ΠΙΕΣΗ ΣΤΙΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΑΥΞΗΜΕΝΟ ΚΟΣΤΟΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΚΡΙΒΕΙΑ

Παραδοσιακά, οι ημέρες γύρω από τον Δεκαπενταύγουστο αποτελούν την κορύφωση της εμπορικής κίνησης στο Ρέθυμνο, με τις εκπτώσεις σε πλήρη εξέλιξη και τους εμπορικούς δρόμους να συγκεντρώνουν πλήθος ντόπιων και επισκεπτών.

Φέτος, όμως, η εικόνα που καταγράφεται στην αγορά είναι πιο σύνθετη, καθώς η αυξημένη κίνηση δεν μεταφράζεται αντίστοιχα σε τζίρο. Οι καταναλωτές εμφανίζονται πιο προσεκτικοί στις αγορές τους, ενώ οι τουρίστες περιορίζουν τις πρόσθετες δαπάνες και επιλέγουν με μεγαλύτερη αυστηρότητα τι και πόσα θα αγοράσουν. Την ίδια στιγμή, το αυξημένο λειτουργικό κόστος και η ακρίβεια εντείνουν την πίεση στις επιχειρήσεις, οι οποίες στρέφουν πλέον τις προσδοκίες τους στις υπόλοιπες μέρες του Αυγούστου, αναμένοντας μια ουσιαστική ανάσα για την τοπική αγορά.

Δεκαπενταύγουστος και η εμπορική αγορά του Ρεθύμνου βρίσκεται αντιμέτωπη με μια εικόνα που μοιάζει αντιφατική. Οι δρόμοι έχουν κόσμο, η τουριστική κίνηση παραμένει έντονη και οι εκπτώσεις προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες στους καταναλωτές, όμως η κίνηση αυτή δεν αποτυπώνεται με την ίδια ένταση στα ταμεία των καταστημάτων. Η αγορά κινείται, αλλά με προσοχή, με τους επαγγελματίες να αναζητούν μια ουσιαστική ανάσα κατά τις ημέρες του Δεκαπενταύγουστου.

Η πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Ρεθύμνου Αθηνά Τσικιντίκου περιγράφει μια αγορά που έχει πλέον διαφορετικές συνθήκες σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

«Η περίοδος αυτή είναι παραδοσιακά η πιο δυνατή για την τοπική μας αγορά, καθώς συνδυάζεται η αυξημένη τουριστική κίνηση με την προετοιμασία των ντόπιων για τις διακοπές του Αυγούστου. Ωστόσο, η φετινή εικόνα είναι ιδιαίτερα σύνθετη. Παρά το γεγονός ότι ο κόσμος κυκλοφορεί στους εμπορικούς δρόμους και οι εκπτώσεις είναι πραγματικά ελκυστικές, η καταναλωτική δαπάνη παραμένει συγκρατημένη. Υπάρχει κινητικότητα, αλλά αυτό δεν μεταφράζεται αναλογικά και σε τζίρο στα ταμεία.»

Την ίδια ώρα, η φετινή τουριστική περίοδος έχει επίσης επιβαρυνθεί και από τις συνέπειες της μεγάλης πυρκαγιάς στον Δήμο Αγίου Βασιλείου. Για τον εμπορικό κόσμο, οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στις περιοχές που βρέθηκαν στο επίκεντρο της καταστροφής, αλλά επηρεάζουν συνολικά την οικονομική και τουριστική δραστηριότητα του νομού.

«Ήταν ένα βαρύ πληγμα, πρώτα απ' όλα ψυχολογικό και περιβαλλοντικό για όλο το νομό, αλλά αμέσως μετά και οικονομικό. Ο Άγιος Βασίλειος είναι μια περιοχή με ισχυρούς δεσμούς με το κέντρο του Ρεθύμνου. Από τη μία πλευρά, οι πληγέντες συμπολίτες μας και οι τοπικές κοινότητες βρέθηκαν ξαφνικά σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης, οπότε η αγορά πέρασε σε δεύτερη μοίρα.
Από την άλλη, η αναστάτωση στην ευρύτερη περιοχή επηρέασε τις μετακινήσεις, τις κρατήσεις και τη γενικότερη διάθεση των επισκεπτών. Όταν η ενδοχώρα δοκιμάζεται, τον κλονισμό αυτόν τον εισπράττει άμεσα και το εμπορικό κέντρο της πόλης.»

Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές που καταγράφονται φέτος αφορά την ίδια την καταναλωτική συμπεριφορά των επισκεπτών. Η παρουσία τουριστών στους εμπορικούς δρόμους δεν σημαίνει πλέον αυτονόητα και αντίστοιχη αύξηση των αγορών. Οι επισκέπτες εμφανίζονται περισσότερο επιλεκτικοί, υπολογίζουν περισσότερο τις δαπάνες τους και περιορίζουν τις αγορές που δεν θεωρούν απολύτως απαραίτητες.

«Βλέπουμε έναν «σφιγμένο» τουρίστα. Μπορεί οι αριθμοί των αφίξεων να δείχνουν ικανοποιητικοί, αλλά το μοντέλο του καταναλωτή-τουρίστα έχει αλλάξει. Οι επισκέπτες καλύπτουν τα βασικά έξοδα της διαμονής και της διατροφής τους και είναι πολύ προσεκτικοί στις επιπλέον αγορές τους. Τα εμπορικά καταστήματα ένδυσης, υπόδησης και τουριστικών ειδών βλέπουν ότι ο τουρίστας θα σκεφτεί διπλά πριν διαθέσει χρήματα για αναμνηστικά ή εμπορεύματα που δεν θεωρεί απαραίτητα.»

Πίσω από αυτή την αλλαγή βρίσκεται ένα ευρύτερο οικονομικό περιβάλλον, το οποίο εξακολουθεί να δημιουργεί πιέσεις. Οι διεθνείς εξελίξεις, οι ανατιμήσεις και το αυξημένο κόστος ενέργειας και μεταφορών μεταφέρονται σταδιακά στην καθημερινότητα των επιχειρήσεων, την ίδια στιγμή που περιορίζεται η αγοραστική δυνατότητα των καταναλωτών.

«Η γεωπολιτική αβεβαιότητα είναι ο μεγαλύτερος αστάθμητος παράγοντας. Η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει πυροδοτήσει ανατιμήσεις στην ενέργεια, τα καύσιμα και τις μεταφορές, κάτι που επιβαρύνει αλυσιδωτά όλη την εφοδιαστική αλυσίδα.
Το αυξημένο λειτουργικό κόστος πιέζει τις τοπικές επιχειρήσεις, ενώ η ακρίβεια συρρικνώνει το διαθέσιμο εισόδημα τόσο των Ελλήνων όσο και των Ευρωπαίων καταναλωτών. Ζούμε σε μια εποχή που η αβεβαιότητα ταξιδεύει γρήγορα και επηρεάζει άμεσα την τοπική μας αγορά.»

Η πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου περιγράφει ουσιαστικά ένα διπλό αδιέξοδο για τις επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται να ανταποκριθούν σε υψηλότερες λειτουργικές δαπάνες την ώρα που οι πελάτες τους διαθέτουν λιγότερα χρήματα για κατανάλωση.

«Ως Εμπορικός Σύλλογος βλέπουμε τις επιχειρήσεις μας να πιέζονται διπλά. Από τη μία αυξάνεται δραματικά το λειτουργικό μας κόστος και από την άλλη συρρικνώνεται το διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών τόσο των Ελλήνων όσο και των ξένων επισκεπτών. Η ακρίβεια είναι ένας αόρατος «τοίχος» για το εμπόριο.»

Το βλέμμα πλέον στρέφεται στις επόμενες ημέρες του Αυγούστου, μήνα που αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εμπορικά ορόσημα του καλοκαιριού. Οι επαγγελματίες προσδοκούν ότι η αυξημένη κίνηση των ημερών θα μετατραπεί σε πραγματικές αγορές και θα προσφέρει την αναγκαία ρευστότητα στις επιχειρήσεις.

«Προσδοκούμε ότι οι επόμενες μέρες θα δώσουν μια απαραίτητη ανάσα ρευστότητας στην αγορά μας. Θέλω να καλέσω τους συνδημότες μας, αλλά και τους επισκέπτες, να εμπιστευτούν και να στηρίξουν τα τοπικά καταστήματα. Οι εμπορικές μας επιχειρήσεις δίνουν καθημερινό αγώνα για να κρατήσουν τις τιμές χαμηλές και την ποιότητα υψηλή. Η στήριξη στην τοπική αγορά δεν είναι απλώς μια συναλλαγή είναι η στήριξη της ίδιας της τοπικής μας οικονομίας και της συνεκτικότητας του Ρεθύμνου.»

Οι τουρίστες έρχονται, αλλά ξοδεύουν λιγότερα

Την ίδια εικόνα μεταφέρουν και επαγγελματίες της αγοράς του Ρεθύμνου, οι οποίοι αναγνωρίζουν ότι ο τουρισμός εξακολουθεί να αποτελεί βασική πηγή εσόδων για την τοπική οικονομία. Αυτό που έχει αλλάξει, όπως επισημαίνουν, είναι το ύψος της δαπάνης ανά επισκέπτη.

Οι τουρίστες που βρίσκονται στην πόλη και στις τουριστικές περιοχές αφήνουν χρήματα, όμως η συνολική κατανάλωση εμφανίζεται μειωμένη σε σχέση με προηγούμενες χρονιές. Οι αγορές γίνονται πιο στοχευμένα, με μεγαλύτερη έμφαση στην τιμή, ενώ ακόμη και εκείνοι που τελικά αποφασίζουν να αγοράσουν φαίνεται να επιλέγουν προϊόντα χαμηλότερης αξίας.

Σύμφωνα με τους εμπόρους, η αλλαγή αυτή είναι ιδιαίτερα αισθητή σε κλάδους που στο παρελθόν στηρίζονταν σημαντικά στις αυθόρμητες αγορές των επισκεπτών. Αναμνηστικά, είδη ένδυσης, υπόδησης και άλλα προϊόντα που αποτελούσαν μέρος της καλοκαιρινής κατανάλωσης δεν έχουν πλέον την ίδια δυναμική.

Η εικόνα που περιγράφουν είναι εκείνη ενός τουρίστα οικονομικά πιο συγκρατημένου, ο οποίος έχει ταξιδέψει στο Ρέθυμνο, καταναλώνει για διαμονή, φαγητό και βασικές ανάγκες, αλλά περιορίζει αισθητά τα χρήματα που διαθέτει για αγορές. Έτσι, ακόμη και σε μια περίοδο με υψηλή τουριστική παρουσία, ο τζίρος των εμπορικών επιχειρήσεων δεν ακολουθεί την ίδια ανοδική πορεία.

Το ζητούμενο για την αγορά του Ρεθύμνου δεν είναι επομένως μόνο να παραμείνει υψηλή η τουριστική κίνηση. Είναι οι χιλιάδες επισκέπτες που βρίσκονται στην περιοχή να μετατρέψουν την παρουσία τους σε ουσιαστική κατανάλωση, ώστε τα οφέλη της τουριστικής περιόδου να διαχυθούν περισσότερο στην τοπική οικονομία.

Τον Αύγουστο οι έμποροι περιμένουν πλέον την κορύφωση της περιόδου με συγκρατημένη αισιοδοξία. Οι εκπτώσεις συνεχίζονται, οι δρόμοι παραμένουν γεμάτοι και η αγορά κρατά τις προσδοκίες της για μια καλύτερη συνέχεια. Το μεγάλο στοίχημα, ωστόσο, παραμένει για το αν τελικά  η εικόνα της πολυκοσμίας να αποτυπωθεί και στα ταμεία.