Ένα μικρό ταξίδι στη μνήμη και την Ιστορία
Καθηγητές και μαθητές του Γυμνασίου Συβρίτου από την περιοχή του Αμαρίου αποφάσισαν να επισκεφτούν το Στρατιωτικό Μουσείο Χρωμοναστηρίου. Η εκπαιδευτική εκδρομή προγραμματίστηκε για την Τετάρτη 12 Δεκεμβρίου και με τη φροντίδα του Δήμου Αμαρίου όλα ετοιμάστηκαν για την επίσκεψη. Δε θα σταθούμε εδώ τόσο στα εκθέματα του μουσείου, τα οποία έχουν επαρκώς παρουσιαστεί σε διάφορα αφιερώματα, όσο στην προσφορά του μουσείου αυτού- αλλά και κάθε άλλου καλά οργανωμένου μουσείου- στους μαθητές που βρέθηκαν στους χώρους του, μα και σε κάθε άλλο επισκέπτη. Οι παρακάτω γραμμές, λοιπόν, αφορούν την αμφίδρομη σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στο θεατή των εκθεμάτων -εν προκειμένω τους ίδιους τους μαθητές- και τα εκθέματα αυτά καθ’ εαυτά. (για τα εκθέματα του μουσείου βλέπε αναλυτικότερες πληροφορίες στην ιστοσελίδα του Γ.Ε.Σ. http://www.army.gr και στο αφιέρωμα που βρίσκεται στον ιστότοπο http://www.madeincreta.gr)
Η επίσκεψη σε ένα μουσείο διαμορφώνει σκέψεις και συνειδήσεις για πράγματα που συμβολίζουν αξίες και παραπέμπουν στη χρήση που οι άνθρωποι τους έκαναν και που τώρα μέσα στο μουσείο στέκουν ζωντανοί μάρτυρες αυτής της χρήσης. Ό,τι πια δε χρησιμοποιείται για το λόγο που φτιάχτηκε επιτελεί στις προθήκες ενός μουσείου μια διαφορετική αποστολή, εξίσου σημαντική για τις κοινωνίες των ανθρώπων που παράγουν πολιτισμό. Επιπλέον, η επίσκεψη ενός σχολείου στο στρατιωτικό μουσείο αποχτά μία αξία διαφορετική, αφού οι μαθητές συνδυάζουν τις ιστορικές γνώσεις με εμπειρίες που δίνουν μία υλική διάσταση σε αυτά που μαθαίνουν στην τάξη. Η παρατήρηση των εκθεμάτων παραπέμπει σε όσα οι μαθητές διδάχτηκαν στη αίθουσα του σχολείου, κυρίως μέσα από τα βιβλία τους, αλλά και αντίστροφα η παρατήρηση των εκθεμάτων γίνεται πιο βαθειά και προσεκτική όταν ζωντανεύουν στη σκέψη τους όσα έμαθαν στο σχολείο. Ένα ταξίδι, λοιπόν, πίσω στο χρόνο της Ιστορίας μπορεί να συμβεί στο μουσείο αυτό και συνάμα κάτι μελλοντικό μπορεί να διαμορφωθεί στην ανάμνηση όσων πραγμάτων είδαν οι μαθητές και εντυπώθηκαν στη μνήμη τους.
Η αξία του μουσείου αυτού βρίσκεται και σε όσα δεν μπορούν να φανούν παρά έμμεσα. Σίγουρα ο ενθουσιασμός των μαθητών για τα εκθέματα και τους χώρους του μουσείου αποτελεί ένα σημάδι ότι το ταξίδι πίσω σε στιγμές σημαντικές της ελληνικής και ευρωπαϊκής ιστορίας μπορεί να μείνει ζωντανό μέσα από πράγματα που έχουν σιγήσει, όπως τα όπλα κάθε λογής που εκτίθενται στις προθήκες και που κάποτε ήταν στα χέρια ανθρώπων στα χαρακώματα και τα ορύγματα, πάνω στα πολυβολεία. Η περιήγηση στις αίθουσες του μουσείου ήταν για τους μαθητές μία εμπειρία μοναδική. Στάθηκαν μπροστά στα όπλα της Επανάστασης του 1821, είδαν τις στολές του ελληνικού στρατού, τα τιμητικά παράσημά του, τις μακέτες, άκουσαν τις αφηγήσεις για τη Μάχη της Κρήτης, κατανόησαν την εξέλιξη στην τεχνολογία του πολέμου με το πέρασμα των χρόνων.
Αυτά και τόσα άλλα είναι τα προφανή που αποκόμισαν οι μαθητές, όμως υπάρχουν και οι αφανείς όψεις μιας επίσκεψης στο μουσείο αυτό. Αυτές αφορούν τον κάθε μαθητή χωριστά που διαμορφώνει τη δική του εικόνα για το ιστορικό παρελθόν, που κρατά μέσα του αυτό που ανάμεσα σε άλλα τον εντυπωσίασε περισσότερο, που καταλαβαίνει πως ό,τι υπάρχει μέσα στο μουσείο κάποτε ανήκε σε ανθρώπους και χρησιμοποιούνταν απ’ αυτούς για ένα σκοπό. Σε καιρούς πολέμου- μα και σε καιρούς ειρήνης- οι άνθρωποι υπερασπίζονται την ελευθερία τους και αγωνίζονται για αξίες και ιδανικά που πρέπει στις μέρες μας να υπενθυμίζονται διαρκώς.
Το Στρατιωτικό Μουσείο Χρωμοναστηρίου είναι ένας από τους ελάχιστους τόπους συνάντησης των μαθητών με την Ιστορία τους ή έστω με ένα κομμάτι απ’ αυτήν. Οι μαθητές και οι επισκέπτες γενικότερα φεύγουν από το μουσείο όχι μόνο με τις εικόνες των εκθεμάτων εντυπωμένες στη σκέψη τους αλλά και με μία αφήγηση για την Ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας και ευρύτερα του ευρωπαϊκού χώρου, ιδιαίτερα κατά τους δύο Παγκόσμιους Πολέμους. Τέτοιες συναντήσεις και αφηγήσεις διατηρούν ευτυχώς την ελπίδα για το μέλλον.
