Η προστασία της παράκτιας ζώνης και η πρόληψη βρέθηκαν στο επίκεντρο του συνεδρίου «Rethymno Blue Shield». Ο Ευθύμης Λέκκας παρουσίασε βασικά σημεία της νέας μελέτης για τη σεισμική προστασία της πόλης, επισημαίνοντας και την ανάγκη σχεδιασμού για το ενδεχόμενο εκδήλωσης τσουνάμι.
Την ανάγκη να οργανώσει καλύτερα την προστασία του απέναντι σε φυσικούς κινδύνους, με έμφαση στην παράκτια περιοχή και στις πυκνοκατοικημένες ζώνες, ανέδειξε το τριήμερο συνέδριο «Rethymno Blue Shield», που πραγματοποιήθηκε από τις 29 έως τις 31 Οκτωβρίου στο ξενοδοχείο Theartemis Palace. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκαν οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, η προστασία των ακτών και η προετοιμασία της πόλης για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών.
Μία από τις παρουσιάσεις που ξεχώρισαν ήταν αυτή του καθηγητή του ΕΚΠΑ και προέδρου του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ), Ευθύμη Λέκκα, ο οποίος αναφέρθηκε στη νέα μελέτη για τη σεισμική προστασία του Δήμου Ρεθύμνης. Μεταξύ άλλων, επισήμανε ότι στον σχεδιασμό θα πρέπει να συμπεριληφθεί και το ενδεχόμενο εκδήλωσης τσουνάμι, καθώς πρόκειται για έναν κίνδυνο που έχει εξεταστεί επιστημονικά και δεν μπορεί να αγνοηθεί.
Ο ίδιος διευκρίνισε ότι δεν πρόκειται για πρόβλεψη άμεσου κινδύνου ούτε για φαινόμενο αντίστοιχης έντασης με τα μεγάλα τσουνάμι που έχουν καταγραφεί σε άλλες χώρες. Αυτό που έχει σημασία, όπως εξήγησε, είναι να υπάρχει οργανωμένο σχέδιο ενημέρωσης και ασφαλούς απομάκρυνσης κατοίκων και επισκεπτών, εφόσον προκύψει τέτοια ανάγκη.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν ο πληθυσμός του Ρεθύμνου αυξάνεται σημαντικά λόγω του τουρισμού και χιλιάδες άνθρωποι διαμένουν σε ξενοδοχεία και καταλύματα κατά μήκος του παραλιακού μετώπου.
Οι περιοχές που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή
Σύμφωνα με την πρώτη παρουσίαση της μελέτης από τον κ. Λέκκα, δύο σημεία της πόλης παρουσιάζουν αυξημένες δυσκολίες σε περίπτωση που χρειαστεί να μετακινηθεί γρήγορα μεγάλος αριθμός ανθρώπων.
Το πρώτο αφορά το ανατολικό τμήμα του Ρεθύμνου, όπου η έντονη οικιστική και τουριστική ανάπτυξη έχει δημιουργήσει περιοχές με μεγάλη συγκέντρωση κατοίκων και επισκεπτών. Η πυκνή δόμηση, οι τουριστικές εγκαταστάσεις και τα χαρακτηριστικά του οδικού δικτύου δυσκολεύουν τον σχεδιασμό της ασφαλούς απομάκρυνσης του πληθυσμού.
Ιδιαίτερη δυσκολία αποτελούν επίσης τα χαμηλά υψόμετρα σε αρκετά σημεία της περιοχής, καθώς σε περίπτωση ενός τέτοιου φαινομένου θα πρέπει να προβλέπονται συγκεκριμένες διαδρομές προς ασφαλέστερα σημεία.
Η δεύτερη περιοχή που παρουσιάζει προβλήματα είναι η Παλιά Πόλη. Τα στενά δρομάκια, η ιδιαίτερη πολεοδομική της διαμόρφωση και οι περιορισμένες δυνατότητες μετακίνησης μεγάλου αριθμού ανθρώπων καθιστούν αναγκαία την ύπαρξη ειδικού σχεδιασμού.
Αναφερόμενος στις δυνατότητες προστασίας της πόλης, ο καθηγητής σημείωσε ότι ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης, λόγω του μεγαλύτερου υψομέτρου του, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σημείο ανάσχεσης της κίνησης του νερού σε περίπτωση τσουνάμι. Ωστόσο, όπως διευκρίνισε, θα πρέπει να εξεταστούν και οι δρόμοι που συνδέονται με τον ΒΟΑΚ, ώστε να διασφαλιστεί ότι θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν με ασφάλεια.
Η νέα μελέτη και η εμπειρία του Ρεθύμνου
Ο κ. Λέκκας αναφέρθηκε και στην εμπειρία που έχει αποκτήσει ο Δήμος Ρεθύμνης στον σχεδιασμό για την αντιμετώπιση φυσικών κινδύνων. Όπως υπενθύμισε, ήδη από το 1998 είχε εκπονηθεί μικροζωνική μελέτη για την πόλη, μια πρωτοβουλία που εκείνη την εποχή αποτελούσε πρωτοποριακή προσπάθεια για τα δεδομένα της χώρας.
Ειδική αναφορά έκανε στον τότε δήμαρχο Ρεθύμνου Δημήτρη Αρχοντάκη, επί δημαρχίας του οποίου είχε πραγματοποιηθεί η συγκεκριμένη μελέτη, θέτοντας τις βάσεις για την επιστημονική προσέγγιση των ζητημάτων αντισεισμικής προστασίας.
Σήμερα, το υφιστάμενο σχέδιο επικαιροποιείται μέσα από τη συνεργασία του Δήμου Ρεθύμνης με το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Η προγραμματική σύμβαση αφορά το ερευνητικό έργο «Δράσεις Μείωσης Σεισμικής Διακινδύνευσης, Επικαιροποίηση και Βελτιστοποίηση Γενικού Σχεδιασμού ΕΓΚΕΛΑΔΟΣ-2 στον Δήμο Ρεθύμνης», το οποίο εκπονεί ο καθηγητής μαζί με την επιστημονική του ομάδα.
Η αναλυτική παρουσίαση των αποτελεσμάτων της νέας μελέτης αναμένεται να γίνει σε ειδική ημερίδα το προσεχές διάστημα.
Τρεις ημέρες συζητήσεων για την προστασία της ακτής
Το συνέδριο διοργανώθηκε από τον Δήμο Ρεθύμνης και το Αυτοτελές Τμήμα Πολιτικής Προστασίας και Κλιματικής Αλλαγής, με τη χρηματοδότηση του Πράσινου Ταμείου και υπό την αιγίδα του υπουργείου Εσωτερικών. Στις εργασίες συμμετείχαν ο δήμαρχος Ρεθύμνης Γιώργος Μαρινάκης, ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας Γιώργος Σκορδίλης, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου, εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης, φορέων και επιστημονικών ιδρυμάτων.
Μέσα από εισηγήσεις, συζητήσεις και θεματικά εργαστήρια εξετάστηκαν οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει η παράκτια ζώνη και οι δυνατότητες καλύτερης προετοιμασίας της πόλης απέναντι σε φυσικά φαινόμενα.
Το πρόγραμμα περιλάμβανε, επίσης, δράσεις για μαθητές, περιήγηση στις αμμοθίνες, εργαστήριο για το πλαγκτόν, εμπειρία εικονικής πραγματικότητας (VR Experience), καθώς και έκθεση με έργα που αξιοποιούν θαλάσσια απορρίμματα και υλικά ανακύκλωσης.
Μέσα από αυτές τις δραστηριότητες επιχειρήθηκε να έρθουν πιο κοντά η επιστημονική γνώση, η περιβαλλοντική ενημέρωση και η καθημερινότητα των πολιτών, με ιδιαίτερη συμμετοχή της εκπαιδευτικής κοινότητας.
Το βασικό συμπέρασμα των εργασιών ήταν ότι η προστασία του Ρεθύμνου χρειάζεται σταθερό σχεδιασμό, συνεργασία των αρμόδιων υπηρεσιών και ενημέρωση των κατοίκων. Η αντιμετώπιση των φυσικών κινδύνων δεν μπορεί να ξεκινά μόνο όταν εμφανιστεί ένα πρόβλημα, αλλά απαιτεί προετοιμασία, σαφείς διαδικασίες και τακτική επικαιροποίηση των σχεδίων πολιτικής προστασίας.
