ΤΟΥ ΜΑΝΟΥΣΟΥ ΚΛΑΔΟΥ
Προβληματισμό και εντάσεις πυροδότησε η ομιλία του Υπουργού Εσωτερικών κ. Πάνου Σκουρλέτη στο κοινό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας και της Ένωσης Περιφερειών Ελλάδας, το οποίο έγινε στην Αθήνα την Τετάρτη και την Πέμπτη. Κατά την έναρξη του, επίσημα ανακοίνωσε, πως οι επόμενες εκλογές στην αυτοδιοίκηση θα γίνουν με το σύστημα της απλής αναλογικής.
Το γεγονός, προκάλεσε έντονες αντιπαραθέσεις με την μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων της αυτοδιοίκησης να εκτιμούν πως οι δήμοι οδηγούνται σε ακυβερνησία. Ωστόσο, δεν ήταν λίγοι, εκείνοι που σχολίασαν, πως το συνέδριο που έγινε, μάλλον, δεν είχε κανένα νόημα, αφού το νομοσχέδιο δεν είναι έτοιμο, επίσημα δεν έχει τεθεί σε διαβούλευση, οπότε, σειρά από φημολογούμενες αλλαγές, παραμένουν στο επίπεδο των σεναρίων.
Το βέβαιο – όπως ανακοίνωσε ο αρμόδιος υπουργός - είναι πως ο «Καλλικράτης» θα αντικατασταθεί από τον νέο νόμο με την επωνυμία «Κλεισθένης». Επίσης οι δημοτικές και περιφερειακές εκλογές θα πραγματοποιούνται την δεύτερη Κυριακή του Οκτωβρίου και θα γίνεται επαναληπτική όπου χρειαστεί για να εκλέγεται ο δήμαρχος με ποσοστό 50% + 1. Όμως μόνο ο Δήμαρχος ή ο Περιφερειάρχης. Διότι ο συνδυασμός θα εκλέγει τους συμβούλους του από την πρώτη Κυριακή με βάση τα ποσοστά ενός εκάστου, οπότε η ισχυρή πλειοψηφία του πρώτου συνδυασμού θα αποτελέσει παρελθόν.
Επίσης, στο πλαίσιο της απλής αναλογικής θα δίνεται η δυνατότητα στον περιφερειάρχη και στο δήμαρχο να ορίζει αντιπεριφεριάρχες και αντιδημάρχους από όλες τις παρατάξεις που θα συναποτελούν τις περιφερειακές και δημοτικές Αρχές, αντίστοιχα και όχι μόνο από την πλειοψηφία, όπως ισχύει τώρα. Μάλλον δε, δεν θα εκλέγεται τοπικός αντιπεριφερειάρχης όπως ξέραμε έως σήμερα αλλά θα διορίζεται με τους θεματικούς.
Επιπλέον θεσπίζονται τα ενιαία ψηφοδέλτιο για κοινότητες έως 500 κατοίκους, δηλαδή, δεν θα έχει κάθε συνδυασμός το δικό του, ενεργοποιείται ο θεσμός των δημοψηφισμάτων, εισάγεται η κατά Σκουρλέτη «λευκή εποικοδομητική ψήφος», δίνεται η δυνατότητα για σύσταση εταιρειών ειδικού σκοπού της Αυτοδιοίκησης στον τομέα της κοινής ωφέλειας και ταυτόχρονα θα υπάρχει η δυνατότητα σε διαδημοτικά σχήματα να συμμετάσχουν σε ανώνυμες εταιρείες πάλι στον τομέα της κοινής ωφέλειας. Επίσης, θα υπάρξει κατηγοριοποίηση των Δήμων και σε νέα κριτήρια κατανομής των ΚΑΠ.
Όλα αυτά, βέβαια, καθώς και όσα άλλα ισχύσουν, θα τα δούμε αναλυτικά στο νομοσχέδιο, που άγνωστο πότε, θα δοθεί σε διαβούλευση, με την διαβεβαίωση, πως αυτή η διαβούλευση θα κρατήσει για δύο μήνες και θα μπορέσουν να εκφραστούν όλοι ανεξαιρέτως.
Ήδη πάντως το συνέδριο τάχθηκε με ψήφισμα του κατά της απλής αναλογικής, υπήρξε αντιπαράθεση μεταξύ των προεδρείων των αυτοδιοικητικών ενώσεων με τον Υπουργό Εσωτερικών, αντίθετη τάχθηκε η πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής κ. Φώφη Γεννηματά και όλοι οι πολιτικοί εκπρόσωποι πλην του ΚΚΕ και της διαφοροποίησης του Βασίλη Λεβέντη ενώ ο Αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης κ. Κυριάκος Μητσοτάκης, ισχυρίστηκε πως αυτός ο νόμος δεν εφαρμοστεί ποτέ, γιατί έως την διεξαγωγή των επόμενων αυτοδιοικητικών εκλογών θα έχουν προηγηθεί οι εθνικές εκλογές, οπότε, πιστεύει πως η Ν.Δ. θα είναι κυβέρνηση και θα καταργήσει τον «Κλεισθένη».
Η ΘΕΣΗ ΤΩΝ ΔΗΜΑΡΧΩΝ ΤΟΥ ΡΕΘΥΜΝΟΥ
Με εξαίρεση τον Δήμαρχο Ανωγείων κ. Μανώλη Καλλέργη που θεωρεί πως η απλή αναλογική θα βοηθήσει τις συνεργασίες σε μικρούς δήμους όπως ο ορεινός που εκείνος υπηρετεί, οι υπόλοιποι τέσσερις του νομού μας διαφωνούν και όπως δήλωσαν στην εφημερίδα μας, κρίνουν, πως το προωθούμενο εκλογικό σύστημα θα οδηγήσει τους δήμους σε ακυβερνησία.
«Αυτή τη στιγμή κάνουμε εικασίες» ήταν το πρώτο σχόλιο του Δημάρχου Ρεθύμνου κ. Γιώργη Μαρινάκη, και αυτό γιατί στην ουσία δεν υπάρχει τίποτα επίσημο πλην της ομιλίας του υπουργού. Ο ίδιος συνέχισε λέγοντας, ότι «ένα σύστημα –και μάλιστα ένα εκλογικό σύστημα - είναι μια τομή στην αυτοδιοίκηση. Όταν θα το αντιμετωπίσεις σαν ένα οργανικό σύνολο ρυθμίσεων και διατάξεων μπορεί να το αδικήσεις και να το παρεξηγήσεις ή μπορεί και να το χειροκροτήσεις και να έχεις κάνει λάθος. Αυτό το οποίο είναι το ζητούμενο είναι ένας θεσμός που να μπορεί να λειτουργεί και να είναι χρήσιμος για την τοπική κοινωνία. Διότι όταν το κράτος έχει τα συγκεκριμένα προβλήματα που έχει, και έχει την αδυναμία να υπηρετεί τους πολίτες και όλα τα βάρη πέφτουν στις πλάτες της αυτοδιοίκησης, αν δεν μπορεί να λειτουργήσει τότε τι θα κάνουμε; Τα επιχειρήματα του Υπουργείου ότι το 94% των αποφάσεων είναι ομόφωνες, είναι προφανές ότι συμβαίνει, αυτό διότι το 94% των αποφάσεων του Δήμου είναι χωρίς καμιά πολιτική σημασία. Δηλαδή αν κοπεί ένα δέντρο ή αν παραχωρηθεί μια πλατεία ή γίνουν διάφορες διαδικαστικές πράξεις, δεν αποτελεί αυτό το σημείο, που αποδεικνύει ότι υπάρχει ομοφωνία στην αυτοδιοίκηση. Αυτό θα μπορούσαμε να το πούμε αν φέρναμε αντιστοίχηση των αποφάσεων των προϋπολογισμών, των ισολογισμών, των τεχνικών προγραμμάτων, των τριμηνιαίων καταστάσεων παρακολούθησης των έργων. Εκεί θα βλέπουμε πόσες ομοφωνίες υπάρχουν. Δηλαδή το να βάζουμε στο ίδιο καλάθι αδιάφορες πολιτικά αποφάσεις με τις κρίσιμες αποφάσεις, νομίζω, ότι αυτό είναι μάλλον τακτικισμός και θα έλεγα ότι μας υποτιμά και τη νοημοσύνη.
Από την άλλη μεριά, είναι προφανές ότι χρειάζονται κάποιες αλλαγές. Δηλαδή κι εγώ θεωρώ ότι η αναλογικότητα πρέπει να ενισχυθεί. Δεν μπορεί ένας συνδυασμός που έχει πάρει 25% να έχει το 60% των εδρών, επειδή τη δεύτερη Κυριακή πήρε 50+1. Είναι ένα θέμα αυτό. Γιατί αυτομάτως ένας κόσμος που ψήφισε, θεωρεί, ότι δεν αντιπροσωπεύεται στο Δημοτικό Συμβούλιο. Αλλά όλα αυτά σταματούν, εκεί που σταματά η κυβερνησιμότητα της τοπικής αυτοδιοίκησης. Από τη στιγμή που πάμε στη δεύτερη Κυριακή, αυτομάτως ο Δήμαρχος πρέπει να έχει και πλειοψηφία στο ΔΣ. Αλλιώς είναι όμηρος διαφόρων καταστάσεων που δεν είναι πάντα πάρα πολύ καλές. Δηλαδή ιδίως στις τοπικές υποθέσεις, που είναι έντονα τα συγκρουσιακά συμφέροντα των συντεχνιών, των επαγγελματιών ακόμη και των αντιλήψεων, καλώς ή κακώς θα δημιουργήσουν πεδίο συναλλαγής, πιέσεων και εκβιασμών. Όλα αυτά τα συστήματα λειτουργούν, όταν και οι κοινωνίες έχουν μια ηρεμία, έχουν αποβάλλει το αίσθημα της σύγχυσης και της προκατάληψης και κυρίως, όταν έχουν λειτουργήσει δοκιμαστικά οι θεσμοί αυτοί σε συγκεκριμένα επίπεδα της Διοίκησης και έχει διαπιστωθεί, ότι μπορούν να πάνε και παραπέρα. Εγώ νομίζω ότι αυτό το σύστημα δεν είναι βιώσιμο, δεν το υποστηρίζω, έχω πει τις σκέψεις μου στον Υπουργό ευθέως. Τον ανησυχεί η αναλογικότητα, το θεωρώ σωστό, αλλά πρέπει να γίνει με κανόνες.»
Συνεχίζοντας για τα μειονεκτήματα που βλέπει στο σύστημα της απλής αναλογικής, ο κ. Μαρινάκης, δήλωσε επίσης στην εφημερίδα μας, ότι «το δεύτερο μειονέκτημα που εγώ διαπιστώνω στην πρόταση του Υπουργείου, όπως αυτή τη στιγμή τουλάχιστον μας την περιγράψανε, αφού δεν έχουμε κείμενο να διαβάσουμε δεν μπορούμε να είμαστε απόλυτοι στις συγκρίσεις, είναι ότι αυτό το σύστημα που επιβάλλεται δια του προσχεδίου-νομοσχεδίου αυτού, δεν εφαρμόζεται πουθενά στην Ευρώπη. Είναι πολύ λάθος να λέμε απλά έτσι τη λέξη «απλή αναλογική». Διότι η απλή αναλογική όπου εφαρμόζεται –σχεδόν παντού- συνήθως δεν έχει δεύτερη Κυριακή. Δεν έχει νόημα να νομιμοποιείται ο Δήμαρχος με μια ισχυρή πλειοψηφία 50+1 και μετά να είναι μειοψηφικός στο ΔΣ, γιατί οι σύμβουλοι είναι αυτοί οι οποίοι έχουν ήδη εκλεγεί. Αυτό σημαίνει, ότι η δεύτερη Κυριακή δεν είναι αντιπαράτασση συνδυασμών, παρατάξεων, απόψεων και προγραμμάτων, αλλά συγκεκριμένων προσώπων. Μα ούτως ή άλλως δεν θα εφαρμόσουν το πρόγραμμά τους, αλλά το πρόγραμμα που θα τους επιβάλλει η πλειοψηφία του ΔΣ, η οποία δεν ξέρουν σε ποια κατεύθυνση θα πάει. Είναι, λοιπόν, δυνατόν ένας Δήμος επί 4 ή 5 χρόνια –ανάλογα πόσο θα κάνουν τη θητεία- να σύρεται πίσω από μια ακυβερνησία ή από ένα καθημερινό παζάρι; Δεν νοείται δεύτερη Κυριακή όταν υπάρχει μια απλή αναλογική. Δεν νοείται. Πρέπει να βρεις άλλο τρόπο για να βγάλεις το Δήμαρχο.»
Από την πλευρά του ο Δήμαρχος Μυλοποτάμου κ. Δημήτρης Κόκκινος τόνισε, ότι «Θα περιμένουμε να δούμε το νομοσχέδιο για να τοποθετηθούμε σε όλα τα ζητήματα και τις αλλαγές που θα προταθούν. Σε πρώτη ανάγνωση, προφανώς και διαφωνώ με την απλή αναλογική, καθώς θεωρώ, πως θα οδηγήσει σε σοβαρά προβλήματα δυσλειτουργίας των νέων δημοτικών αρχών έως και σε απόλυτη ακυβερνησία των δήμων.»
Ο Δήμαρχος Αμαρίου κ. Παντελής Μουρτζανός, δήλωσε στην εφημερίδα μας, πως «Είναι άλλα τα σοβαρά προβλήματα της αυτοδιοίκησης σήμερα, από αυτά που φαίνεται να προτάσει το υπουργείο, αλλά θα πρέπει να περιμένουμε το νομοσχέδιο για να κάνουμε μια σοβαρή τοποθέτηση πάνω σε όλα. Τώρα μόνο εικασίες μπορούμε να κάνουμε. Βέβαια, σε ό,τι αφορά την απλή αναλογική, εμένα δεν με βρίσκει σύμφωνο, καθώς διαβλέπω σοβαρά ζητήματα ακυβερνησίας των δήμων με ό,τι αυτό συνεπάγεται σε προβλήματα. Λέω όχι στην απλή αναλογική όπως μας την παρουσίασαν στο συνέδριο.»
Ο Δήμαρχος Αγίου Βασιλείου κ. Γιάννης Ταταράκης, δήλωσε στην εφημερίδα μας, ότι «Διαφωνώ με το σύστημα της απλής αναλογικής, διότι θα δημιουργηθούν ζητήματα στην διακυβέρνηση των δήμων. Υπάρχουν όμως και άλλα προβλήματα όπως τα κοινά - ανεξάρτητα ψηφοδέλτια για τους οικισμούς έως 500 κατοίκους που εμείς διαφωνούμε και ζητούμε αυτό να ισχύσει για όσες κοινότητες είναι κάτω των 300 κατοίκων. Ελπίζω να αλλάξει αυτό. Θα περιμένουμε να δούμε το νομοσχέδιο, οπότε και θα έχουμε πιο αναλυτική τοποθέτηση και ελπίζουμε να τηρηθεί η δέσμευση για δίμηνη διαδικασία διαβούλευσης.»
Τέλος ο Δήμαρχος Ανωγείων κ. Καλλέργης, δήλωσε, ότι «Ήταν ένα περίεργο συνέδριο. Έγινε χωρίς να υπάρχει το νομοσχέδιο και όλα στηρίζονται σε φήμες και σχόλια χωρίς λογική. Ως προς την απλή αναλογική είμαι υπέρ, διότι πιστεύω πως βοηθά τις μικρές κοινωνίες να προχωρήσουν σε συνεργασία. Συμφωνώ επίσης στην κατηγοριοποίηση των δήμων σε ορεινούς, αγροτικούς, αστικούς και όποια άλλη κατηγορία δοθεί, διότι αυτό θα βοηθήσει στην πιο σωστή κατανομή των πιστώσεων και θα είναι πιο δίκαιο σύστημα. Σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να δούμε το νομοσχέδιο, να δούμε όντως τι γίνεται με το μείζων ζήτημα της κυβερνησιμότητας που φαίνεται πως προκύπτει και όλα τα μεγάλα και κρίσιμα θέματα της αυτοδιοίκησης.»
