Παρά τα επίσημα στοιχεία που παρουσιάζουν τον εξωδικαστικό μηχανισμό ως ένα επιτυχημένο εργαλείο ρύθμισης χρεών, χιλιάδες Έλληνες οφειλέτες συνεχίζουν να καταγγέλλουν σημαντικές καθυστερήσεις, γραφειοκρατικά εμπόδια και πολύμηνη αβεβαιότητα μέχρι να λάβουν οριστική απάντηση για τις υποθέσεις τους.
Μάλιστα, η μεγάλη πλειοψηφία των οφειλετών καταγγέλλει τον εξωδικαστικό μηχανισμό, όχι ως διαδικασία επίλυσης των μεγάλων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν οι οφειλέτες αλλά ως «μηχανισμό – έρμαιο στα χέρια των funds που οδηγεί χιλιάδες πολίτες στους πλειστηριασμούς αντί να τους οδηγεί σε μια ασφαλή λύση, όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση.
ΤΙ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΕΙ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΚΑΙ ΤΙ ΟΙ ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΟΙ
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δίδει η κυβέρνηση, τα τελευταία χρόνια ο εξωδικαστικός μηχανισμός έχει οδηγήσει σε δεκάδες χιλιάδες ρυθμίσεις οφειλών και σε διαγραφές χρεών εκατομμυρίων ευρώ. Μόνο το 2026 καταγράφονται κάθε μήνα πάνω από 2.000 ολοκληρωμένες ρυθμίσεις, ενώ οι συνολικές ρυθμίσεις έχουν ξεπεράσει τις 53.000.
Προφανώς αυτοί οι αριθμοί δείχνουν και την αποτυχία του μέτρου αφού οι οφειλέτες πιθανόν να αγγίζουν ή να ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο άτομα και τα κόκκινα δάνεια πολλών παραπάνω εκατομμυρίων από τα προαναφερόμενα.
Πίσω από τους αριθμούς υπάρχει μια διαφορετική πραγματικότητα που περιγράφουν δικηγόροι, λογιστές και οφειλέτες. Πολλοί αναφέρουν ότι η διαδικασία παραμένει χρονοβόρα, με επαναλαμβανόμενα αιτήματα για δικαιολογητικά, καθυστερήσεις στην ανταπόκριση των πιστωτών και μεγάλες αναμονές μέχρι να ολοκληρωθεί η αξιολόγηση του φακέλου, αν ολοκληρωθεί.
Την ίδια ώρα οι οφειλέτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με κατασχέσεις, πλειστηριασμούς ή συσσωρευμένες οφειλές προς τράπεζες, servicers και Δημόσιο, κάθε μήνας καθυστέρησης μεταφράζεται σε επιπλέον άγχος και οικονομική ασφυξία.
Πολλοί καταγγέλλουν ότι ενώ η πλατφόρμα προβλέπει συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, στην πράξη οι διαδικασίες συχνά παρατείνονται σημαντικά πέραν των αρχικών εκτιμήσεων.
Ιδιαίτερη κριτική ασκείται και στο γεγονός ότι οι πολίτες συχνά δυσκολεύονται να ενημερωθούν για το ακριβές στάδιο στο οποίο βρίσκεται η αίτησή τους.
Η έλλειψη άμεσης επικοινωνίας και η αδυναμία γρήγορης επίλυσης τεχνικών ή διαδικαστικών προβλημάτων δημιουργούν αίσθημα αβεβαιότητας σε ανθρώπους που προσπαθούν να σώσουν την κατοικία ή την επαγγελματική τους δραστηριότητα.
Επαγγελματικοί φορείς του κλάδου επισημαίνουν ότι, παρά τις βελτιώσεις που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια, το σύστημα εξακολουθεί να επιβαρύνεται από τον μεγάλο όγκο αιτήσεων. Οι νέες αιτήσεις παραμένουν χιλιάδες κάθε μήνα, γεγονός που αυξάνει την πίεση στις υπηρεσίες και στους εμπλεκόμενους φορείς.
Από την πλευρά του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, η εικόνα είναι διαφορετική. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι νομοθετικές παρεμβάσεις έχουν βελτιώσει σημαντικά τη λειτουργία του μηχανισμού, έχουν διευρύνει την προστασία των ευάλωτων οφειλετών και έχουν αυξήσει τον αριθμό των επιτυχημένων ρυθμίσεων.
Παρόλα αυτά, για χιλιάδες νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις, η πραγματική δοκιμασία δεν είναι η υποβολή της αίτησης αλλά η αναμονή. Όσο οι διαδικασίες καθυστερούν, οι οφειλές παραμένουν ανοιχτές, οι τόκοι συνεχίζουν να τρέχουν και η οικονομική αβεβαιότητα μεγαλώνει.
Το βασικό αίτημα των οφειλετών είναι σαφές: ταχύτερη διεκπεραίωση των φακέλων, αυστηρή τήρηση των προθεσμιών από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και μεγαλύτερη διαφάνεια στην ενημέρωση των πολιτών. Για πολλούς, η επιτυχία του εξωδικαστικού μηχανισμού δεν θα κριθεί μόνο από τον αριθμό των ρυθμίσεων που ανακοινώνονται κάθε μήνα, αλλά από το πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά μπορεί να δώσει πραγματική λύση σε ανθρώπους που βρίσκονται σε οικονομικό αδιέξοδο.
ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ ΑΠΟ ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΕΣ
Μιλήσαμε με Ρεθεμνιώτες που έχουν μπει στην διαδικασία του εξωδικαστικού μηχανισμού και οι απαντήσεις είναι χαρακτηριστικές της πραγματικότητας.
Κ.Μ. : «Πλήρωνα κανονικά τις δόσεις μου στην τράπεζα αλλά με πούλησε χωρίς κανένα λόγο και καμιά προειδοποίηση σε fund. Συμβουλεύτηκα τη δικηγόρο μου και ξεκίνησα διαδικασία για τον εξωδικαστικό μηχανισμό. Έχουν περάσει τρία χρόνια με συνεχείς αιτήματα και απορρίψεις. Χρωστούσα 120.000 ευρώ και σήμερα οι οφειλές ανέρχονται σε άνω των 400.000 ευρώ ενώ τρέχω από δικαστήριο σε δικαστήριο για να γλιτώσω από πλειστηριασμούς».
Τ.Κ. : «Βρίσκομαι εδώ και δύο χρόνια σε αυτή την διαδικασία. Έχω απογοητευθεί και ταυτόχρονα πανικοβληθεί. Ενώ δεν με απορρίπτουν, συνεχώς με καθυστερούν, μου αυξάνουν τις οφειλές με απίστευτα πανωτόκια και απειλούμαι συνεχώς με πλειστηριασμούς».
Ι.Δ. : «Έχω αποφασίσει να παραιτηθώ από κάθε προσπάθεια. Αισθάνομαι πως μας έχουν ξεπουλήσει στα fund και δεν υπάρχει καμιά σωτηρία. Ο εξωδικαστικός είναι μια μεγάλη απάτη. Αν ελεγχθεί η υπόθεση από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία όπως έχει γίνει και για άλλες ελληνικές υποθέσεις, θεωρώ πως το σκάνδαλο θα είναι το μεγαλύτερο όλων των εποχών. Όλοι τρώνε»!
Μ.Λ. : «Μπορώ να περιγράψω τουλάχιστον 50 περιπτώσεις Ρεθεμνιωτών που χάνουν την περιουσία τους ακριβώς γιατί μπλέχτηκαν στα γρανάζια του εξωδικαστικού μηχανισμού. Είναι τεράστια απάτη. Θεωρώ πως πρέπει οι οφειλέτες να κινηθούμε μαζικά κατά της λειτουργίας τους, ζητώντας αποζημίωση από το κράτος που μας κοροϊδεύει».
Τα παραπάνω είναι ενδεικτικά του τι ακριβώς βιώνουν οι οφειλέτες σήμερα.
Και αυτό γιατί όπως αποδεικνύεται, ο εξωδικαστικός μηχανισμός παρουσιάστηκε ως η μεγάλη λύση για τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις, όμως για πολλούς οφειλέτες έχει εξελιχθεί σε μια χρονοβόρα και εξαντλητική διαδικασία.
Αντί να προσφέρει άμεση ανακούφιση, συχνά εγκλωβίζει τους πολίτες σε μήνες αναμονής, αβεβαιότητας και συνεχών γραφειοκρατικών απαιτήσεων. Άνθρωποι που βρίσκονται αντιμέτωποι με κατασχέσεις, πλειστηριασμούς και οικονομική ασφυξία καλούνται να περιμένουν επ' αόριστον για μια απάντηση, ενώ το χρέος τους εξακολουθεί να τους βαραίνει καθημερινά. Η απόσταση ανάμεσα στις κυβερνητικές εξαγγελίες και στην πραγματική εμπειρία πολλών οφειλετών παραμένει μεγάλη.
Ακόμη πιο έντονη είναι η κριτική για την έλλειψη λογοδοσίας και διαφάνειας στη διαδικασία. Όταν οι προθεσμίες παρατείνονται, οι φάκελοι παραμένουν σε εκκρεμότητα και οι πολίτες αδυνατούν να γνωρίζουν πότε θα ολοκληρωθεί η υπόθεσή τους, δημιουργείται η αίσθηση ενός συστήματος που λειτουργεί με τους δικούς του αργούς ρυθμούς, αδιαφορώντας για την αγωνία των ανθρώπων που εξαρτώνται από αυτό. Ένας μηχανισμός που σχεδιάστηκε για να δίνει δεύτερη ευκαιρία δεν μπορεί να μετατρέπεται σε μια νέα πηγή ταλαιπωρίας, απογοήτευσης και ανασφάλειας για όσους αναζητούν διέξοδο από τα χρέη τους.
