Επιμέλεια: Θοδωρής Ρηγινιώτης
1. Οι Άγιοι της Ιατρικής (άγιοι Ανάργυροι)
Τα παρακάτω τα αναδημοσιεύουμε από ειδική έκδοση της Ενορίας των Αγίων Αναργύρων Περιβολίων:
Ήρθε το καλοκαίρι, γεμάτο ορθόδοξες γιορτές στις ενορίες μας και στα χωριά μας. Γιορτές αγαπημένες απ’ το λαό μας, που μας ενώνουν μεταξύ μας και με τους αγίους και με το Χριστό (όταν θέλουμε φυσικά) αιώνες τώρα.
Ήρθαν όμως και οι πανελλήνιες εξετάσεις, το τέλος της αγωνίας και του κόπου χιλιάδων μαθητών και των οικογενειών τους. αυτό το κείμενο, μοιραστείτε το μαζί τους, σας παρακαλώ. Ιδίως με εκείνους που θέλουν να σπουδάσουν Ιατρική…
Το γράφουμε με αφορμή την εορτή των αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού των Ρωμαίων, πανήγυρη της ενορίας μας, 1 Ιουλίου!
Λοιπόν, τι θέλεις να γίνεις;
Γιατρός;
Να ένα σπουδαίο επάγγελμα! Πραγματικό «επάγγελμα» (= υπόσχεση) όχι μόνο για σένα και την οικογένειά σου, αλλά για όλη την κοινωνία. Βέβαια υπάρχουν τρεις βασικοί λόγοι που κάποιος μπορεί να θέλει να γίνει γιατρός: τα λεφτά, η κοινωνική καταξίωση και η προσφορά προς το συνάνθρωπο. Ο τρίτος λόγος σημαίνει αγώνα, θυσίες και μεγάλη ανταμοιβή και εδώ και στον ουρανό. Οι άλλοι δύο λόγοι έχουν πρόβλημα: μπορεί ο άνθρωπος να χάσει τον έλεγχο και να καταντήσει ανήθικος και εκμεταλλευτής της ανάγκης του άλλου, να βλέπει τον πονεμένο άνθρωπο σαν αντικείμενο, σα χιλιάρικο, κι όχι σαν αδελφό του.
Γι’ αυτό, σου μιλάω αμέσως για τους «δικούς μας» γιατρούς. Όχι μόνο τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, αλλά και εκείνους που πρώτοι δίδαξαν τους ανθρώπους να γίνονται Γιατροί Χωρίς Σύνορα, δηλαδή να νοιάζονται για το συνάνθρωπο κι όχι για τα λεφτά ή τη δόξα. Τους ανθρώπους αυτούς εμείς οι Έλληνες, και γενικά όλοι οι χριστιανοί, τους τιμούμε ως αγίους και τους ονομάζουμε «Αναργύρους», δηλ. γιατρούς που δεν παίρνανε «αργύρια» (=χρήματα). Είναι πολλοί, άντρες και γυναίκες!
Και υπάρχουν και σύγχρονοι, όπως ο άγιος Λουκάς ο Ιατρός, που σπούδασε γιατρός ακριβώς για να βοηθήσει το φτωχό λαό της πατρίδας του, παρόλο που η φυσική του κλίση ήταν προς τις θεωρητικές επιστήμες! Έγινε κορυφαίος χειρούργος, καθηγητής του πανεπιστημίου της Τασκένδης στη Ρωσία, που πέρασε και πολλά χρόνια εξόριστος από το αθεϊστικό καθεστώς της πατρίδας του. Και όπου πήγαινε εξόριστος, πληροφορούσε τον κόσμο ότι είναι γιατρός, ώστε όποιος έχει ανάγκη, ιδίως οι φτωχοί, να πάει σ’ αυτόν και να βρει βοήθεια. Ο άγιος «κοιμήθηκε» το 1961 και έχει το χαρακτηρισμό «θαυματουργός». Τυχαίο; Δε νομίζω.
Παλαιότεροι άγιοι Ανάργυροι, που αξίζει να διαβάσεις τη βιογραφία τους, είναι:
Οι άγιοι Κοσμάς και Δαμιανός (τρία ζευγάρια αγίων αδελφών με αυτά τα ονόματα: οι Ρωμαίοι, οι Ασιάτες και οι Άραβες).
Οι άγιοι Παντελεήμων και Διομήδης, που έδωσαν τη ζωή τους για τη χριστιανική τους πίστη. Ο άγιος Σαμψών ο Ξενοδόχος, ιδρυτής του θεσμού των νοσοκομείων («Ξενώνων»).
Οι άγιοι Κύρος και Ιωάννης, που θανατώθηκαν επειδή ενθάρρυναν ανοιχτά και γενναία την αιχμάλωτη χριστιανή αγία Αθανασία και τις τρεις κόρες της, που βασανίζονταν απ' τους Ρωμαίους στο διωγμό που κήρυξε ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός εναντίον των χριστιανών.
Αλλά και ο άγιος Λουκάς ο ευαγγελιστής (που έγραψε το κατά Λουκάν ευαγγέλιο και τις Πράξεις των Αποστόλων), ο ευγενικός και αγαπημένος, αυτός που πήρε «συνέντευξη» από την Παναγία και έκανε και την πρώτη της εικόνα, ήταν γιατρός.
Γιατρός ήταν κι ο άγιος Βασίλειος (και μαθηματικός, φιλόλογος και δικηγόρος – και τελικά μοναχός και ιερέας), κι έτσι ίδρυσε μια σειρά ανθρωπιστικών ιδρυμάτων, όπου μάζεψε όλους τους ασθενείς, φτωχούς και πονεμένους, ορφανά κ.λ.π. και τους πρόσφερε στέγη και περίθαλψη. Μάλιστα κάλεσε στα ιδρύματα αυτά και τους λεπρούς, που όπως ξέρεις ακόμη και στον 20ό αιώνα τους παραπετούσαν. Κι όχι μόνο τους πρόσφερε στέγη και φροντίδα, αλλά τους υποδεχόταν με φίλημα, για να τους δείξει ότι τους υπολογίζει ως ανθρώπους-αδελφούς του, κι όχι ως σκουπίδια της κοινωνίας και ως εστίες μόλυνσης!
Γυναίκες Ανάργυροι: οι αγίες Ζηναΐδα και Φιλονίλλα οι "φίλες της ειρήνης" και η αγία Ερμιόνη, γιατρίνες του 1ου αιώνα μ.Χ., η αγία Σοφία η Ιαματική, αλλά και η σύγχρονη αγία Γερόντισσα Γαβριηλία (1897-1993), φυσικοθεραπεύτρια, που ταξίδεψε στην Ινδία, στην Αφρική και αλλού με μοναδικό σκοπό να υπηρετήσει τους λεπρούς και κάθε λογής άρρωστους και πονεμένους.
Να λοιπόν και η δική σου αγία, αν θέλεις να γίνεις φυσικοθεραπευτής - φυσικοθεραπεύτρια. Αξίζει να δεις μερικά πράγματα για τη ζωή της εδώ, και να διαβάσεις τη βιογραφία της, ένα σπουδαίο βιβλίο που θέτει τη χριστιανική αγάπη σε νέες βάσεις (δηλ. τις παλιές αληθινές της βάσεις) κι έχει συγκινήσει χιλιάδες ανθρώπους.
Το ίδιο και η σύγχρονη αγία Όλγα η Μαία (1916-1979), μια απλή γυναίκα της Αλάσκας (ιθαγενής μάλιστα, Εσκιμώα, για να μη νομίζεις πως η Ορθοδοξία είναι προνόμιο του δυτικού κόσμου ή μόνο της λευκής φυλής), που πρόσφερε πολλά ως φιλάνθρωπη μαία στο λαό της και άγιασε ανάμεσα στους ορθόδοξους χριστιανούς ιθαγενείς του βόρειου άκρου της Αμερικής!
Αξίζει όμως να μάθεις και για την αγία Ελισάβετ της Ρωσίας, που ίδρυσε το νοσοκομείο-μοναστήρι των αγίων Μάρθας και Μαρίας στη Μόσχα, εκπαιδεύτηκε η ίδια και οι μοναχές ως νοσοκόμες και τελικά έδωσε και τη ζωή της για το Χριστό, γιατί εκτελέστηκε το 1918 (χωρίς δίκη) από ανθρώπους του αθεϊστικού καθεστώτος (την έριξαν ζωντανή μέσα σ’ ένα πηγάδι στοάς ορυχείου, μαζί με άλλους αιχμαλώτους, και ανατίναξαν το άνοιγμα). Η προσφορά της είναι τεράστια, αλλά και ο χαρακτήρας της και όλη η ιστορία της είναι συγκλονιστική.
2. Παύλος, ο μέγας απόστολος
29 Ιουνίου, γιορτή των κορυφαίων αποστόλων Πέτρου και Παύλου. 30 Ιουνίου, η Σύναξη (τιμητική γιορτή) των 12 αποστόλων.
Ο απόστολος Παύλος: απόστολος του Θεού, που προσκλήθηκε προσωπικά απ’ Αυτόν, είδε το Φως Του και το όραμα αυτό άλλαξε 100% τη ζωή του. Η άμεση συνομιλία του με το Θεό – δηλ. το Χριστό – συνεχίστηκε σε όλη τη διάρκεια της ζωής του.
Ο Θεός τον απέστειλε να φέρει το λόγο Του στα έθνη, μίλησε γι’ αυτόν σε άλλους αγίους και τον χαρακτήρισε «φως εθνών» και «σκεύος εκλογής». Ανέβηκε μέχρι τρίτου ουρανού, άκουσε «άρρητα ρήματα», λόγια ανέκφραστα από ανθρώπινα χείλη, και έλαβε αποκαλύψεις ιλιγγιώδους μεγέθους. Προφήτεψε επίσης την τύχη της ανθρωπότητας, την ανάσταση των νεκρών και τη δευτέρα παρουσία του Χριστού, κατά το θέλημα του Θεού και τις αποκαλύψεις που έλαβε απ’ Αυτόν.
Έλαβε τεράστιο θαυματουργικό χάρισμα, ανάστησε νεκρό, έβγαλε δαιμόνια… Μάγοι έκαψαν δημόσια τα βιβλία τους και πίστεψαν στο Θεό βλέποντας τα θαύματά του και ακούγοντας τις διδαχές του. Ταξίδεψε σε όλη την έκταση της Μεσογείου, διέδωσε το λόγο του Θεού σε πολλές χώρες, ανάμεσα σε επικίνδυνους ειδωλολάτρες, και έφερε στην αληθινή πίστη χιλιάδες ανθρώπους σε μια έκταση από την Κύπρο μέχρι την Ισπανία. Μαστιγώθηκε, λιθοβολήθηκε, φυλακίστηκε, μαχαιρώθηκε, ναυάγησε και τελικά αποκεφαλίστηκε από τους Ρωμαίους.
Πολλοί από τους μαθητές του είναι άγιοι και διδάσκαλοι του χριστιανισμού, όπως οι Τίτος, Τιμόθεος, Λουκάς, Ακύλας, Πρίσκιλα, Απολλώς, Ονήσιμος, Διονύσιος Αρεοπαγίτης, Στάχυς, Απελής, Φλέγων, Φοίβη κ.π.ά. Αρκετοί από αυτούς έγιναν και μάρτυρες, προσφέροντας τη ζωή τους για την αγάπη τους στο Θεό εν Χριστώ. Για κανέναν από αυτούς δεν υπάρχει μαρτυρία ή ένδειξη ότι πολέμησε ή προέτρεψε τους ανθρώπους να πολεμήσουν ή αφαίρεσε ανθρώπινη ζωή, είτε εξ ονόματος του Θεού και του «θείου νόμου» είτε για άλλο λόγο.
Ίδρυσε δεκάδες χριστιανικές κοινότητες, ακόμη και στα πιο επικίνδυνα μέρη όπου υπέστη ξυλοδαρμούς, φυλακίσεις και πολλές φορές παρολίγον θάνατο, και τις καθοδήγησε με αγάπη και προσοχή, σαν πατέρας, για όλο το διάστημα της ζωής του, τόσο με τις προφορικές του διδασκαλίες όσο και με τις επιστολές του, που περιέχουν όλα όσα χρειάζεται ο άνθρωπος για τη σωτηρία του. Το περιεχόμενο των επιστολών του προέρχεται από την άμεση αποκάλυψη του Θεού σ’ αυτόν (θεοπνευστία). Στα σημεία όπου γράφει την άποψή του και όχι αποκάλυψη του Θεού, ο Παύλος επισημαίνει το γεγονός (Α΄ Κορινθ. 7, 10-12: «παραγγέλλω, ουκ εγώ, αλλ’ ο Κύριος… τοις δε λοιποίς εγώ λέγω, ουχ ο Κύριος», 7, 25: «…επιταγήν [εντολή] Κυρίου ουχ έχω, γνώμην δε δίδωμι ως ηλεημένος υπό Κυρίου πιστός είναι», 11, 23: «εγώ γαρ παρέλαβον από του Κυρίου ό και παρέδωκα υμίν…»).
Δεν πολέμησε, ούτε έλαβε εντολή από το Θεό να πολεμήσει τους εχθρούς Του, μόνο να αγαπά. Δεν όπλισε κανένα, ούτε οδήγησε κανένα στρατό στη μάχη – δίδαξε μόνο αγάπη και μη-βία, συνεπής στη διδασκαλία του Ιησού Χριστού και όλων των αποστόλων. Και αυτό το δρόμο ακολούθησαν οι ΑΛΗΘΙΝΟΙ πιστοί του αληθινού Θεού. Μαρτύρησαν κατά χιλιάδες, προσφέροντας το δικό τους αίμα, χωρίς να σκοτώσουν.
3. Πέτρος, ο αρνητής που αγάπησε
Η άρνηση του Χριστού από τον απόστολο Πέτρο και η επιστροφή του σ' Αυτόν με συγκλονίζουν ιδιαίτερα, επειδή κι εγώ, Κύριε, σε αρνιέμαι καθημερινά.
Σε αρνιέμαι όταν σε βλαστημάω ή όταν ακούω να σε βλαστημάνε και δε μιλάω.
Σε αρνιέμαι όταν εξευτελίζω ή πληγώνω τη γυναίκα μου και τα παιδιά μου. Όταν ταπεινώνω τους υπαλλήλους μου. Όταν κάνω κακό (έστω και με τη σκέψη) στο συνάνθρωπό μου (δηλ. στην εικόνα σου), που τόσο αγαπάς.
Σε αρνιέμαι, αν απατάω τη γυναίκα μου. Όταν βλέπω έναν άνθρωπο (εικόνα σου) σαν αντικείμενο για εκμετάλλευση ή για εξαπάτηση ή κοροϊδία, όταν βλέπω μια γυναίκα σαν ένα κομμάτι κρέας που λαχταράω να το χρησιμοποιήσω για την ηδονή μου...
Σε αρνιέμαι όταν γυρίζω την πλάτη μου στην Εκκλησία σου (που θεμέλιωσες πάνω στο αίμα Σου), όταν κοροϊδεύω ή απλά δεν εφαρμόζω όλα όσα μου προσφέρει για να σε πλησιάσω: δεν εξομολογούμαι, δε νηστεύω, δεν πάω εκκλησία, παρά μόνο από υποχρέωση, δε μεταλαβαίνω, δεν προσεύχομαι, δεν κάνω το σταυρό μου...
Ναι, σε αρνιέμαι, γιατί είμαι αδύναμος (δήθεν δυνατός, ψευτοεγωιστής), και με κάνει μπαλάκι ο εχθρός μου, ο διάβολος, που φυσικά κάνω πως δεν υπάρχει και λέω πως είναι παραμύθια των παπάδων & των γιαγιάδων - λες κι οι γιαγιάδες, τουλάχιστον (αλλά και μερικοί παπάδες), δεν έχουν σοφία, γνώση των πνευματικών θεμάτων και πολλές φορές μεγάλη αγιότητα. Όχι, αν δεν ξέρουν να χειρίζονται pc και να μπαίνουν στο Internet, για μένα δε μετράνε...
Έτσι, σήμερα που γιορτάζει ο Πέτρος Σου, θυμήθηκα την άρνησή του και συγκινήθηκα (σα να είδα καθρέφτη), αλλά πρόσεξα και κάτι που δεν είχα προσέξει ώς τώρα στην επιστροφή του (είδες; δεν τολμάω να πω τη "σοκαριστική" λέξη "μετάνοια")...
Δες τώρα, ψυχή μου, πώς ο Χριστός ισοφάρισε τις τρεις αρνήσεις του Πέτρου, μετά την ανάστασή Του. Διαβάζω στο κατά Ιωάννην ευαγγέλιο, κεφ. 21 (λίγους στίχους πριν το τέλος του ευαγγελίου):
«Κι όταν έφαγαν, λέει ο Ιησούς στο Σίμωνα Πέτρο: "Σίμωνα, γιε του Ιωνά, μ' αγαπάς πιο πολύ απ' αυτούς;". Του λέει: "Ναι, Κύριε, ξέρεις ότι σ' αγαπώ". Του λέει: "Βόσκε τα αρνάκια μου". Και του ξαναλέει δεύτερη φορά: "Σίμωνα, γιε του Ιωνά, μ' αγαπάς;". Του λέει: "Ναι, Κύριε, ξέρεις ότι σ' αγαπώ". Του λέει: "Βόσκε τα πρόβατά μου". Και του λέει τρίτη φορά: "Σίμωνα, γιε του Ιωνά, μ' αγαπάς;". Λυπήθηκε ο Πέτρος που τον ρώτησε τρίτη φορά "μ' αγαπάς", και του λέει: "Κύριε, εσύ τα ξέρεις όλα, εσύ ξέρεις ότι σ' αγαπώ". Του λέει ο Ιησούς: "Βόσκε τα πρόβατά μου. Αλήθεια σου λέω, όταν ήσουν νεότερος ντυνόσουν μόνος σου και πήγαινες όπου ήθελες. Όταν γεράσεις όμως, θ' απλώσεις τα χέρια σου και θα σε ντύσει άλλος και θα σε πάει εκεί που δε θέλεις". Αυτό το είπε εννοώντας με τι θάνατο θα δοξάσει το Θεό» [σταύρωση, όπως ο Χριστός, αλλά με το κεφάλι προς τα κάτω].
Αυτό που με συγκίνησε σήμερα λοιπόν σ' αυτή την ιστορία, που την ήξερα κι από πριν, είναι πως ο Ιησούς, για να ισοφαρίσει την άρνηση του Πέτρου και να τη μετατρέψει σε αποδοχή (κι έτσι ο Πέτρος να ξαναγίνει και τυπικά πλέον απόστολος του Χριστού, αφού ποθούσε στ' αλήθεια να γυρίσει κοντά Του), δεν τον ρώτησε "με πιστεύεις;", αλλά τον ρώτησε: "Μ' αγαπάς;".
Αυτό λοιπόν, Χριστέ μου, θεωρείς αποδοχή: το να σ' αγαπάμε. Όχι απλά "να σε πιστεύουμε", αλλά να σ' αγαπάμε. Άλλωστε, στο Μυστικό Δείπνο, είπες: "Αν με αγαπάτε, εφαρμόστε τις εντολές μου" (κατά Ιωάννην, κεφ. 14, στίχος 15).
Λοιπόν, Χριστέ μου, σ' αγαπώ. Ναι, σ' αγαπώ. Αλλά ντρέπομαι να τ' ομολογήσω, γιατί είμαι δειλός και φοβάμαι πως θα με κοροϊδεύουν. Δώσ' μου, αν θέλεις, λίγη δύναμη να προσπαθήσω... Σ' αγαπώ! Κάνε με δικό σου και, όταν έρθει η Ώρα, πάρε με κοντά σου.
Ψυχή μου, κάνε τον αγώνα σου. Ας κορνάρουν γύρω γύρω - εσύ τη δουλειά σου. Να, βρες ένα ευαγγέλιο και διάβασε. Βρες βίους αγίων (ιδιαίτερα της εποχής μας) και δες πώς έζησαν αυτοί, ώστε να κάνεις έστω ένα βήμα κι όχι 100, όπως έκαναν εκείνοι... Βρες την Ιερά Σύνοψη και διάβασε την Ακολουθία της Θείας Μεταλήψεως, με τις 10 προσευχές αγίων προς το Χριστό, να δεις τι θα πει αγώνας και αληθινή μετάνοια. Τότε θά 'χεις κάνει το 1ο βήμα - και τότε θα ελπίζεις...
