Το καλοκαίρι ολοκληρώνεται και η είσοδος στο φθινόπωρο βρίσκει τον αγροτικό και κτηνοτροφικό κόσμο αντιμέτωπο με μια γνώριμη, αλλά ολοένα πιο πιεστική πραγματικότητα, καθώς τα μεγάλα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα παραμένουν ανοιχτά και οι δρόμοι των κινητοποιήσεων δεν έχουν κλείσει.
Η νέα σεζόν ξεκινά με τους παραγωγούς να δηλώνουν ότι περιμένουν ακόμη απαντήσεις σε ζητήματα που βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή των μεγάλων μπλόκων του προηγούμενου χειμώνα. Το κλίμα είναι ήδη φορτισμένο, καθώς αγρότες, κτηνοτρόφοι, μελισσοκόμοι και άλλοι επαγγελματίες του πρωτογενούς τομέα ετοιμάζονται να μεταφέρουν ξανά τις διεκδικήσεις τους στους δρόμους.
Κεντρικός σταθμός θεωρείται η Θεσσαλονίκη, όπου στο πλαίσιο της 90ης ΔΕΘ, έχει προγραμματιστεί συλλαλητήριο με τρακτέρ και αγροτικά μηχανήματα στον Λευκό Πύργο. Η κινητοποίηση αποτελεί το πρώτο μεγάλο φθινοπωρινό ραντεβού και, σύμφωνα με τους διοργανωτές, θα αποτελέσει μήνυμα προς την κυβέρνηση ότι τα προβλήματα του πρωτογενούς τομέα δεν έχουν λυθεί.
ΑΠΟ ΤΑ ΜΠΛΟΚΑ ΤΟΥ ΧΕΙΜΩΝΑ ΣΤΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ ΤΗΣ ΑΝΑΜΟΝΗΣ
Το βασικό επιχείρημα των αγροτών είναι ότι οι κινητοποιήσεις του χειμώνα μπορεί να υποχώρησαν, όμως τα αιτήματα που τις τροφοδότησαν δεν εξαφανίστηκαν.
Οι εκπρόσωποι των αγροτικών κινητοποιήσεων υποστηρίζουν ότι οι κυβερνητικές δεσμεύσεις δεν έχουν μεταφραστεί στον βαθμό που περίμεναν σε συγκεκριμένες λύσεις, ενώ παραμένουν εκκρεμότητες σε πληρωμές και ενισχύσεις. Σε δημόσιες τοποθετήσεις τους κάνουν λόγο ακόμη και για μη υλοποίηση των αιτημάτων που είχαν τεθεί στα μπλόκα.
Έτσι, το φθινόπωρο μπαίνει με ένα κρίσιμο ερώτημα: θα περιοριστούν οι κινητοποιήσεις σε συμβολικές συγκεντρώσεις ή η νέα περίοδος θα οδηγήσει σε νέα κλιμάκωση;
ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ ΤΗΣ ΑΤΖΕΝΤΑΣ
Σύμφωνα με τους παραγωγούς της Κρήτης, στην καρδιά των διεκδικήσεων βρίσκεται το κόστος παραγωγής.
Πετρέλαιο, ηλεκτρική ενέργεια, λιπάσματα, φυτοφάρμακα, σπόροι, αγροτικά εφόδια και ζωοτροφές εξακολουθούν να αποτελούν ένα βαρύ οικονομικό φορτίο για τις εκμεταλλεύσεις.
Το αίτημα είναι διπλό: από τη μία πλευρά να μειωθούν οι επιβαρύνσεις που επωμίζεται ο παραγωγός και από την άλλη να διασφαλιστεί ότι η τιμή με την οποία φεύγει το προϊόν από το χωράφι ή τη στάνη μπορεί να καλύψει το πραγματικό κόστος και να αφήσει εισόδημα στον παραγωγό.
Για τους αγρότες, το ζήτημα δεν είναι πλέον μόνο η αύξηση του κόστους. Είναι η σχέση ανάμεσα στο κόστος και την τελική τιμή του προϊόντος, η οποία καθορίζει εάν μια καλλιέργεια ή μια κτηνοτροφική μονάδα μπορεί να παραμείνει οικονομικά βιώσιμη.
ΟΙ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ ΚΑΙ Ο ΟΠΕΚΕΠΕ
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι εκκρεμότητες στις αγροτικές ενισχύσεις.
Οι καθυστερήσεις, οι δεσμεύσεις ΑΦΜ και τα προβλήματα που συνδέθηκαν με τον ΟΠΕΚΕΠΕ έχουν δημιουργήσει έντονη ανασφάλεια σε σημαντικό αριθμό παραγωγών. Οι αγρότες ζητούν να πληρωθούν όσα δικαιούνται και να υπάρξει ένα σύστημα πληρωμών που θα λειτουργεί με διαφάνεια, ταχύτητα και σύνδεση των ενισχύσεων με την πραγματική παραγωγική δραστηριότητα.
Η κατάσταση αυτή αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς για πολλές εκμεταλλεύσεις οι ενισχύσεις δεν αποτελούν απλώς ένα συμπληρωματικό εισόδημα, αλλά κρίσιμο μέρος της οικονομικής τους επιβίωσης.
Οι κτηνοτρόφοι μετρούν απώλειες, τονίζουν οι επαγγελματίες του κλάδου, για τους οποίους η εικόνα είναι ακόμη πιο σύνθετη.
Στη υπόλοιπη χώρα, οι ζωονόσοι έχουν αφήσει σοβαρό αποτύπωμα στον κλάδο, με την ευλογιά, την πανώλη και τον αφθώδη πυρετό να προκαλούν απώλειες ζωικού κεφαλαίου και σοβαρές οικονομικές συνέπειες.
Μόλις στα τέλη Αυγούστου εγκρίθηκαν 16,84 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις κτηνοτρόφων που επλήγησαν από ευλογιά, πανώλη και αφθώδη πυρετό, ενώ στις 28 Αυγούστου ανακοινώθηκε πρώτη πληρωμή 16,8 εκατ. ευρώ σε 2.806 κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις.
Οι κτηνοτρόφοι, ωστόσο, ζητούν περισσότερα από την αποζημίωση της απώλειας. Θέτουν στο τραπέζι την ανασύσταση του ζωικού κεφαλαίου, την κάλυψη του χαμένου εισοδήματος, τη στήριξη για τις ζωοτροφές και ουσιαστικά μέτρα ώστε μια μονάδα που έχει πληγεί από ζωονόσο να μπορεί να ξανασταθεί στα πόδια της.
Ένα ακόμη διαχρονικό αίτημα αφορά τον ΕΛΓΑ και την ταχύτητα και πληρότητα των αποζημιώσεων.
Οι παραγωγοί ζητούν κάλυψη των ζημιών από ακραία καιρικά φαινόμενα και καταστροφές, καθώς μια κακή χρονιά μπορεί να εξαφανίσει μέσα σε λίγες ημέρες το εισόδημα μιας ολόκληρης καλλιεργητικής περιόδου.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι ζημιές σε συγκεκριμένες παραγωγές, όπως τα πυρηνόκαρπα στη Βόρεια Ελλάδα, όπου παραγωγοί έχουν ήδη προαναγγείλει νέες κινητοποιήσεις και παρεμβάσεις, ζητώντας λύσεις και από τον ΕΛΓΑ.
Η ΚΡΗΤΗ ΕΧΕΙ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΗΣ ΑΤΖΕΝΤΑ
Στην Κρήτη, τα γενικότερα αιτήματα συναντούν τα ιδιαίτερα προβλήματα της νησιωτικής αγροτικής οικονομίας.
Στα Χανιά, αγρότες και κτηνοτρόφοι έχουν ήδη πραγματοποιήσει νέες κινητοποιήσεις, ζητώντας μεταξύ άλλων την εφαρμογή των κυβερνητικών δεσμεύσεων που είχαν δοθεί μετά τις κινητοποιήσεις του χειμώνα.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι επιδοτήσεις και το κόστος παραγωγής, αλλά και ζητήματα που έχουν ιδιαίτερη σημασία για την Κρήτη: οι δασικοί χάρτες, το Κτηματολόγιο, οι βοσκότοποι, η δακοκτονία και η προστασία της ελαιοπαραγωγής.
Οι αγρότες των Χανίων είχαν προειδοποιήσει ήδη από τον Ιούνιο ότι, εάν δεν υπάρξουν συγκεκριμένες απαντήσεις, είναι διατεθειμένοι να κλιμακώσουν τις κινητοποιήσεις τους.
Και αυτό σημαίνει ότι η Κρήτη μπαίνει στο φθινόπωρο όχι απλώς με ένα γενικό αίτημα για περισσότερη στήριξη, αλλά με μια σειρά ανοιχτών ζητημάτων που συνδέονται άμεσα με τη γη, την παραγωγή και το εισόδημα των ανθρώπων της υπαίθρου.
Πίσω από όλα τα επιμέρους αιτήματα υπάρχει ένα μεγαλύτερο ζήτημα.
Η δυνατότητα του αγρότη και του κτηνοτρόφου να παραμείνει στο επάγγελμα.
Η αύξηση του κόστους, οι χαμηλές τιμές παραγωγού, οι ζημιές από φυσικά φαινόμενα και ζωονόσους, οι καθυστερήσεις στις ενισχύσεις και η γραφειοκρατία συνθέτουν ένα περιβάλλον στο οποίο, όπως υποστηρίζουν οι ίδιοι οι παραγωγοί, γίνεται όλο και δυσκολότερο να συνεχίσουν.
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τους ίδιους. Αφορά την ύπαιθρο, την παραγωγή τροφίμων, την τοπική οικονομία και τελικά το δημογραφικό μέλλον ολόκληρων περιοχών.
Το φθινόπωρο θα δείξει εάν η ένταση θα επιστρέψει στους δρόμους
Οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι επιστρέφουν δυναμικά ακριβώς τη στιγμή που η χώρα αφήνει πίσω της το καλοκαίρι και μπαίνει σε μια νέα πολιτική και οικονομική περίοδο. Η παρουσία τρακτέρ στη Θεσσαλονίκη, δίπλα στη μεγάλη πολιτική σκηνή της ΔΕΘ, αποτελεί σαφές μήνυμα ότι ο πρωτογενής τομέας θέλει τις αγροτικές και κτηνοτροφικές ανάγκες ψηλά στην κυβερνητική ατζέντα.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι εάν υπάρχουν προβλήματα. Αυτά είναι καταγεγραμμένα.
Το ερώτημα είναι εάν θα υπάρξουν λύσεις πριν ο νέος κύκλος παραγωγής μετατραπεί σε έναν ακόμη κύκλο κινητοποιήσεων.
Γιατί το καλοκαίρι τελείωσε. Οι παραγωγοί, όμως, δεν θεωρούν ότι τελείωσαν και οι λόγοι που τους έβγαλαν στους δρόμους.
