Της Βλασίας Μιχαηλίδου - Τριπολιτάκη
Φιλολόγου, Ιστορικού M.Sc.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ενημέρωσης για τον Αυτισμό (στις 2 Απριλίου) γίνονται εκδηλώσεις και δράσεις, με σκοπό την ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με θέματα που απασχολούν τα άτομα με αυτισμό, τη διεκδίκηση αιτημάτων τους, τη βελτίωση της καθημερινότητάς τους, μέσα από κατάλληλες παρεμβάσεις και την ενημέρωση των εμπλεκομένων για τις τρέχουσες εξελίξεις.
Ο δραστήριος Σύλλογος Γονέων, Κηδεμόνων και Φίλων Ατόμων με Αυτισμό Ν. Ρεθύμνης πραγματοποιεί και πάλι μία ενδιαφέρουσα διημερίδα το Σαββατοκύριακο 9&10 Απριλίου 2016 στο Σπίτι του Πολιτισμού, με θέμα «Σχολική ένταξη παιδιών με αυτισμό, σύγχρονες εκπαιδευτικές παρεμβάσεις». Ένα μεγάλο μέρος της επιτυχούς δράσης του Συλλόγου είναι η στενή του συνεργασία με την Πανεπιστημιακή μας κοινότητα. Έχοντας την τύχη να βρίσκονται στην πόλη μας τμήματα ανθρωπιστικών σπουδών, ο Σύλλογος κατάφερε να εκμεταλλευτεί το δυναμικό των τμημάτων αυτών και να προσελκύσει ένα σημαντικό αριθμό φοιτητών, που συνδράμουν εθελοντικά στα εκπαιδευτικά προγράμματα, που παρέχονται δωρεάν στα μέλη του Συλλόγου. Αρκετοί καθηγητές βρέθηκαν αρωγοί στην προσπάθεια αυτή, πλαισιώνοντάς την με το επιστημονικό τους κύρος.
Η εκπαίδευση είναι ένας σημαντικό τομέας για την πορεία εξέλιξης όλων των παιδιών, εφόσον παρέχει γνώσεις κι αξίες που συμβάλλουν στην κατάλληλη σωματική, πνευματική κι ηθική αγωγή του νέου ατόμου. Με τα εφόδια που αποκομίζει ο νέος από τη σχολική του φοίτηση ενσωματώνεται στο κοινωνικό σύνολο, ανταπεξέρχεται στις διαρκώς μεταβαλλόμενες συνθήκες του περιβάλλοντος, ανακαλύπτει κι αξιοποιεί τις δυνατότητές του. Οι στόχοι αυτοί αποτελούν το ζητούμενο της εκπαίδευσης και των ατόμων που ανήκουν στο φάσμα του αυτισμού. Μπορεί οι μέθοδοι να είναι διαφορετικοί κι οι παρεμβάσεις να προσαρμόζονται στο προφίλ του κάθε παιδιού, αλλά ο σκοπός είναι ο ίδιος και αφορά την ανύψωσή του κι ως ατόμου κι ως μέλους της κοινωνίας, προωθώντας την ανεξαρτησία του, αναπτύσσοντας κοινωνικές του δεξιότητες κι ενισχύοντας τις διαπροσωπικές του σχέσεις.
Το χειρότερο που μπορεί να τύχει σε ένα άτομο με ειδικές ανάγκες είναι η απομόνωση, η μη αποδοχή της κατάστασής του, η αδιαφορία από το οικείο ή το ευρύτερο κοινωνικό περιβάλλον του. Η εξέλιξη των επιστημών παρέχει πλέον πολλές γνώσεις κι εργαλεία βελτίωσης της καθημερινής ζωής των ατόμων με αυτισμό. Γι΄ αυτό είναι πολύ σημαντικές οι ομιλίες, που γίνονται για την ενημέρωση κι ευαισθητοποίηση του κοινού και των εμπλεκομένων στη διαχείριση ατόμων με ειδικές ανάγκες. Στη συγκεκριμένη διημερίδα θα επισημανθεί η αναγκαιότητα ένταξης των ατόμων με αυτισμό στο κατάλληλο εκπαιδευτικό πλαίσιο, προκειμένου να επιτευχθεί η αποκατάσταση των ιδιαίτερων αποκλίσεων επικοινωνίας. Θα πρέπει να καταπολεμηθούν τα στεγανά της παρωχημένης εκπαίδευσης και νοοτροπίας, που άφηνε μαθητές με αυτισμό μακριά από τα παιδιά τυπικής ανάπτυξης, να ενισχυθούν οι εναλλακτικές μορφές επικοινωνίας και να αξιοποιηθούν οι νέες τεχνολογίες στην εκμάθηση βασικών δεξιοτήτων σε διάφορες γνωστικές περιοχές.
Είναι αλήθεια πως η κοινωνία μας, που έχει αποδείξει έμπρακτα τα αισθήματα αλληλεγγύης προς τους αναξιοπαθούντες, θα πρέπει να πάει ένα βήμα παρακάτω και στα θέματα που αφορούν τη ειδική αγωγή. Πέρα από τη διεκδίκηση για επαρκή στελέχωση των σχολείων και τη βελτίωση των συνθηκών ένταξης των μαθητών, που ανήκουν σε ειδικές κατηγορίες, δεν μπορεί στην εποχή μας να υπάρχουν εκπαιδευτικοί, που να δυσανασχετούν με την παράλληλη στήριξη, η οποία παρέχει τη δυνατότητα σε άτομα με αυτισμό να φοιτήσουν σε ένα γενικό σχολείο και να συγχρωτιστούν με παιδιά τυπικής ανάπτυξης. Δεν μπορεί να υπάρχουν γονείς, που απαγορεύουν στο παιδί τους, να κάνει παρέα με «ανάπηρα» παιδιά.
Ας μην ξεχνάμε πως η σωστή διαπαιδαγώγηση όλων των παιδιών στηρίζεται στον σεβασμό και την αμέριστη κατανόηση. Αν ο καθένας μπορούσε να μπει στη θέση του άλλου και να ενσκήψει με πραγματική αγάπη κι υπομονή στα προβλήματα και τις ανάγκες που έχει, ο κόσμος μας και τα παιδιά μας θα ήταν πολύ καλύτερα, χωρίς εντάσεις, συγκρούσεις και σύγχυση ρόλων. Τα παιδιά με αυτισμό, παρόλο που οι περισσότεροι έχουν την εικόνα ενός ατόμου κλεισμένου στον εαυτό του (όπως υποδηλώνει κι η ετυμολογία του όρου), μπορούν να παρουσιάσουν θεαματική εξέλιξη, αν οι γύρω τους αντιμετωπίσουν με την ίδια στοργή κι υπομονή τις ανάγκες τους. Η πιο σημαντική θεραπευτική παρέμβαση είναι η αγάπη του γονιού, του αδερφού, του δασκάλου, του φίλου. Όσο κι αν οι νευρικές συνάψεις «κλειδώνουν» τον εγκέφαλό τους στην πρόσληψη κι επεξεργασία κάποιων ερεθισμάτων, η καρδιά παραμένει πάντα ανοιχτή στις εκδηλώσεις αγάπης κι η ελλειμματική κοινωνική συνδιαλλαγή μπορεί να βελτιωθεί σημαντικά.
Όλες οι ανθρώπινες σχέσεις στηρίζονται στην ικανότητά μας να ακούμε τους άλλους με καλή διάθεση και ταπείνωση. Για να καταλάβω, όμως, τον άλλο αληθινά θα πρέπει να αδειάσω τον εαυτό μου και να γεμίσω από αυτόν, να τον προσλάβω αναλλοίωτο, να τον αποδεχτώ χωρίς όρους μέσα στην αγάπη. Τότε, η ασφάλεια που θα νιώσει κοντά μου στο πλαίσιο αυτής της αγάπης, θα τον βοηθήσει να γίνει καλύτερος. Για να το πετύχουμε, βέβαια, αυτό θα πρέπει πρώτα να στραφούμε στον εαυτό μας, να καλλιεργήσουμε την αυτογνωσία, να συνειδητοποιήσουμε τα δικά μας λάθη, να καταπραΰνουμε τις δικές μας ψυχικές συγκρούσεις. Όταν δεν έχω γαληνέψει μέσα μου, δεν μπορώ να καθησυχάσω τον άλλο.
Στα παιδιά τυπικής ανάπτυξης θεωρούμε πολλά πράγματα δεδομένα και δεν καταβάλουμε ιδιαίτερη προσπάθεια, για να τα κατακτήσουν, όπως το να περπατήσουν, να συναναστραφούν συνομήλικούς τους, να συμμετάσχουν σε μία συζήτηση. Τα παιδιά με ειδικές ανάγκες, όμως, μας καλούν από τη μια να βιώσουμε από κοντά το θαύμα της ανάπτυξης του ατόμου, μαθαίνοντάς τους πώς να αποκτήσουν βλεμματική επαφή, να πιάσουν ένα αντικείμενο, να αρθρώσουν λέξεις, στο βαθμό που το καθένα είναι ικανό, κι από την άλλη να ανακαλύψουμε ποια είναι η φύση και η αληθινή αξία της ανθρώπινης ζωής. Ο Θεός μας στέλνει τα άτομα αυτά, για να δείξουμε την ανθρωπιά μας. Είναι άγγελοι που μας καλούν στον Παράδεισο μέσα από το δρόμο της προσφοράς και της αληθινής αγάπης.
