• Νέα έρευνα του Εργαστηρίου Κοινωνικής Στατιστικής και Πολίτικης Έρευνας του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστήμιου Κρήτης
• Σημαντικά στοιχεία μετά από δύο επαναληπτικές μετρήσεις

Το Εργαστήριο  Κοινωνικής Στατιστικής και Πολιτικής Έρευνας του Π.Κ. διενήργησε με την επιστημονική κατεύθυνση του Διευθυντή του, καθηγητή Βασίλειου Δαφέρμου, διπλή επαναληπτική μέτρηση στο Νομό Ρεθύμνης και  στο πλαίσιο των μαθημάτων της Κοινωνικής Στατιστικής, για καθαρά επιστημονικούς και επιστημολογικούς λόγους, κι επομένως χωρίς ανάθεση. Στόχος, όπως αναφέρεται στην ταυτότητα της έρευνας, είναι να δοθούν  στοιχεία από το πολιτικό γίγνεσθαι του Νομού με τη μέγιστη δυνατή ακρίβεια και χωρίς πολιτικές ή άλλες σκοπιμότητες. Η Έρευνα είναι επαναληπτικού χαρακτήρα, δύο χρονικών φάσεων. Η πρώτη έλαβε χώρα το τριήμερο 8 με 10 Μαΐου του 2017, και η δεύτερη το τριήμερο 25 με 27 Σεπτεμβρίου του 2017. Προκειμένου να διαπιστωθεί η πολιτική μεταβολή, ρωτήθηκαν στη δεύτερη φάση τα ίδια άτομα που ρωτήθηκαν και στην πρώτη. Ένα από τα βασικά ερωτήματα της έρευνας, και το οποίο αναπτύσσουμε στη σημερινή δημοσίευση είναι: «Ποιο Κόμμα αν ενισχυθεί σοβαρά στις επόμενες εκλογές θα βελτιώσει τη σημερινή οικονομική σας κατάσταση;».

ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΠΡΩΤΗΣ ΦΑΣΗΣ (ΜΑΙΟΥ 2017): 1114 άτομα.

ΜΕΓΕΘΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΣ ΔΕΥΤΕΡΗΣ ΦΑΣΗΣ (ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ 2017): 761 άτομα.

ΠΛΗΘΥΣΜΟΣ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ: Όλοι οι πολίτες του Νομού Ρεθύμνης, ηλικίας 18 χρονών και άνω.

ΜΕΘΟΔΟΣ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ: Τυχαία στρωματοποιημένη (με στρώμα το δημοτικό διαμέρισμα) Δειγματοληψία, με χρήση quota(ποσόστωση) , τηλεφωνικών συνεντεύξεων από σταθερό ή κινητό, από τον τηλεφωνικό κατάλογο του ΟΤΕ.

ΣΦΑΛΜΑ ΔΕΙΓΜΑΤΟΛΗΨΙΑΣ: μικρότερο του 1%, τόσο στην πρώτη, όσο και στη δεύτερη φάση της Έρευνας.

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΈΡΕΥΝΑΣ

Γράφημα1 .

Παρατηρήσεις

• Ο Πίνακας1, είναι ένας πίνακας με αναγωγή. Και μας επέτρεψε αυτή την αναγωγή η πολύχρονη εμπειρία μας. Το Εργαστήριό μας έχει πραγματοποιήσει συνολικά 114 ολοκληρωμένες έρευνες, με αναφορικό, με υπό μελέτη πληθυσμό,  τον πληθυσμό του Νομού Ρεθύμνης. Ωστόσο, επειδή μας αρέσει πάντα να αποκαλύπτουμε τις μεθοδολογικές μας αφετηρίες, θα πρέπει να αναφέρουμε ακόμη μια φορά το ποσοστό εκείνο της αδιευκρίνιστης ψήφου. Αυτό ανέρχεται στο 56,5 % για την πρώτη φάση της έρευνας. Καθόλου δεν μας τρομάζει. Οι αλλεπάλληλες, όπως ξαναείπαμε, μετρήσεις στο Ρέθυμνο, μας  έδωσαν το πράσινο φώς να αφαιρέσουμε την αδιευκρίνιστη ψήφο από το λογαριασμό, χωρίς να εκτεθούμε στον κίνδυνο αφερέγγυων συμπερασμάτων κατά την αναγωγή.
• Όλες οι μετρήσεις του Εργαστηρίου μας, που έγιναν κατά τη διάρκεια του 2015, ανετράπησαν πλήρως κατά τη διάρκεια του 2017. Το 2017 υπήρξε μια πολιτική αλλαγή τεραστίων πολιτικών διαστάσεων με κύρια χαρακτηριστικά, τη ραγδαία πολιτική κατάρρευση του ΣΥΡΙΖΑ και την επίσης ταχεία και εντυπωσιακή άνοδο της ΝΔ. Μιλάμε πάντα για το Ρέθυμνο, στο οποίο ο ΣΥΡΙΖΑ κάποια στιγμή του 2015 ξεπέρασε το 46 %, ενώ στον ίδιο χρόνο η ΝΔ βυθίστηκε στο 11,5 %.
• Στον Πίνακα 1, φαίνεται η ΝΔ να λαμβάνει ποσοστό 45 % . Σε συναφή πολιτική ερώτηση του ίδιου Ερωτηματολογίου Έρευνας, και την οποία θα αναπτύξουμε σε επόμενη δημοσίευση, η ΝΔ φαίνεται να λαμβάνει ποσοστό 51,4 %. Τέλος, στη δεύτερη φάση της Έρευνας (Σεπτέμβριος) τα αντίστοιχα ερωτήματα δείχνουν ακόμη υψηλότερα ποσοστά για τη ΝΔ. Επομένως, ισχυρό παραμένει το συμπέρασμα ότι η ΝΔ, παρουσιάζει στο Ρέθυμνο, υψηλά και πρωτοφανή επίπεδα πολιτικής επιρροής, και μάλιστα διαχρονικού χαρακτήρα. Η αλλαγή ηγεσίας στο Κόμμα αυτό, η ανάπτυξη ενός νέου ηγετικού προφίλ από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, η βαθμιαία οικοδόμηση ενός νέου σύγχρονου, καθαρόαιμου και φιλοευρωπαικού πολιτικού λόγου, με έντονα αντι- λαικιστικά στοιχεία, η οργανωτική και πολιτική ανασύνταξη, η απομάκρυνση από το Κόμμα στελεχών με παλαιοκομματική νοοτροπία (π.χ. η περίπτωση της κ. Παπακώστα), η παγίωση της εντύπωσης στο εξωτερικό και στο εσωτερικό ότι πρόκειται για ένα σοβαρό πολιτικό Κόμμα, που μπορεί να τραβήξει επενδύσεις, και να ανατάξει την οικονομία, φαίνεται να είναι οι βασικότερες αιτίες για την εκτίναξη των ποσοστών της ΝΔ. Στις πλατιές μάζες πολιτευτών και ψηφοφόρων του Νομού Ρεθύμνης, αλλά και όλης της Κρήτης, φαίνεται να έχει γίνει βαθιά κατανοητό ότι ο ο λαϊκισμός, έχει αγγίξει τα ανώτερα δυνατά του επίπεδα, ότι δεν έχει πλέον παραπέρα περιθώρια ανάπτυξης, ότι είναι η βασικότερη αιτία διάρρηξης του κοινωνικού ιστού, ότι απειλή σοβαρά την κοινωνική συνοχή και ότι τέλος, αποτελεί τη μεγαλύτερη πληγή του πολιτικού μας συστήματος.
• Στην αντίθετη κατεύθυνση φαίνεται να κινείται ο ΣΥΡΙΖΑ. Αποδύεται μια απέλπιδα προσπάθεια προσέλκυσης ψηφοφόρων, ασκώντας λαϊκιστική πολιτική. Μέγας αριθμός διορισμών στο δημόσιο, παράνομη μετακίνηση λειτουργών από τη Μέση Εκπαίδευση στην Τριτοβάθμια χωρίς κρίση, απροκάλυπτη καταδίκη της αριστείας, υιοθέτηση της ήσσονος προσπάθειας σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, προκλητική θεσμοθέτηση δικαιωμάτων κοινωνικών μειοψηφιών (π.χ. δικαίωμα αλλαγής φύλου σε μικρή ηλικία), αθέτηση όλων των προεκλογικών υποσχέσεων αναφορικά με μισθούς και συντάξεις, υπερφορολόγηση και μάλιστα συχνά αναίτια. Όλα αυτά συνέβαλαν στη ραγδαία πολιτική καθίζηση του ΣΥΡΙΖΑ.   Ο Πίνακας 1 εμφανίζει το ΣΥΡΙΖΑ με ποσοστό 17 %. Στη δεύτερη φάση της Έρευνας τον είδαμε με αυξημένο ποσοστό κατά 1,3 μονάδες. Ποσοστό 18,3 %. Η αύξηση αυτή δεν είναι στατιστικώς σημαντική αποφαίνεται το στατιστικό κριτήριο χι-τετράγωνο. Περασμένα μεγαλεία τα ποσοστά του 2015 για τον ΣΥΡΙΖΑ. Από τις αλλεπάλληλες ποσοτικές μετρήσεις, σταθερή ερευνητική μας εκτίμηση παραμένει ότι υπάρχει ανυπέρβλητο ποσοτικό όριο πολιτικής επιρροής για τον ΣΥΡΙΖΑ. Υπάρχει οροφή της τάξεως του 21 %, οσοδήποτε αυξημένο δειγματικό μέγεθος κι αν λάβουμε.  Με απλά λόγια, όσο κι αν επεκταθούν τα μέτρα των πολιτικών παροχών της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, δεν θα μπορέσει αυτός να σπάσει το εκλογικό φράγμα του 21 %.
• Η ερευνητική μαρτυρία που έχει συσσωρευτεί από την Ερευνητική μου Ομάδα συγκλίνει στο συμπέρασμα ότι το πραγματικό ποσοστό της ΧΡΥΣΗΣ ΑΥΓΗΣ είναι πάντοτε μεγαλύτερο από το παρατηρούμενο στις μετρήσεις. Τους λόγους που συμβαίνει αυτό έχουμε τους έχουμε αναφέρει επανειλημμένα, και δεν θα επανέλθουμε. Θα αρκεστούμε σε μια επισήμανση: Η ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ, ακόμη και στην Κρήτη που δεν ευδοκιμεί, διαθέτει λαϊκό έρεισμα από παλιά. Από την εποχή της Δικτατορίας. Έχει ιστορικές καταβολές, και σήμερα για πολλούς αποτελεί την αιχμή του δόρατος ενάντια στο ‘σύστημα’, το σημαντικότερο θιασώτη της ‘αντισυστημικής’ πολιτικής συμπεριφοράς. Κάποιος ερωτώμενος μας είπε, σε έντονο ύφος και επί λέξει: «Αν η ηγεσία της Χ.Α άφηνε κατά μέρος αυτά τα φιλοναζιστικά φληναφήματα και τις χιτλερικές χειρονομίες, θα είχαμε γίνει Κυβέρνηση…!! Εγώ ρε ψηφίζω τη Χ.Α πάντα. Αλλά ούτε είμαι, ούτε θα γίνω ποτέ Ναζιστής…!!».
• Ο Πίνακας 1, της πρώτης ερευνητικής φάσης δίνει ποσοστό 3 % στο ΚΚΕ. Όπως θα δούμε παρακάτω στα αποτελέσματα της δεύτερης φάσης της έρευνας λαμβάνει 4,7 %. Σε αυτά τα επίπεδα κινήθηκε στις εκλογικές αναμετρήσεις του παρελθόντος στο Ρέθυμνο. Είναι σαφές ότι η όντως μεγάλη αγωνιστική δράση του ΚΚΕ δεν μεταφράζεται σε ανάλογα ποσοστά. Υπάρχει ζήτημα πολιτικής περιχαράκωσης. Ενώ έχει μεγάλη ιστορική διαδρομή, και παραδοσιακές ρίζες στο Ρέθυμνο, υπάρχει προφανής αδυναμία να προσεγγίσει το ποσοστό που λαμβάνει πανελλαδικά. Για πολλούς λόγους.
• Ο Πίνακας 1 της πρώτης ερευνητικής φάσης δίνει ποσοστό 7,8 % στο ΠΑΣΟΚ και στην ευρύτερη ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ. Όπως θα δούμε παρακάτω, στη δεύτερη φάση της έρευνας, εκείνης που έγινε στο 25-27 Σεπτεμβρίου το Κόμμα αυτό λαμβάνει 8,2 %. Ωστόσο, είναι σαφές και πασίγνωστο ότι στο τέλος Σεπτεμβρίου δεν είχαν κορυφωθεί οι διαδικασίες του νέου κομματικού Φορέα. Σε προγενέστερη έρευνά μας η οποία διεξήχθη στο τέλος του 2016 παρατηρήσαμε την προοπτική συγκρότησης του νέου φορέα να λαμβάνει το 13 % των ψήφων. Να φθάνει δηλ. στο σημείο εκείνο από το οποίο ξεκίνησε το ΠΑΣΟΚ το 1974. Περίεργες ιστορικές συγκυρίες; Οπωσδήποτε θα φανεί στα επόμενα…

ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΕΥΤΕΡΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΈΡΕΥΝΑΣ

Παρατηρήσεις

• Τόσο ο Πίνακας 1, του Μαΐου, όσο και ο Πίνακας 2, του Σεπτεμβρίου, εκπέμπουν, σαφή, σαφέστατα πολιτικά μηνύματα:
• Η ΝΔ ήταν και παραμένει στην κορυφή του πολιτικού σχηματισμού, με εντυπωσιακά υψηλά ποσοστά, (45% -51,4%). Η ΝΔ στο Ρέθυμνο μεταμορφώθηκε ποιοτικά και εκτινάχθηκε πολιτικά.
• Ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν και παραμένει σε χαμηλότερα της ΝΔ επίπεδα (17-18,3%). Υστερεί από εκείνη κατά 28-
• Η ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ΣΥΜΠΑΡΑΤΑΞΗ, από την πρώτη μέχρι τη δεύτερη μέτρηση, δεν σημείωσε σοβαρή άνοδο (από το 7,8% πήγε στο 8,2 % , διαφορά 0,4 %, ανεπαίσθητα πράγματα).
• Το ΠΟΤΑΜΙ την ίδια περίοδο έπεσε από το 2,3 % στο 1,6 %. Μείωση 0,7 %.
• Τι σημαίνουν όλα αυτά: Μα είναι ολοφάνερο: Ο λαός του Ρεθύμνου, αν όχι ο λαός της Κρήτης, ή ο λαός της Ελλάδας, εναγώνια γυρεύει λύση στο οξύ πολιτικό του πρόβλημα. Μα δεν τη γυρεύει στο χώρο της κεντροαριστεράς. Στο χώρο της κεντροδεξιάς τη γυρεύει…
• Τελικά άλλαξε το πολιτικό τοπίο από τη Μάιο ως τον Σεπτέμβριο; Έχουμε στατιστικώς σημαντική διαφορά, έχουμε ποσοτική ή ποιοτική μεταβολή και κατά πόσο; Μήπως άλλα μας δείχνει το δείγμα, κι άλλα ισχύουν στον υπό μελέτη πληθυσμό; Επί τέλους τι μας συμβαίνει;
• Μόνο η Στατιστική Συμπερασματολογία μπορεί να μας το πει. Αν χρησιμοποιήσουμε το στατιστικό κριτήριο Linear-by-Linear Association το παρατηρούμενο επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας είναι κάτω του 1,4 % , δηλ. η υπόθεση εργασίας που κάναμε ότι στο χρόνο που παρενεβλήθη μεταξύ των δυο μετρήσεων τίποτε δεν άλλαξε, καταρρέει, πάει να πει όλα άλλαξαν στο μικρό μας τόπο, στο Ρέθυμνο.
• Αν αντίθετα, χρησιμοποιήσουμε το παραμετρικό κριτήριο χι-τετράγωνο, θα λάβουμε παρατηρούμενο επίπεδο στατιστικής σημαντικότητας ίσο με 28,7 % > 5 % , πράγμα που σημαίνει ότι στο μεταξύ των δυο μετρήσεων τίποτα δεν άλλαξε.
• Τελικά ποιο κριτήριο θα πιστέψουμε; Με ποιους θα πάμε και ποιους θα αφήσουμε;
• Θεάσεις της πραγματικότητας υπάρχουν, κανείς δεν είναι κάτοχος της αλήθειας. Και τα λόγια του Νίκου Παπάζογλου πάντοτε επίκαιρα: «Όλα τριγύρω αλλάζουνε κι όλα τα ίδια μένουν… κι εμένα τα ματάκια της με λύνουν και με δένουν…».
• Ίσως πρέπει να θυμηθούμε τον επιφανή Έλληνα φιλόσοφο Κώστα Αξελό, για να αναλύσουμε βαθύτερα την κοινωνική πραγματικότητα: ‘Αυτό μας κατακλύζει. Το οργανώνουμε γίνεται κομμάτια. Το ξαναοργανώνουμε πάλι και γινόμαστε κομμάτια εμείς…’.