Υπάρχουν ειδήσεις που προκαλούν απλώς έκπληξη. Και υπάρχουν ειδήσεις που σε κάνουν να αναρωτιέσαι αν το Δημόσιο γνωρίζει πραγματικά την αξία αυτών που διαχειρίζεται.

Η είδηση από το Ρέθυμνο ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.

Η ιστορική Λότζια, ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά κτίρια της πόλης, με τεράστια συμβολική και τουριστική αξία και σε σημείο με έντονη εμπορική κίνηση, παραχωρείται για τη λειτουργία πωλητηρίου με μηνιαίο μίσθωμα μόλις 550 ευρώ. Η παραχώρηση εντάσσεται στη σύμβαση του ΟΔΑΠ για συνολικά 27 πωλητήρια μουσείων, μνημείων και αρχαιολογικών χώρων.

Και εδώ αρχίζουν τα εύλογα ερωτήματα.

Σε μια πόλη όπου ένα μικρό κατάστημα σε εμπορικό σημείο μπορεί να κοστίζει πολλαπλάσια, το Δημόσιο αποτιμά το πωλητήριο ενός εμβληματικού ιστορικού κτιρίου στα 550 ευρώ.

Δεν είναι μόνο το ποσό. Είναι η λογική πίσω από αυτό.

Ο ΟΔΑΠ παραχώρησε συνολικά 27 πωλητήρια στην ένωση Space Hellas – Radiant Technologies, με συνολικό μηνιαίο μίσθωμα 50.600 ευρώ και επιπλέον 2% επί των πωλήσεων, για έξι χρόνια, με δυνατότητα ανανέωσης. Μεταξύ των σημείων βρίσκονται χώροι με πολύ μεγάλη επισκεψιμότητα, όπως η Ακρόπολη, η Κνωσός, οι Δελφοί, η Αρχαία Ολυμπία και άλλα σημαντικά μνημεία και μουσεία.

Και εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο.

Δεν μιλάμε για μικρά και προβληματικά πωλητήρια που το Δημόσιο δυσκολεύεται να λειτουργήσει. Μιλάμε για τα «φιλέτα» του πολιτιστικού τουρισμού.

Για σημεία που καθημερινά περνούν χιλιάδες επισκέπτες.

Για χώρους που διαθέτουν ένα τεράστιο, έτοιμο πελατολόγιο.

Για εμπορικές δραστηριότητες που δεν χρειάζεται να δημιουργήσουν από το μηδέν την επισκεψιμότητά τους. Η επισκεψιμότητα υπάρχει ήδη. Και μάλιστα έχει δημιουργηθεί με δημόσια χρήματα, μέσα από την προστασία, συντήρηση και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Κι όμως, η εκμετάλλευση αυτών των σημείων περνά σε ιδιώτη.

Αυτό από μόνο του δεν είναι απαραίτητα πρόβλημα. Το Δημόσιο μπορεί να συνεργάζεται με τον ιδιωτικό τομέα, εφόσον εξασφαλίζει καλύτερη λειτουργία και υψηλότερα έσοδα.

Το κρίσιμο ερώτημα όμως είναι άλλο:

Το Δημόσιο εξασφάλισε πραγματικά το καλύτερο δυνατό οικονομικό αντάλλαγμα για την περιουσία που παραχώρησε;

Για τη Λότζια ειδικά, τα 550 ευρώ τον μήνα προκαλούν εύλογο προβληματισμό.

Γιατί αν ένα τέτοιο ακίνητο, σε τέτοιο σημείο, με τέτοια τουριστική κίνηση και με δεδομένο ότι εντάσσεται σε ένα οργανωμένο δίκτυο πωλητηρίων πολιτιστικών χώρων, αποτιμάται σε 550 ευρώ, τότε κάποιος πρέπει να εξηγήσει με ποια οικονομικά δεδομένα προέκυψε αυτή η τιμή.

Και όχι γενικόλογα.

 Με αριθμούς.

Πόσοι επισκέπτες υπολογίζεται ότι θα εξυπηρετούνται; Ποιος είναι ο προβλεπόμενος τζίρος; Ποια είναι τα ιστορικά έσοδα του σημείου; Ποια ήταν η ελάχιστη τιμή που έθεσε ο ΟΔΑΠ; Πόσες προσφορές κατατέθηκαν; Ποια ήταν η τελική προσφορά; Και κυρίως, ποιο θα είναι τελικά το οικονομικό όφελος του Δημοσίου;

Η διαφάνεια σε τέτοιες περιπτώσεις δεν είναι πολυτέλεια. Είναι υποχρέωση.

Γιατί τα μνημεία δεν είναι ιδιοκτησία κανενός διοικητή οργανισμού, κανενός υπουργού και καμίας κυβέρνησης.

Είναι δημόσια περιουσία.

Και η πολιτιστική κληρονομιά δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως ένα ακόμη εμπορικό προϊόν.

Η Λότζια δεν είναι απλώς τέσσερις τοίχοι με ένα ταμείο μέσα.

Είναι κομμάτι της ιστορίας του Ρεθύμνου.

Και όταν ένα ιστορικό ακίνητο παραχωρείται για εμπορική αξιοποίηση με ένα τίμημα που προκαλεί τόσο μεγάλη συζήτηση, η κοινωνία δικαιούται να γνωρίζει γιατί.

Όχι αύριο. Τώρα.

Γιατί τελικά το ερώτημα δεν είναι αν ο ιδιώτης θα βγάλει κέρδος.

Το δικαιούται, εφόσον ανέλαβε νόμιμα και με διαφανείς όρους τη δραστηριότητα.

Το ερώτημα είναι αν το Δημόσιο διαπραγματεύτηκε με τον ίδιο σεβασμό για τη δική του περιουσία.

Και αυτό είναι κάτι που οι αρμόδιοι οφείλουν να απαντήσουν στους πολίτες του Ρεθύμνου — και όχι μόνο.

Γιατί όταν η Λότζια κοστίζει στο χαρτί 550 ευρώ τον μήνα, ο φορολογούμενος έχει κάθε λόγο να ρωτήσει:

Μήπως τελικά το Δημόσιο πουλάει φθηνά αυτά που ο ιδιώτης ξέρει να αξιοποιεί ακριβά;

Γιατί η Λότζια ανήκει στην ιστορία του Ρεθύμνου και η ιστορία δεν νοικιάζεται φθηνά χωρίς εξηγήσεις.