Η απαίτηση του Ντόναλντ Τραμπ να αποκτήσει η Ουκρανία «νέο πρόεδρο» δεν αποτελεί απλώς μία ακόμη δημόσια επίθεση κατά του Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
Οι εξελίξεις του Σαββάτου, 10 Οκτωβρίου, αποκαλύπτουν μια βαθύτερη σύγκρουση μεταξύ των προτεραιοτήτων της Ουάσιγκτον και της στρατηγικής του Κιέβου, με επίκεντρο τις επιθέσεις στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, τις κυρώσεις και τους όρους μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας, τονίζει το Axios μετά τη χθεσινή «στροφή» του Αμερικανού προέδρου και τη συμφωνία με τη Ρωσία για το ντίζελ.
Οι δηλώσεις του Τραμπ ότι η Ουκρανία χρειάζεται «νέο πρόεδρο» φέρνουν τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι αντιμέτωπο με μια σύνθετη πρόκληση πλέον: πώς θα διατηρήσει την αμερικανική υποστήριξη χωρίς να αποδεχθεί όρους που θεωρεί ότι ενισχύουν τη Ρωσία.
Η ανάλυση των τελευταίων εξελίξεων από το Axios και το Kyiv Independent αναδεικνύει τη διεύρυνση του χάσματος μεταξύ Ουάσιγκτον και Κιέβου. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που επικαλείται το Axios, ο Τραμπ αποφάσισε να προχωρήσει στη συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ μετά από επανειλημμένα αιτήματα προς την Ουκρανία να σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια. Η αμερικανική πλευρά θεωρεί ότι ο Ζελένσκι υποτίμησε τις συνέπειες της άρνησής του, θέτοντας σε κίνδυνο την πολιτική εμπιστοσύνη που είχε οικοδομήσει με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Η αντίδραση στο Κίεβο
Το Κίεβο, ωστόσο, βλέπει διαφορετικά την κατάσταση. Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τη συμφωνία για το ντίζελ άδικη και ανειλικρινή, υποστηρίζοντας ότι τα πρόσθετα έσοδα της Ρωσίας θα χρηματοδοτήσουν τη συνέχιση του πολέμου.
Η Ουκρανία εξαρτάται από την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια, τις πληροφορίες και τη διπλωματική επιρροή της Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, Αμερικανοί αξιωματούχοι προειδοποίησαν το Κίεβο ότι οι επιθέσεις στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο ακόμη και την ανταλλαγή πληροφοριών.
Τα προειδοποιητικά μηνύματα
Όπως σημειώνει, υπήρχαν ήδη προειδοποιητικά σημάδια για το Κίεβο, ωστόσο ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι τα αγνόησε, με αποτέλεσμα οι ΗΠΑ να αλλάξουν στάση.
Το πρώτο προειδοποιητικό σημάδι ήταν η πίεση για τα διυλιστήρια. Σύμφωνα με το Axios, Αμερικανός αξιωματούχος υποστήριξε ότι ο Τραμπ προχώρησε στη συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ αφού το Κίεβο αγνόησε έξι αμερικανικά αιτήματα να σταματήσει τις επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια. Η Ουάσιγκτον θεωρούσε ότι τα πλήγματα επιβάρυναν τις διεθνείς αγορές καυσίμων και αύξαναν τις τιμές για τους Αμερικανούς καταναλωτές. Ο ίδιος αξιωματούχος προειδοποίησε ότι ο Ζελένσκι κινδύνευε να χάσει την πολιτική υποστήριξη που είχε οικοδομήσει με τον Τραμπ.
Για την Ουκρανία, ωστόσο, οι επιθέσεις στις ρωσικές ενεργειακές υποδομές αποτελούν μέσο οικονομικής και στρατιωτικής πίεσης προς τη Μόσχα. Ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι ήταν διατεθειμένος να εξετάσει την παύση των ουκρανικών πληγμάτων, εφόσον η Ρωσία σταματούσε τις επιθέσεις της στις ουκρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις. Η αμερικανική πλευρά, σύμφωνα με το Axios, δεν αντιμετώπιζε τις δύο κατηγορίες επιθέσεων ως ισοδύναμες. Εδώ βρίσκεται μία από τις βασικές διαφωνίες που το Κίεβο δεν κατάφερε να γεφυρώσει με την κυβέρνηση Τραμπ.
Το δεύτερο σημάδι ήταν η προτεραιότητα της Ουάσιγκτον στις τιμές των καυσίμων. Ο πόλεμος με το Ιράν και οι αναταράξεις στην παγκόσμια αγορά ενέργειας αύξησαν την πίεση στην αμερικανική κυβέρνηση, λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές. Η συμφωνία Τραμπ–Πούτιν προβλέπει την άμεση διάθεση περισσότερων από 300.000 τόνων ρωσικού ντίζελ, με πρόσθετες παραδόσεις στη συνέχεια. Η Ουάσιγκτον χαλάρωσε προσωρινά τους περιορισμούς στις εξαγωγές του καυσίμου, προκαλώντας αντιδράσεις στο Κίεβο.
Η σημασία της συμφωνίας, πάντως, δεν είναι μόνο οικονομική. Ειδικοί που μίλησαν στο Associated Press αμφισβήτησαν ότι οι πρόσθετες ποσότητες θα μειώσουν ουσιαστικά τις τιμές στις ΗΠΑ. Αντίθετα, η Ρωσία αποκτά τη δυνατότητα να διαθέσει καύσιμα στις διεθνείς αγορές και να ενισχύσει τα έσοδά της. Για το Κίεβο, αυτό συνιστά αποδυνάμωση της οικονομικής πίεσης προς τον αντίπαλό του.
Η διπλωματική απομόνωση
Το τρίτο σημάδι ήταν ο κίνδυνος διπλωματικής απομόνωσης. Σύμφωνα με το Kyiv Independent, η ουκρανική αντιπροσωπεία που βρισκόταν στο Μαϊάμι για συνομιλίες με Αμερικανούς και Ευρωπαίους αξιωματούχους αιφνιδιάστηκε από την ανακοίνωση της συμφωνίας. Οι συζητήσεις αφορούσαν πιθανή ενεργειακή εκεχειρία, εγγυήσεις ασφαλείας και μεταπολεμική στήριξη. Η απόφαση της Ουάσιγκτον ενίσχυσε την ουκρανική καχυποψία ότι οι συνεννοήσεις με τη Μόσχα προχωρούσαν παράλληλα, χωρίς επαρκή ενημέρωση του Κιέβου.
Πανηγυρίζει η Ρωσία
Το Σάββατο, ο Τραμπ κλιμάκωσε την αντιπαράθεση, κατηγορώντας τον Ζελένσκι ότι αρνείται να συμβιβαστεί και ζητώντας ουσιαστικά την αντικατάστασή του. Ο Κίριλ Ντμίτριεφ, απεσταλμένος του Πούτιν, χαιρέτισε αμέσως τη δήλωση, παρουσιάζοντάς την ως υποστήριξη μιας διαφορετικής ουκρανικής ηγεσίας.
Η επόμενη μέρα, επομένως, δεν θα κριθεί μόνο από το αν θα συνεχιστούν οι επιθέσεις στα διυλιστήρια. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν η Ουκρανία μπορεί να εξασφαλίσει δεσμεύσεις ασφαλείας και αμοιβαίες παραχωρήσεις, χωρίς να χάσει την αμερικανική υποστήριξη. Οι εξελίξεις δεν αποδεικνύουν ότι υπάρχει συνολική συμφωνία Ουάσιγκτον–Μόσχας για το μέλλον της χώρας. Δείχνουν, όμως, ότι η ενεργειακή πολιτική, το εκλογικό κόστος στις ΗΠΑ και οι όροι της ειρήνης έχουν πλέον συνδεθεί άμεσα και ότι το Κίεβο καλείται να διαχειριστεί αυτή τη νέα πραγματικότητα.
iefimerida.gr
