Σημαντικές αλλαγές και προσαρμογές δρομολογούνται στον Βόρειο Οδικό Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ), ένα από τα μεγαλύτερα έργα υποδομών που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη στη χώρα. Οι παρεμβάσεις αφορούν κυρίως τη σύμβαση παραχώρησης για το τμήμα Χανιά – Ηράκλειο, το οποίο υλοποιείται από την κοινοπραξία των εταιρειών ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, AKTOR και METLEN. Οι τροποποιήσεις σχετίζονται με την αποδοχή, από το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, της πλειονότητας των αιτημάτων που είχαν υποβάλει οι Δήμοι Ηρακλείου και Μαλεβιζίου για αλλαγές και συμπληρωματικές παρεμβάσεις στον σχεδιασμό του αυτοκινητόδρομου, με βασικό επίκεντρο το τμήμα της παράκαμψης του πολεοδομικού συγκροτήματος Ηρακλείου.
Οι σχετικές αποφάσεις και οι επόμενες κινήσεις γύρω από το έργο αναμένεται να ανακοινωθούν το προσεχές διάστημα, πιθανότατα μετά το Πάσχα, από τον ίδιο τον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη. Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με πληροφορίες, ορισμένα επιμέρους τμήματα του έργου φαίνεται ότι δυσκολεύονται να προλάβουν τα αυστηρά χρονοδιαγράμματα που θέτει το Ταμείο Ανάκαμψης. Η εξέλιξη αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε απένταξη ή σε μερική απώλεια χρηματοδότησης για συγκεκριμένα υποέργα, κυρίως σε τεχνικά απαιτητικά τμήματα, όπως σήραγγες και παρακάμψεις, τα οποία αντιμετωπίζουν κατασκευαστικές δυσκολίες ή καθυστερήσεις λόγω των χρονοβόρων διαδικασιών απαλλοτριώσεων.
Παρεμβάσεις στην αστική παράκαμψη Ηρακλείου
Στο πλαίσιο των αλλαγών που εξετάζονται στον ΒΟΑΚ, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αναμένεται να προχωρήσει σε τροποποίηση της σύμβασης παραχώρησης, προκειμένου να ενσωματωθούν πρόσθετες παρεμβάσεις στην περιοχή του Ηρακλείου. Οι παρεμβάσεις αυτές επικεντρώνονται κυρίως στην αστική παράκαμψη της πόλης, δηλαδή στο τμήμα του αυτοκινητόδρομου που διέρχεται μέσα από το πολεοδομικό συγκρότημα και λειτουργεί σήμερα ως βασικός οδικός άξονας διέλευσης της κυκλοφορίας.
Βασικός στόχος των παρεμβάσεων είναι ο αυτοκινητόδρομος να συνεχίσει να εξυπηρετεί τη διαμπερή κυκλοφορία στο νησί, χωρίς όμως να λειτουργεί ως διαχωριστικό στοιχείο για τον αστικό ιστό της πόλης. Για τον λόγο αυτόν εξετάζεται ένα σύνολο κυκλοφοριακών και τεχνικών παρεμβάσεων, που περιλαμβάνει νέους ή ανασχεδιασμένους κόμβους σύνδεσης με την πόλη, βελτιώσεις στο παράπλευρο οδικό δίκτυο, παρεμβάσεις στις κάτω διαβάσεις, αλλά και τεχνικές λύσεις -όπως στέγαστρα ή άλλες κατασκευές-, οι οποίες θα διευκολύνουν τη σύνδεση των δύο πλευρών του πολεοδομικού συγκροτήματος.
Οι αλλαγές αυτές δεν επηρεάζουν τη βασική χάραξη του έργου, ιδιαίτερα στα τμήματα που βρίσκονται εντός του αστικού ιστού. Αντίθετα, πρόκειται για βελτιωτικές παρεμβάσεις που αποσκοπούν στην καλύτερη λειτουργία του αυτοκινητόδρομου, αλλά και στην αντιμετώπιση ζητημάτων που έχουν θέσει οι τοπικές αρχές και η τοπική κοινωνία. Η υλοποίησή τους αναμένεται να γίνει μέσω συμπληρωματικής σύμβασης με τον ανάδοχο του έργου, χωρίς να απαιτείται νέα κύρωση από τη Βουλή, όπως συμβαίνει συνήθως σε μεγάλα έργα υποδομών.
Η περίπτωση της σήραγγας στα Άπτερα
Την ίδια στιγμή, στο βασικό έργο της παραχώρησης, για το οποίο το υπουργείο τονίζει ότι δεν αναμένεται να χαθούν πόροι από το Ταμείο Ανάκαμψης, προκύπτουν δυσκολίες σε συγκεκριμένα επιμέρους υποέργα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της σήραγγας στα Άπτερα, η οποία αντιμετωπίζει σημαντικά τεχνικά και περιβαλλοντικά προβλήματα.
Η περιοχή όπου χωροθετείται η σήραγγα βρίσκεται κοντά σε αρχαιολογικό χώρο, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετους περιορισμούς στις εργασίες. Παράλληλα, σε μία από τις εξόδους της έχει εντοπιστεί κατολίσθηση στο βουνό, εξέλιξη που δυσχεραίνει ιδιαίτερα τις εργασίες εκσκαφής περίπου 600 μέτρων που απαιτούνται για την ολοκλήρωσή της. Για τον λόγο αυτόν εξετάζεται το ενδεχόμενο απένταξης της συγκεκριμένης σήραγγας από το έργο.
Παρά τις δυσκολίες, ωστόσο, πηγές του υπουργείου αναφέρουν ότι δεν αναμένεται να υπάρξει απώλεια χρηματοδότησης για τη σύμβαση παραχώρησης. Το χρηματοδοτικό ισοζύγιο μπορεί να διατηρηθεί, καθώς τα κονδύλια που ενδεχομένως δεν θα αξιοποιηθούν στο συγκεκριμένο υποέργο μπορούν να καλυφθούν από άλλα έργα που ήδη υλοποιούνται στον άξονα.
Καθοριστικό ρόλο σε αυτήν την εξίσωση φαίνεται να παίζουν τα έργα οδικής ασφάλειας που έχουν ήδη ξεκινήσει ή προωθούνται σε άλλα τμήματα του ΒΟΑΚ. Τα έργα αυτά λειτουργούν ουσιαστικά ως «αντιστάθμισμα» για τις απώλειες που ενδέχεται να προκύψουν από υποέργα, όπως οι σήραγγες, τα οποία δεν μπορούν να προχωρήσουν με βάση τα αρχικά χρονοδιαγράμματα.
Προσαρμογές στη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης στο Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος
Παράλληλα με τις αλλαγές που προωθούνται στη σύμβαση παραχώρησης, προσαρμογές καταγράφονται και στη χρηματοδότηση των άλλων τμημάτων του ΒΟΑΚ, κυρίως εξαιτίας των αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων που θέτει το Ταμείο Ανάκαμψης.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του δημόσιου έργου Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος, το οποίο υλοποιείται από την AKTOR. Αρχικά είχε προβλεφθεί χρηματοδότηση ύψους 137 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, ωστόσο μετά την αναπροσαρμογή του σχεδιασμού η συμμετοχή του περιορίζεται σε περίπου 98 εκατ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι περίπου 38 εκατ. ευρώ από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης δεν θα αξιοποιηθούν στο συγκεκριμένο τμήμα.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται κυρίως με το γεγονός ότι η παράκαμψη του Αγίου Νικολάου δεν μπορεί να ολοκληρωθεί εντός των αυστηρών χρονικών ορίων που θέτει το πρόγραμμα. Οι δυσκολίες στο συγκεκριμένο τμήμα σχετίζονται κυρίως με τις εκτεταμένες απαλλοτριώσεις που απαιτούνται, καθώς η χάραξη του δρόμου διέρχεται μέσα από επιχειρήσεις και ιδιοκτησίες. Οι διαδικασίες αυτές είναι ιδιαίτερα σύνθετες και χρονοβόρες, γεγονός που καθιστά δύσκολη την ολοκλήρωσή τους μέσα στις προθεσμίες του Ταμείου Ανάκαμψης.
Παράλληλα, και σε άλλα σημεία του έργου έχουν προκύψει και τεχνικές δυσκολίες που συνδέονται με αρχαιολογικά ευρήματα. Στην περιοχή των Μύλων, κοντά στη Νεάπολη, έχουν εντοπιστεί αρχαιολογικά ευρήματα που απαιτούν καθαιρέσεις, αποσυλλογές και μετακινήσεις, ενώ σε αρκετά σημεία πραγματοποιούνται και ανασκαφικές εργασίες. Οι παρεμβάσεις αυτές υλοποιούνται σε στενή συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού, ώστε να αντιμετωπιστούν τα ζητήματα χωρίς να επηρεαστεί σημαντικά η εξέλιξη του έργου.
Παρά τις δυσκολίες, σημαντική πρόοδος καταγράφεται στο δημόσιο έργο Χερσόνησος – Άγιος Νικόλαος. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα απαιτητικό τεχνικά έργο, στο οποίο το τελευταίο εξάμηνο παρατηρείται σαφής επιτάχυνση των εργασιών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αναδόχου εταιρείας, περίπου 10 από τα συνολικά 14 χιλιόμετρα της σύμβασης αναμένεται να παραδοθούν σε κυκλοφορία τον Ιούνιο, εξέλιξη που αναμένεται να βελτιώσει αισθητά τη σύνδεση της ανατολικής Κρήτης.
Τι συμβαίνει στο τμήμα Χερσόνησος – Νεάπολη
Στο τμήμα που υλοποιείται μέσω ΣΔΙΤ, δηλαδή στο έργο Χερσόνησος – Νεάπολη, το οποίο κατασκευάζουν οι όμιλοι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και AKTOR, έχει προκύψει τεχνικό ζήτημα σε μία από τις σήραγγες του έργου, τη σήραγγα Σ2, η οποία αντιμετωπίζει σημαντικές γεωτεχνικές δυσκολίες.
Σύμφωνα με το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, οι συνθήκες που έχουν εντοπιστεί στο συγκεκριμένο σημείο καθιστούν ιδιαίτερα απαιτητική τη συνέχιση των εργασιών, ενώ οι τεχνικές λύσεις που εξετάζονται απαιτούν πρόσθετο χρόνο. Ως αποτέλεσμα, εκτιμάται ότι η διάνοιξη της σήραγγας δεν είναι εφικτό να ολοκληρωθεί εντός των αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων που θέτει το Ταμείο Ανάκαμψης, γεγονός που οδηγεί το συγκεκριμένο υποέργο προς απένταξη από τη χρηματοδότηση του προγράμματος.
Τα σχετικά κονδύλια θεωρούνται περιορισμένα, ωστόσο εξετάζεται το ενδεχόμενο να μεταφερθούν σε άλλα, ώριμα τμήματα του έργου, που μπορούν να προχωρήσουν ταχύτερα, κυρίως σε παρεμβάσεις που αφορούν την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας. Για να προχωρήσει μια τέτοια ανακατανομή απαιτείται η έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Παρά τις τεχνικές δυσκολίες και τις αναγκαίες προσαρμογές, ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης (ΒΟΑΚ) παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα έργα υποδομών που υλοποιούνται σήμερα στην Ελλάδα, με βασικό στόχο τη σημαντική αναβάθμιση της οδικής ασφάλειας και τη βελτίωση των μετακινήσεων στο νησί.
powergame.gr
