ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
MENOY
ΣΥΠΑ Banner
ΡΕΘΥΜΝΟ

Πλημμύρες και Αρμενόκαμπος

0

Μεγάλη συζήτηση γίνεται τελευταία και ορθά για την θωράκιση του Ρεθύμνου και την προστασία του κατά την εκδήλωση πλημμυρίκων φαινομένων. Με το σημερινό δημοσίευμα θα προσπαθήσω να αναδείξω τα προβλήματα και τους κινδύνους  που υπάρχουν αν έχουμε έντονες βροχοπτώσεις στην περιοχή του Αρμενόκαμπου. Για όσους δεν γνωρίζουν η λεκάνη του κάμπου  των Αρμένων δεν έχει ποτάμι απορροής και τα νερά οδηγούνται σε δύο φυσικές χώνες ,σημεία όπου η γη τραβάει το νερό σαν το σφουγγάρι. Διαβάζοντας πρόσφατα για τις πλημμύρες στο οροπέδιο Λασιθίου διαπίστωσα ότι και εκεί η απορροή γίνεται από χώνο. Δεν κάνουμε βέβαια σύγκρισή μεγεθών, όμως όπως προκύπτει από αρχαιοτάτων χρόνων και οι δύο κάμποι ήταν παραγωγικοί ύστερα από την κατασκευή δικτύου αποστράγγισης. Στην δικιά μας περίπτωση ένας μεγάλος κεντρικός αύλακας διασχίζει τον κάμπο και καταλήγει στην κεντρική χώνη. Ο κεντρικός συνδέεται με κάθετους από ανατολή και δύση δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο δίκτυο απορροής. Με κανονικές βροχοπτώσεις λειτουργεί άψογα, σε περίπτωση πλημμύρας  οι χώνες δεν προλαβαίνουν να απορροφήσουν τα νερά, τα χαντάκια ξεχειλίζουν, ο κάμπος γίνεται μια λίμνη. Για το λόγο αυτό άλλωστε έχουμε τα τοπωνύμια μεγάλη, μικρή λίμνη και λιμνάρια. Το ζήσανε  το 2019 σε μας και στο οροπέδιο πρόσφατα.

ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΑΡΑΛΛΗΛΙΣΜΟΙ

Στο σημείο αυτό θέλω να κάνουμε μια παρένθεση για να μεταφέρω και ένα προβληματισμό για την ονομασία του χωριού. Καταρχάς ο κάμπος των Αρμένων φαίνεται να είναι παραγωγικός από την Μινωική εποχή. Όπως προκύπτει από τα ευρήματα του αρχαιολογικού χώρου (Υστερομινωικό νεκροταφείο). Στην περιοχή καλλιεργούταν διάφορα όσπρια και δημητριακά και παρήγαγαν ιριδέλαιο από τις ίριδες που ακόμα και σήμερα φυτρώνουν στον Αρμενόκαμπο. Χωρίς κάποιου είδους αποστραγγιστικό  ο κάμπος κατά την παραγωγική περίοδο θα ήταν λίμνη. Αξίζει να αναφέρω μια ιστορία που μου έλεγε ο παππούς μου.  Οι Γερμανοί κατά την περίοδο της κατοχής και παρουσίας τους στο χωριό είχαν δημιουργήσει αεροδιάδρομο στην περιοχή που και σήμερα λέγεται αεροδρόμιο και είχαν γεμίσει το κάμπο με πέτρινες αποθήκες πυρομαχικών. Το 1943 το Φλεβάρη έπιασε ο καιρός που φοβόταν οι παλιοί(ανατολικός) και έβρεχε 40 μερόνυκτα. Ο κάμπος

ΑΡΜΕΝΙΩΤΙΚΟ(ΣΩΜΑΘΙΑΝΟ) ΦΑΡΑΓΓΙ

έγινε μια λίμνη, οι αποθήκες χάθηκαν μές στο νερό με τούς αγανακτισμένους Γερμανούς να φωνάζουν σάιζεν κρέτα-σκ@τα Κρήτη.

ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΟΝΟΜΑΣΙΑΣ

Σε δύο πρόσφατες ιστορικές μελέτες αμφισβητείται  η ιστορική καταγραφή του Σπανάκη ότι τα ονόματα των χωριών Αρμένοι (Χανιά, Ρέθυμνο, Λασίθι)οφείλεται στην εγκατάσταση Αρμένιων στρατιωτών. Οι προσεγγίσεις αυτές στηρίζονται  στα κοινά γεωγραφικά στοιχεία  αυτών των περιοχών. Κατά την προσωπική μου άποψη οι θεωρίες αυτές έχουν κενά π.χ Σωματάς -Φωτεινός κατά την παράδοση αξιωματούχοι του Φωκά. Διπλή εγκατάσταση πάνω και κάτω Αρμένοι κ.α .Συγχρόνως όμως δεν υπάρχουν απτές αποδείξεις της ύπαρξής των Αρμενίων π.χ μια Αρμένικη εκκλησία. Υπάρχει περίπτωση να είναι κάτι ενδιάμεσο, π.χ στρατιωτική εγκατάσταση για στρατηγικούς λόγους. Προβληματισμοί για μελλοντική έρευνα.

ΚΕΝΤΡΙΚΟΣ ΑΥΛΑΚΑΣ ΑΡΜΕΝΟΚΑΜΠΟΥ

ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Στο σχεδιασμό θα πρέπει να ληφθούν υπόψη και να αξιολογηθούν .

  1. Το ιδιοκτησιακό καθεστώς. Οι χώνες είναι σε χωράφια ιδιωτών, θα πρέπει να εξασφαλιστεί τουλάχιστον η απρόσκοπτή λειτουργία στο μέλλον για να μην έχομε φαινόμενα παρεμπόδισης της ροής του νερού.
  2. Δυστυχώς το σχέδιο οικισμού έχει κατέβει αρκετά χαμηλά με αποτέλεσμα πολλά σπίτια να είναι μέσα στην ζώνη επικινδυνότητας του Αρμενόκαμπου.
  3. Στα ψηλά σημεία του χωριού το παλιό μεικτό δίκτυο απορροής και της όποιας αποχέτευσης αντικαταστάθηκε μόνο με αποχέτευση. Τα νερά τρέχουν επιφανειακά και σε πλημμύρα μετατρέπονται σε χείμαρρους με μεγάλη δυναμική.
  4. Η λεκάνη της παράκαμψης(λαγγός)σε περίπτωση πλημμύρας διοχέτευε τα περισσότερα νερά στα όμορα χωράφια εκτονώνοντας και τον όγκο και την δυναμική. Τώρα έχουμε συγκέντρωση νερού στους τσιμεντένιους αγωγούς(παλιά χαντάκια) και όδευση στον Αρμενόκαμπο.

ΣΚΕΨΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Το σχεδιασμό για την αντιμετώπιση ενός έντονα πλημμυρικού φαινομένου, με τη βοήθεια μας όπου χρειαστεί, τον αφήνουμε στους αρμόδιους της πολιτικής προστασίας στο Ρέθυμνο  που φαίνεται να έχουν και την διάθεση και την εμπειρία για αυτό. Κάνοντας ένα βήμα παραπέρα θα αναφερθώ σε μια παλιότερη πρόταση του αείμνηστου Κωστή Σφακιανάκη -γνωστός αγροτοσυνδικαλιστής -γεωργός για την δημιουργία φράγματος στο Αρμενιώτικο φαράγγι. Διαφορετική προσέγγιση από μένα που είχα προτείνει τη δημιουργία περιπατητικής διαδρομής Αγ. Αντώνιος Γάλλου- Υστερομινωικό μέσα από το φαράγγι. Η καταλληλόλητα(για φράγμα) είναι θέμα μελέτης των ειδικών. Με μια πρώτη ματιά το φαράγγι είναι σχεδόν κλειστή φυσική λεκάνη και σε περίπτωση σπασίματος  τα νερά οδηγούνται στη θάλασσά μέσα από το Γαλλιανό φαράγγι. Πρόσφατα και λόγω της παράκαμψης ο πρόεδρος του Ο.Φ.Αρμένων Γιώργος Εμ. Δρουδάκης κατέθεσε μια πιο προχωρημένη ιδέα,((ας ανοίξουμε ένα χαντάκι να ξενερίζει ο Αρμενόκαμπος)). Παντρεύοντας τις δύο παραπάνω προτάσεις μήπως θα πρέπει να εξετάσουμε την δυνατότητα δημιουργίας φράγματος στο φαράγγι και την όδευσή των νερών από τον Αρμενόκαμπο σε αυτό. Τεχνικές λύσεις με μια πρώτη ματιά φαίνεται να υπάρχουν, θυμίζω ότι η αποχέτευση έχει ξεπεράσει το υψομετρικό και έχομε συνδεθεί με το βιολογικό Ρεθύμνου.

ΑΡΜΕΝΟΙ 11/11/2026

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΚΤΙΣΤΑΚΗΣ

(ΚΤΙΣΤΟΓΙΩΡΓΗΣ)

0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΡΕΘΥΜΝΟ

Πλημμύρες και Αρμενόκαμπος

0
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ