Στην κατάμεστη αίθουσα από το αναγνωστικό της κοινό του βιβλιοπωλείου Κλαψινάκη, η γνωστή συγγραφέας Λένα Μαντά παρουσίασε την π. Τετάρτη το βράδυ το νέο της βιβλίο, με τίτλο: Με λένε Ντάτα. Χείμαρρος πραγματικός και στον προφορικό λόγο η συγγραφέας του βιβλίου που έγινε σήριαλ στην Κύπρο και την Ελλάδα, το Βάλς με Δώδεκα Θεούς, καθήλωσε το ακροατήριο της. Γιατί ναι μεν αναφέρθηκε επιγραμματικά στην ηρωίδα του νέου της βιβλίου, την Ντάτα, το οποίο βασικά είναι η συνέχεια του βιβλίου όσα αντέχει η ψυχή. Ήταν αυθεντική και μίλησε για όλα ακόμα και το πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζει δεν δίστασε να το μοιραστεί με το κοινό της. Λέγοντας χαρακτηριστικά ότι μόνο εφόσον το αποδεχτείς και μιλήσεις γι’ αυτό μπορείς και να το αντιμετωπίσεις. Αποδεικνύοντας ότι διαθέτει πέρα από το αστείρευτο ταλέντο της στο γράψιμο και μια τεράστια δύναμη ψυχής! Το βιβλίο μπορείτε να το πάρετε και να το διαβάσετε, εγώ απλά θα αναφέρω αυτά που γράφει στο οπισθόφυλλο και θα σταθώ ιδιαίτερα στο παρασκήνιο του βιβλίου, όπως πολύ παραστατικά το περιέγραψε η κ. Μαντά καθώς παρουσιάζει μεγάλη ιστορική σημασία..
Η πλοκή
Με λένε Ντάτα… Χρόνια τώρα. Κοντεύω κι εγώ να ξεχάσω πως κάποτε με βάφτισαν Αλεξάνδρα∙ Αλεξάνδρα Σαλβάνου του Ροβέρτου και της Χαριτίνης.
Είμαι ένοχη για όλα τα αμαρτήματα που μπορεί να φανταστεί η Εκκλησία ή η Αστυνομία, κι όμως δεν αισθάνομαι ένοχη για τίποτα. Όλα ήρθαν φυσιολογικά στο δρόμο μου ή σ’ εμένα φάνηκε έτσι. Δεν πέρασε καν από την σκέψη μου ότι μέσα μου γεννιόταν πρώτα το κακό, μετά το χειρότερο, και ποτέ το καλό.
Γεννήθηκα πολύ όμορφη και αυτό ήταν ακόμη ένα όπλο, μια αόρατη παγίδα για τα υποψήφια θύματά μου. Κανένας δεν περιμένει η όψη ενός αγγέλου να κρύβει με τέτοια μαεστρία τη μαύρη ψυχή ενός σατανά που είναι ταγμένος να σκορπά το θάνατο και τον όλεθρο. Ίσως μάλιστα ο θάνατος, που τόσο εύκολα αποφάσιζα για κάποιους, να ήταν λύτρωση, κάθαρση, εξαγνισμός.
Εχθρούς… Μόνο τέτοιους έκανα στη ζωή μου. Φίλους δεν απέκτησα ποτέ, αλλά δεν αισθάνθηκα και ποτέ την έλλειψή τους. Η φιλία ήταν για μένα αδυναμία, ένα όπλο στα χέρια του αντιπάλου, και δεν ήμουν από αυτές που έδιναν τέτοια περιθώρια, κι ούτε ήθελα περιττά βάρη.
Με λένε Ντάτα. Ζω σε έναν άλλο κόσμο, που μόνη μου έφτιαξα, με δικούς μου νόμους. Με λένε Ντάτα και δε μετανιώνω…
Με βοήθησε να πάρω πληροφορίες για την εποχή που κλήθηκα να περιγράψω η εφημερίς των κυριών της Καλλιρόης Παρέν
«Ξεκινάω να γράψω το βιβλίο και ρολάρει αυτό που δεν θέλεις να ξεκολλήσεις από τον υπολογιστή …και εκεί κατά το 1910 σταματάω , όχι γιατί δεν έχω την ιδέα του πως θα συνεχίσω το βιβλίο. Το βιβλίο ξέρω πάρα πολύ καλά που θα πάω. Συνειδητοποιώ όμως ότι ξέρω ελάχιστα από αυτή την εποχή που καλούμαι να περιγράψω… Αφήνω το βιβλίο στην άκρη και στρέφομαι στο διαδίκτυο αναζητώντας πληροφορίες… η αφορμή ήταν εξαιρετικά γελοία… Θέλω να περιγράψω μια δεξίωση την οποία δίνει ο πατέρας της Αλεξάνδρας πριν γεννηθεί , στην πολυτελή τους έπαυλη τους στην Κηφισιά…. και δεν ξέρω είχαν ρεύμα τότε; Γιατί αλλιώς περιγράφεις μια δεξίωση κάτω από το φως των κεριών και αλλιώς με πολυέλαιο… τι ρούχα φορούσαν τότε ; πως κτενίζονταν ; Καθώς έχει μεγάλη διαφορά να περιγράψεις την κίνηση μιας γυναίκας στην σημερινή εποχή και στη τότε που υπήρχαν τα μεταξωτά , οι δαντέλες και οι κορσέδες και όλα τα συναφή… και έπεσα πάνω σε ένα αρχείο εκπληκτικό , η πρώτη εφημερίς κυριών της Καλλιρόην Παρέν , όλα τα τεύχη αναλυτικά…
Εκεί λοιπόν πέφτω σε δυο ζωτικά προβλήματα
Πρώτο το γλωσσικό
« Εκτός που μου δίνει τις πληροφορίες που χρειάζομαι για ρούχα, κτενίσματα και τις θεατρικές παραστάσεις , εκεί πέφτω πάνω σε ένα ζήτημα που ταλανίζει πάρα πολύ άσχημα την Ελλάδα και αυτό είναι το γλωσσικό. Υπάρχουν δυο αντικρουόμενα στρατόπεδα αυτοί που υπερασπίζουν την δημοτική γλώσσα οι δημοτικιστές και αυτοί οι οποίοι υπερασπίζονται με πάθος την καθαρεύουσα .Και χαρακτηρίζουν την δημοτική χυδαία γλώσσα . O μεγάλος Λορέντζος Μαβίλης είναι αυτός που θα πει δεν υπάρχουν χυδαίες γλώσσες, υπάρχουν χυδαίοι άνθρωποι. Έτσι λοιπόν το βιβλίο για να αποκτήσει μια αληθοφάνεια ως προς την εποχή την οποία διαδραματίζεται πρέπει οι διάλογοι να έχουν το άρωμα της εποχή τους. Γιατί κανένας εκείνη την εποχή δεν θα έλεγε μου έσπασες τα νεύρα… θα έλεγε αγαπητέ μου η συμπεριφορά σας με εξώθησε…. όμως υπήρχε ένα θέμα εκεί γιατί υπάρχουν και νέα παιδιά που διαβάζουν το βιβλίο τα οποία έχουν ξεχάσει τα ελληνικά τους…. άρα έπρεπε να σπάσω τις γωνίες στους διαλόγους, που έπρεπε να μιλάνε την καθαρεύουσα , και το καταφέραμε να μην είναι δυσνόητο το βιβλίο».
Το δεύτερο η ψήφος των γυναικών.
Οι γυναίκες την εποχή εκείνη δεν ψηφίζουν οι σουφραζέτες δίνουν την μάχη για το δικαίωμα της γυναίκας να ψηφίζει , η πρώτη φορά που οι γυναίκες ψήφισαν στην Ελλάδα είναι το 1934, βέβαια ψήφιζαν οι γυναίκες που ήταν πάνω από μια ορισμένη ηλικία, που είχαν βγάλει το δημοτικό, που τους επέτρεψαν οι άνδρες τους να πάνε για να μην ξεχνιόμαστε…. Η γυναίκα λοιπόν έχει ένα πρόβλημα για την εποχή. Ξέρετε για εμάς πολλά πράγματα ήρθαν σαν δεδομένα στην ζωή μας και η ψήφος έχει καταντήσει να την απαξιώνουμε κιόλας να μην γελιόμαστε… Εκείνες οι γυναίκες όμως θεωρούσαν ότι είχαν δικαίωμα να ψηφίσουν… και έδιναν πολλές μάχες γι’ αυτό. Μέσα στην έρευνα πέφτω σε ένα κείμενο ξεκαρδιστικό , το κείμενο το είχε δημοσιεύσει άνδρας φυσικά σε αθηναϊκή εφημερίδα. Και το οποίο περίπου έλεγε το εξής: « Ορισμένα τινά θήλεα ζητούν το δικαίωμα της ψήφου. Επειδή όμως όλες οι γυναίκες εκάστου μηνός τελούν εν συγχύσει και βρίσκονται σε ημιπαράφρονα κατάσταση , διότι δεν μπορεί να συμπίπτει η ημέρα των εκλογών με τις συγκεκριμένες ημέρες όλων των γυναικών, οι οποίες τελούν σε ημιπαράφρονα κατάσταση , η γυναικεία ψήφος είναι πράγμα επικίνδυνο άρα και αποκρουστέον».
Ο Βενιζέλος δίνει την λύση στο γλωσσικό … οι πρόσφυγες και οι αντιπάθειες που δημιουργήθηκαν
«Παράλληλα εκείνη την εποχή ο Βενιζέλος στο θέμα το γλωσσικό δίνει μια ακραία λύση κάνοντας την καθαρεύουσα με νόμο πια επίσημη γλώσσα του κράτους. Επιδιώκοντας μια εθνική ομοψυχία καθώς πλησίαζε ο πρώτος μεγάλος πόλεμος , γιατί τότε δεν υπήρχε ο Α παγκόσμιος πόλεμος , γιατί δεν είχε ακολουθήσει ο δεύτερος. Έτσι λοιπόν έχουμε αυτές τις αναταράξεις η Ντάτα επηρεάζεται εμμέσως από την Μικρασιατική καταστροφή , γιατί δεν την άγγιξε την ίδια. Βλέπουμε όμως και αυτό είναι βασικό, τι πρόβλημα πέρασε η Ελλάδα από τους πρόσφυγες που ήρθαν εδώ μετά την Μικρασιατική καταστροφή . Υπήρχε τεράστιο πρόβλημα που θα μείνουν αυτοί οι άνθρωποι άρα επιτάχθηκαν κάποια σπίτια Ελλήνων για να μείνουν οι έλληνες που ήρθαν από εκεί. Άρα αυτό δημιούργησε αντιπάθειες ουσιαστικά ανάμεσα στους ξεριζωμένους και στους καλά βολεμένους . Έγιναν προσπάθειες για να βρεθούνε δουλειές για να μην φτάσουμε σε μια αύξηση της εγκληματικότητας από άνεργους και πεινασμένους . Είναι η εποχή που αναπτύσσεται πάρα πολύ η ταπητουργία στην Ελλάδα. Γιατί έρχονται από την Μικρά Ασία με την τέχνη στα χέρια τους. Ήταν πάρα πολύ ωραία τα στοιχεία τα οποία ανακάλυπτα και έβαζα . Όπως ας πούμε κατά τύχη έπεσα πάνω σε ένα στοιχείο που έλεγε κάποια χρονιά, δεν θυμάμαι ποια ακριβώς το Πάσχα συνέπεσε με την 25 Μαρτίου και η παρέλαση έγινε στις 26. Το οποίο μπήκε στο βιβλίο όχι γιατί είχε κάποια σημασία για την εξέλιξη, αλλά έδινε το στίγμα της εποχής».
Δεν νοείται μια Ελλάδα ανεξάρτητη έγραφε το 1844 ο άγγλος πρέσβης… φαίνεται όμως πως δεν νοείται και το 2014
Έπεσα και σε άλλα ενδιαφέροντα και ένα από αυτά που το αναφέρω στο βιβλίο ήταν η έκθεση του Άγγλου πρέσβη, που γράφτηκε το 1844 και πέστε μου πόσο αγγίζει το 2013 ; Είναι η εποχή που οι μεγάλες δυνάμεις είναι δύο η Ρωσία και η Αγγλία. Και αναφέρει στην έκθεση του: «Δεν νοείται μια Ελλάδα ανεξάρτητη, η Ελλάδα μπορεί να είναι είτε αγγλική, είτε Ρωσική. Και επειδή δεν πρέπει να είναι Ρωσική θα είναι οπωσδήποτε Αγγλική. Μια Ελλάδα ανεξάρτητη δεν εννοείτο το 1844 και στο 1944 . Και πολύ λυπάμαι ούτε στο 2014, δεν νοείται μια Ελλάδα ανεξάρτητη… Πάγια θέση μου ήταν πάντα ότι ένας λαός χωρίς ιστορική μνήμη , είναι ένας λαός που δεν έχει μέλλον. Αυτή την ιστορική μνήμη φροντίζουν σιγά- σιγά να μας την διαβρώνουν και φτάσαμε στις μέρες μας , όποιος καμαρώνει γιατί είναι Έλληνας , να σηκώνονται ένα σωρό διαμαρτυρίες και να κατατάσσετε στις τάσεις των εθνικιστών και όχι των Ελλήνων. Εγώ επιμένω να λέω ότι χαίρομαι πάρα πολύ που είμαι Ελληνίδα».
Ο βομβαρδισμός του Πειραιά μια σελίδα της ιστορίας που δεν έχει τονισθεί
«Διαβάζοντας και συνεχίζοντας την κατάδυση στην ιστορία πέφτω και σε άλλο ένα αρχείο το οποίο περιγράφει τον βομβαρδισμό του Πειραιά. Μια σελίδα της ιστορίας, η οποία δεν έχει τονιστεί ως όφειλε. Ήταν ένας βομβαρδισμός ο οποίος έγινε από τους συμμάχους, για να πληγεί ο γερμανικός ναύσταθμος που ήταν στον Πειραιά. Ο Πειραιάς βομβαρδιζόταν πάνω από 3,5 ώρες , ρουθούνι γερμανικό δεν άνοιξε . Ισοπεδώθηκαν σπίτια διαμελίσθηκαν άνθρωποι, οι δρόμοι γέμισαν κορμιά και μέλι , σπίτια κατέρρευσαν και καταπλακώθηκαν οικογένειες και η επίσημη δικαιολογία ήτανε ότι έφταιγε η χαμηλή νέφωση… που μπερδεύτηκαν… όπως είπε η Ντάτα έφταιγε ο κακός μας ο καιρός… Ένα τέτοιο λοιπόν ταξίδι , ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρον. Κάθε τρεις και λίγο έπρεπε να σταματάω την ιστορία γιατί κάτι καινούργιο με τσίγκλησε και έπρεπε να ψάξω να βρω τα αντίστοιχα αρχεία, που θα με βοηθούσαν να πάω την ιστορία μου ποιο κάτω και να την κάνω σαφώς πιο ενδιαφέρουσα». Θα μπορούσε κανείς να γράφει ώρες ατελείωτες για αυτή την χαρισματική συγγραφέα η οποία ανανέωσε το ραντεβού της για του χρόνου, αφού ήδη ετοιμάζει το επόμενο βιβλίο της. Φυσικά και έχει επηρεαστεί από την Κρήτη η κ. Μαντά και ήδη σκέφτεται για ένα βιβλίο που θα πραγματεύεται μια αληθινή και συνάμα τραγική ιστορία της Κρήτης.
ΒΑΛΙΑ ΠΕΤΡΑΚΗ
