Με αφορμή την ενθρόνιση των δύο νέων Μητροπολιτών της Κρήτης στα Χανιά και στο Σπήλι, άκουσα και διάβασα τις απόψεις που θέλουν τέτοιου είδους τελετές να μην συνάδουν με ένα σύγχρονο κράτος που θέλει να λέγεται Ευρωπαϊκό.
Προφανώς και σέβομαι τις απόψεις ενός εκάστου, είτε τις αποδέχομαι, είτε όχι.
Με τη συγκεκριμένη θέση, όχι μόνο διαφωνώ αλλά τη θεωρώ και απολύτως εσφαλμένη. Και για αυτό μπαίνω στον κόπο να ορθώσω τον αντίλογο.
Τί ακριβώς θέλουμε να προσδιορίσουμε ως σύγχρονο «ευρωπαϊκό κράτος»; Με ποια έννοια και ποιες πρακτικές προσδιορίζεται η Ευρώπη του σήμερα; Και τι κάνει, δηλαδή, εκσυγχρονισμένη την Ευρώπη που σύμφωνα με την προαναφερθείσα άποψη, καθιστά την Ελλάδα αναχρονιστική επειδή γίνονται ενθρονίσεις Μητροπολιτών;
Η Ευρώπη, η σύγχρονη Ευρώπη, δεν είναι καθόλου αποκομμένη από το ιστορικό της παρελθόν, όπως δεν είναι κανένας τόπος αυτής της γης.
Ήταν πάντα και παραμένει μια πολυπολιτισμική ήπειρος, με πολλές διαφορετικές πολιτιστικές αναφορές, διακριτά έθνη που συνυπάρχουν, διαφορετικά ήθη και έθιμα που συνθέτουν ένα εντυπωσιακό «μωσαϊκό» πολιτισμών και εθνών.
Παράλληλα είναι μια ήπειρος που φιλοξενεί, όπως όλες οι ήπειροι της γης, πολλές διαφορετικές θρησκευτικές πεποιθήσεις, μεταξύ αυτών και των ανθρώπων που δεν πιστεύουν σε κάποιο Θεό και έχουν τις δικές τους θέσεις και στάση ζωής.
Όλοι χωρούν σήμερα σε αυτή την Ευρώπη. Και αυτή η Ευρώπη πορεύεται πάνω σε αυτή τη βάση. Και αναφέρομαι στο σύνολο των χωρών της γηραιάς ηπείρου και όχι μόνο αυτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην οποία συμμετέχουν οι περισσότερες μεν, αλλά όχι όλες οι Ευρωπαϊκές χώρες, με τρανταχτό παράδειγμα την Ελβετία που απέχει από πεποίθηση και την Μεγάλη Βρετανίας που αποχώρησε εκκωφαντικά.
Σε αυτή τη σύγχρονη Ευρώπη, ενθρονίσεις Επισκόπων ή εγκαταστάσεις θρησκευτικών ηγετών γίνονται σε όλες τις χώρες και με κάθε επισημότητα.
Όπως και σειρά άλλων θρησκευτικών τελετών ή τέλεση παραδοσιακών εθίμων.
Ένα τρανταχτό παράδειγμα είναι τα θυρανοίξια που πραγματοποιήθηκαν στην Παναγία των Παρισίων στις 7 Δεκεμβρίου 2024. Θρησκευτική τελετή, ιστορικής έκτασης. Είναι η Γαλλία αναχρονιστική επειδή έκανε επίσημη θρησκευτική τελετή για τον πλέον ιστορικό ναό της πρωτεύουσας της;
Στην Αγγλία πριν λίγες ημέρες, στις 25 Μαρτίου 2026, ενθρόνισαν την πρώτη γυναίκα Αρχιεπίσκοπο της Αγγλικανικής Εκκλησίας με κάθε επισημότητα.
Οι Σουηδοί κάθε χρόνο στις 13 Δεκεμβρίου γιορτάζουν μεγαλοπρεπώς την Αγία Λουκία με σειρά εθίμων στους δρόμους των πόλεων της χώρας αυτής, που αλήθεια ποιος μπορεί να την χαρακτηρίσει συντηρητική;
Και στην Ισπανία οι τελετές του Πάσχα είναι ξακουστές και στο Βέλγιο και στην Γερμανία και σε όλες, ανεξαιρέτως τις χώρες τηρούνται τα έθιμα σύμφωνα με τις παραδόσεις και την θρησκευτική τους πίστη και σέβονται παντού τις Εκκλησιαστικές τελετές.
Κορυφαία απόδειξη πως όσοι θεωρούν «αναχρονιστική τελετή» και στοιχείο «τριτοκοσμικότητας» την ενθρόνιση ενός Ορθόδοξου Μητροπολίτη στην Ελλάδα είναι το παγκόσμιο ενδιαφέρον που προκαλεί η εκλογή και η ενθρόνιση του Πάπα της Ρώμης, στην γειτονική μας Ιταλία.
Και στο σημείο αυτό να θυμίσω πως ακόμα και σήμερα έχουμε τελετές στέψεων και ενθρονίσεις εστεμμένων σε Ισπανία, Βρετανία, Βέλγιο, Ολλανδία, Λουξεμβούργο, Δανία, Σουηδία, Νορβηγία, Μονακό και Λιχτενστάιν. Αυτοί θέλουν να έχουν βασιλιάδες και βασίλισσες και δικαίωμα τους είναι. Όμως, ποια από αυτές τις χώρες, αλήθεια, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί μη σύγχρονη, επειδή διατηρεί ένα παραδοσιακό θεσμό και τελεί παραδοσιακές τελετές; Είναι αστείο και να το συζητήσουμε περαιτέρω.
Εν κατακλείδι, οι ενθρονίσεις των Επισκόπων στη χώρα μας, όλες οι θρησκευτικές μας τελετές, όλα τα ήθη και τα έθιμά μας, δεν αποτελούν οπισθοδρομική ή αναχρονιστική υπόθεση. Αποτελούν τη βάση και την συνέχεια ενός σημαντικότατου μέρους της όλης ιστορίας και παράδοσης μας, και μάλιστα της Ευρωπαϊκής παράδοσης μας, που προσδιορίζεται ως Ορθόδοξη Πίστη και ως Ελληνορθόδοξος πολιτισμός.
Και αντίστοιχα σε κάθε Ευρωπαϊκή χώρα το ίδιο συμβαίνει με τις αντίστοιχες παραδόσεις και θρησκευτικές καταβολές ή αναφορές κάθε έθνους, κάθε χώρας.
Αυτό είναι η σύγχρονη Ευρώπη και έτσι πορεύεται.
Δεν μπορεί και δεν γίνεται να αποκοπεί από το ιστορικό της παρελθόν.
Εκσυγχρονίζεται, προχωρά, κάνει τα λάθη της, κάνει τα σωστά της, γράφει την ιστορία της και οραματίζεται το μέλλον της, αλλά πατά στην βάση της.
Σε κάθε περίπτωση η Ελλάδα δεν είναι αναχρονιστική χώρα επειδή έχει θρησκευτικές τελετές ή τελεί παραδοσιακά έθιμα ή διατηρεί βυζαντινά μεγαλοπρεπή εκκλησιαστικά τυπικά.
Άλλες πρακτικές και άλλες εκφάνσεις της καθημερινότητας στην Ελλάδα, διαιρούν και χωρίζουν, κάνουν τη ζωή μας δύσκολη, λειτουργούν ως τροχοπέδη, διυλίζοντας και εμποδίζοντας την πρόοδο, οδηγώντας κάθε πραγματικά ελπιδοφόρο και εκσυγχρονιστικό όραμα για ένα καλύτερο μέλλον μέσα από συνεχείς συμπληγάδες και σκοπέλους, που λειτουργούν πραγματικά οπισθοδρομικά κα αναχρονιστικά.
