχει ξεκινήσει πιλοτικά και ήταν να πραγματοποιηθεί κανονικά το 2020 αλλά λόγω της πανδημίας αναβλήθηκε.
Η απογραφή του κτιρίων του οικιστικού ιστού της χώρας αναμένεται να ξεκινήσει τον Ιούνιο και περίπου τρεις μήνες αργότερα μέσα στο φθινόπωρο θα αρχίσει η απογραφή του πληθυσμού η οποία αναμένεται να διαρκέσει ένα μήνα, εκτός αν οι έκτακτες συνθήκες εκείνη τη χρονική περίοδο απαιτήσουν περισσότερο χρόνο.
Οι αλλαγές στον τρόπο της απογραφής
Όπως ήδη έχει γίνει γνωστό θα υπάρξουν αλλαγές και στον τρόπο που θα πραγματοποιηθεί η απογραφή του γενικού πληθυσμού.
Σύμφωνα με τις προσαρμογές που έχουν γίνει, φέτος θα χρησιμοποιηθούν ως επί το πλείστον οι νέες τεχνολογίες. Μέσω ενός Portal θα μπορούν οι πολίτες να αυτοαπογραφούν, ώστε να γίνει μια πρώτη καταγραφή.
Μάλιστα όπως έχει γίνει γνωστό η Ελληνική Στατιστική Αρχή θα είναι σε θέση να βλέπει σε ψηφιακό χάρτη, πόσοι έχουν δηλώσει κατοικία σε σε συγκεκριμένα οικοδομικά τετράγωνα, πράγμα που θα γίνει από τα μητρώα που θα πάρει από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων. Θα υπάρξει δε και δειγματοληπτικός έλεγχος για όσους προχωρήσουν με τη διαδικτυακή απογραφή προκειμένου για την ορθότητα των στοιχείων που έχουν δηλωθεί.
Όσοι δεν μπορούν να κάνουν μόνοι τους, την ηλεκτρονικά την απογραφή θα απογραφούν με τη συνηθισμένη μέθοδο πόρτα-πόρτα που πραγματοποιείται κάτω από κανονικές συνθήκες. Ωστόσο θα υπάρχει πρόβλεψη και για όσους θέλουν να απογραφούν ηλεκτρονικά να έχουν τηλεφωνική βοήθεια από τους απογραφείς
Η οργάνωση των απογραφών κτιρίων και πληθυσμού, η συλλογή των στοιχείων η επεξεργασία τους και η διάχυση των αποτελεσμάτων θα πραγματοποιηθούν από φέτος μέχρι το 2024. Η δαπάνη και των τριών απογραφών υπολογίζεται σε 100 εκατομμύρια ευρώ.
Τέλος, με την απογραφή ορόσημο αναμένεται να εκδοθεί και επετειακό λεύκωμα για την εξέλιξη του ελληνικού κράτους από το 182 μέχρι σήμερα, μέσα από τις γενικές απογραφές πληθυσμού.
De facto, μόνιμος και νόμιμος πληθυσμός
Στις ελληνικές απογραφές αναφέρονται οι όροι πραγματικός και μόνιμος πληθυσμός, οι οποίοι εξηγούνται παρακάτω:
Ως de facto πληθυσμό ή σύμφωνα με την ορολογία μέχρι την απογραφή του 2001 πραγματικό πληθυσμό ενός τόπου ορίζουν οι στατιστικές υπηρεσίες το συνολικό πληθυσμό που βρέθηκε και απογράφηκε κατά την απογραφή στο συγκεκριμένο αυτό τόπο, ανεξάρτητα από το αν διαμένει μόνιμα στον τόπο αυτό, ή αν είναι προσωρινός ή περαστικός.
Ως μόνιμος πληθυσμός ορίζεται ο συνολικός πληθυσμός που δήλωσε ως μόνιμη κατοικία του κατά την απογραφή του τον συγκεκριμένο τόπο, ανεξάρτητα από το πού βρέθηκε και απογράφηκε στην επικράτεια της χώρας.
Ως νόμιμος πληθυσμός θεωρείται ο αριθμός των δημοτών κάθε δήμου της χώρας με την υπηκοότητα της χώρας και διαμένουν μόνιμα στην χώρα. Το μέγεθος αυτό είναι απαραίτητο για να οριστεί ο αριθμός των βουλευτών που εκλέγει κάθε εκλογική περιφέρεια.
Τα στοιχεία των απογραφών από το 1821 έως σήμερα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, ο πληθυσμός της Ελλάδας μειώθηκε οριακά το 2020, καθώς την 1η Ιανουαρίου φέτος ο μόνιμος πληθυσμός εκτιμάται σε 10.718.565 άτομα (5.215.488 άνδρες και 5.503.077 γυναίκες), ή μικρότερος κατά 0,06% σε σχέση με τον αντίστοιχο πληθυσμό της 1ης Ιανουαρίου 2019 που ήταν 10.724.599 άτομα. Ακολουθεί ο πληθυσμός της χώρας, όπως έχει διαμορφωθεί από το 1821 έως σήμερα.
1821- 938.765
1828 -753.400
1861 - 1.096.810
1889 - 2.187.208
1907 - 2.631.952
1920 - 5.016.889
1928 - 6.204.684
1940 - 7.344.860
1951 - 7.632.801
1961 - 8.388.553
1971 - 8.768.641
1981 - 9.740.417
1991 - 10.259.900
2001 - 10.399.771
2011 - 10.816.286
