Ο Edward Bernays ήταν ένας χαρισματικός διαφημιστής του 20ου αιώνα. Όταν βρήκε δουλειά στην AmericanTobaccoCompanyτο 1928, μόνο το 50% του Αμερικανικού πληθυσμού κάπνιζε: οι άντρες.
Για τις γυναίκες, το κάπνισμα ήταν ‘ταμπού’. Αν κάπνιζαν, τότε σίγουρα αντιμετώπιζαν την αρνητική κριτική του περίγυρου. Ο πρόεδρος της εταιρείας, GeorgeWashingtonHill, είχε μπροστά του ένα ‘χρυσορυχείο’. Έπρεπε να βρεθεί κάποιος τρόπος ώστε το κάπνισμα να εισχωρήσει και σε αυτή την μερίδα του πληθυσμού.
Πριν τον Bernays, κάθε απόπειρα να πουλήσουν τσιγάρα στις γυναίκες είχε αποτύχει.
Ο αντισυμβατικός Bernays όμως, τα κατάφερε. Το μόνο που είχε να κάνει, ήταν να προσλάβει μια ομάδα γυναικών. Αυτές με τη σειρά τους, θα άναβαν τσιγάρο κατά τη διάρκεια της-τότε- δημοφιλέστατης παρέλασης της Κυριακής του Πάσχα, στη Νέα Υόρκη.
Επίσης, προσέλαβε φωτογράφους, οι οποίοι ‘εντελώς τυχαία’, θα έπαιρναν κολακευτικές φωτογραφίες. Την επόμενη μέρα, οι φωτογραφίες των καπνιστριών βρισκόταν στα Αμερικανικά πρωτοσέλιδα.
Οι γυναίκες αυτές δεν είχαν ανάψει απλά τσιγάρα, είχαν ανάψει ‘πυρσούς ελευθερίας’. Η ‘ελευθερία’, ‘ανεξαρτησία’ και η ‘ισότητα’, είχαν χτυπήσει τις πόρτες των Νεοϋορκέζων γυναικών.
Κανείς βέβαια δεν γνώριζε ότι επρόκειτο για σκηνοθετημένη παράσταση.
Το πείραμαπέτυχε, κι από τότε, οι γυναίκες απολαμβάνουν την ελευθερία του καπνίσματος αλλά και ισότητα στις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του πνεύμονα.
Ο Bernaysήταν ο πρώτος διαφημιστής που ήταν της άποψης ότι οι άνθρωποι δεν παίρνουν πάντα λογικές αποφάσεις. Είναι ‘παράλογα όντα’ που πρέπει να προσεγγίζονται σε συναισθηματικό επίπεδο, και μέσω του υποσυνείδητου.
Ποιος επηρέασε τον Bernays;
O ‘θείος Siggy’ φυσικά.
Ο Bernays ήταν ανιψιός του Sigmud Freud.
Πρώτος ο ‘θείος Siggy’ κατάλαβε ότι οι ανασφάλειες οδηγούν τους ανθρώπους σε υπερβολή και ‘υπεραντιστάθμιση’, καθώς και ότι οι άνθρωποι είναι ζώα, τα οποία μπορεί κανείς να τα εκμεταλλευτεί πολύ εύκολα, ιδιαίτερα σε ομαδικό επίπεδο.
Ο Bernay εφάρμοσε τις θεωρίες του Freud με μεγάλη επιτυχία. Ακόμα και σήμερα, η επιρροή του είναι εμφανής. Αν ένας πωλητής ξυπνήσει κάποιο βαθύτερο συναίσθημα ανασφάλειας στον αγοραστή, τότε εκείνος με τη σειρά του θα αγοράσει ότι του πλασάρουν.
Αναλόγως, η CocoChanel είχε πει ότι ‘δεν μπορείς να πουλήσεις τίποτα σε μια ευτυχισμένη γυναίκα’.
Αν κοιτάξουμε γύρω μας, οι τεχνικές του Bernay έχουν εξαπλωθεί παντού. Δεν έχουν μείνει μόνο στο ‘ρυτίδιασε το πρόσωπο σου χρυσή μου, ορίστε μια ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ αντιγηραντική’.
Τις τελευταίες εβδομάδες, οι επιρροές του Bernay στην πολιτική, είναι εμφανέστατες.
Εκτός Ευρώπης= πόλεμος. Λένε οι μισοί Βρετανοί πολιτικοί. Ψηφίστε εντός…
Εντός Ευρώπης = πόλεμος. Λένε οι άλλοι μισοί. Ψηφίστε εκτός…
Και ψάχνουν λίγη χαρά οι Βρετανοί ψηφοφόροι. Να μη πάρουν ότι τους πλασάρουν.
