Ενώ γράφω το σημερινό άρθρο, το σκάνδαλο Panama Papers ξετυλίγεται, και είναι η σειρά των  φορολογουμένων αυτού του μάταιου κόσμου να ρωτήσουν το ‘πόθεν έσχες’. Με ενδιαφέρον παρακολουθώ τα γεγονότα και διαβάζω την Guardian, η οποία εξηγεί στους αναγνώστες πως να κρύψουν ένα δισεκατομμύριο δολάρια. Παραθέτω:

1. Βρείτε κάποιον τον οποίο εμπιστεύεστε απόλυτα. Το κολλητό σας, τη μητέρα ή τη γιαγιά σας. Ας πούμε τη γιαγιά σας.
2. Επίσης, χρειάζεστε άλλο ένα πρόσωπο εμπιστοσύνης. Ένα σύντεκνο, διευθυντή τράπεζας.
3. Κατόπιν, χρειάζεστε ένα δικηγορικό γραφείο που ειδικεύεται σε υπεράκτιες εταιρείες.
4. Ο τραπεζίτης σύντεκνος, βοηθάει να ανοίξετε εταιρεία στο όνομα της γιαγιάς σας. Ας υποθέσουμε ότι η εταιρεία αυτή είναι εγγεγραμμένη σε χώρα μακρινή, τον Παναμά ή τις Βρετανικές Παρθένους νήσους. Εκεί που πάνε οι δισεκατομμυριούχοι για να ξεχάσουν τα προβλήματα τους και να πλύνουν τα χρήματα τους.
5. Το δικηγορικό γραφείο της μακρινής κι ονειρεμένης χώρας υπογράφει ένα δάνειο για την εταιρεία σας. Συγχαρητήρια, μόλις κρύψατε το πρώτο σας δισεκατομμύριο. Καλοξόδευτο! Αλλά πως?
6. Η εταιρεία σας λοιπόν, δανείζει 12 εκατομμύρια σε ένα κέντρο αναψυχής, όπου αποφασίζετε να βαφτίσετε το γιό σας ή να παντρέψετε τη κόρη σας. Μην ανησυχείτε, κανείς δεν θα πάρει χαμπάρι, γιατί το δάνειο θα είναι ακάλυπτο και ανεύρετο. Και όλοι θα περάσουν καλά, και η γιαγιά και ο σύντεκνος, κι εσείς ακόμα καλύτερα.

Εκτός κι αν το δικηγορικό γραφείο που ειδικεύεται σε υπεράκτιες εταιρείες χτυπηθεί μπαμπέσικα, και όλα τα άπλυτα του, που με τόσο κόπο πλύνατε τόσα χρόνια, βγουν στη φόρα.

Υπάρχει όμως ένα μεγαλύτερο ‘εάν’. Είναι το ‘εάν είχατε, και είχα, το ένα δισεκατομμύριο’,  καθώς και τα 12 εκατομμύρια για να τα δανείσετε.

Το σκάνδαλο Panama Papers άνοιξε ένα παράθυρο στην ‘παράλληλη διάσταση’, την οποία κατοικούν οι δυνατοί της σύγχρονης εποχής. Μιας πραγματικότητας πολύ διαφορετικής από εκείνη της ασφυκτικής φορολογίας, των περικοπών και της φτώχειας. Μιας πραγματικότητας, την οποία τολμώ να παρομοιάσω με ένα γνωστό Βρετανικό φυσικό φαινόμενο: τις καταβόθρες των δρόμων.

Καμιά φορά, σπάει ένας υπόγειος σωλήνας νερού. Κάτω από τη φαινομενικά ανθεκτική άσφαλτο, μεγάλες ποσότητες πολύτιμου νερού διαφεύγουν, παρασέρνοντας το χώμα. Ώσπου μια μέρα, έχοντας στερηθεί το απαραίτητο υπέδαφος, η άσφαλτος υποχωρεί, ανοίγοντας μια επικίνδυνη τρύπα που συχνά έχει βάθος αρκετά μέτρα.

Όπως ξεπλένεται το χώμα, έτσι ξεπλένεται και ο παγκόσμιος πλούτος κάτω από την φαινομενικά στέρεη κατασκευή των σύγχρονων κρατών.  Όπως η άσφαλτος όμως, έτσι και τα κράτη καταρρέουν καμιά φορά, όταν έχει χαθεί το απαραίτητο υπέδαφος του ηθικού και υλικού πλούτου, καταπίνοντας ότι αξίζει πραγματικά: τους ανυποψίαστους περαστικούς.