Ο εκκλησιαστικός τουρισμός, ως μοχλός ήπιας ανάπτυξης, μπορεί να αλλάξει το τουριστικό μοντέλο της Κρήτης - Οι προοπτικές της πνευματικής κληρονομιάς του νησιού
Η Κρήτη δεν είναι μόνο ήλιος, θάλασσα και μαζικός τουρισμός. Είναι ένα νησί βαθιάς πίστης, πλούσιας εκκλησιαστικής παράδοσης και μοναδικής μοναστηριακής ιστορίας, που εκτείνεται από τα πρώτα χριστιανικά χρόνια μέχρι τους αγώνες της νεότερης Ελλάδας και όμως, ο εκκλησιαστικός τουρισμός, μια μορφή θεματικού τουρισμού με σταθερά αυξανόμενη δυναμική διεθνώς, παραμένει σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητος.
Σε μια εποχή όπου οι ταξιδιώτες αναζητούν αυθεντικές εμπειρίες, πνευματική ανάταση, πολιτιστικό βάθος και ήπια ανάπτυξη, η Κρήτη θα μπορούσε να μετατραπεί σε κορυφαίο προορισμό εκκλησιαστικού και προσκυνηματικού τουρισμού, τόσο για επισκέπτες από το εξωτερικό όσο και κυρίως για τον εσωτερικό τουρισμό. Η εκκλησιαστική ταυτότητα της Κρήτης είναι άρρηκτα δεμένη με την ιστορική της πορεία. Από τον Απόστολο Παύλο και τον μαθητή του Τίτο, πρώτο Επίσκοπο Κρήτης, έως τα μοναστήρια που λειτούργησαν ως φάροι πίστης αλλά και εστίες εθνικής αντίστασης κατά την Ενετοκρατία και την Τουρκοκρατία, το νησί διαθέτει ένα μοναδικό θρησκευτικό απόθεμα.
Περισσότερα από 300 ενεργά και ανενεργά μοναστήρια, χιλιάδες ξωκκλήσια σε βουνά, φαράγγια και παραθαλάσσιες περιοχές, καθώς και μεγάλες εορτές με έντονο λαϊκό χαρακτήρα συνθέτουν ένα “μωσαϊκό” πνευματικότητας, που μπορεί να αποτελέσει βάση για έναν οργανωμένο, ποιοτικό και βιώσιμο εκκλησιαστικό τουρισμό. Εδώ είναι και το στοίχημα, μιας και ο εκκλησιαστικός τουρισμός θα μπορούσε να αποτελέσει τον προπομπό για τον ετήσιο τουρισμό στην Κρήτη, με σημείο αναφοράς ελληνικά γκρουπ που μέχρι στιγμής έρχονται μεμονωμένα στο νησί. Τα Μετέωρα, νησιά αλλά και μοναστήρια στην κεντρική και βόρεια χώρα αυτό το έχουν καταφέρει.
Άλλωστε, και στην Κρήτη ίσως το Αρκάδι αλλά και η Μονή Τοπλού να έχουν μπει στον χάρτη επισκέψεων Ελλήνων και ξένων. Η Περιφέρεια Κρήτης αλλά και η τοπική Εκκλησία πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη τους αυτή τη δυναμική του νησιού μας, που θα μπορούσε να αυξήσει τις πληρότητες κυρίως στα ξενοδοχεία πόλεως.
Το Αρκάδι: Σύμβολο πίστης και ελευθερίας
Η Ιερά Μονή Αρκαδίου στο Ρέθυμνο αποτελεί ίσως το πιο εμβληματικό παράδειγμα σύνδεσης πίστης και εθνικής μνήμης. Το Ολοκαύτωμα του 1866 κατέστησε το μοναστήρι παγκόσμιο σύμβολο αυτοθυσίας, ενώ η αρχιτεκτονική του, η βιβλιοθήκη και το μουσείο του προσφέρουν ένα ολοκληρωμένο πολιτιστικό και προσκυνηματικό προϊόν. Το Αρκάδι ήδη προσελκύει χιλιάδες επισκέπτες, ωστόσο θα μπορούσε να ενταχθεί σε θεματικές διαδρομές, να φιλοξενεί συνέδρια θρησκευτικού και ιστορικού χαρακτήρα και να συνδεθεί με εκπαιδευτικό τουρισμό, ιδιαίτερα για μαθητές και φοιτητές απ’ όλη την Ελλάδα.
Λιγότερο “θορυβώδης” αλλά εξίσου σημαντική είναι η Ιερά Μονή Αρσανίου, κοντά στο Ρέθυμνο. Ένα μοναστήρι που συνδυάζει τη λειτουργική ζωή, τη φιλοξενία και τη σύγχρονη κοινωνική παρουσία, αποτελώντας πρότυπο ήπιας ανάπτυξης εκκλησιαστικού τουρισμού. Η Μονή Αρσανίου θα μπορούσε να λειτουργήσει ως κέντρο πνευματικών αποδράσεων, φιλοξενώντας προσκυνητές και ομάδες εσωτερικού τουρισμού.
Τοπλού: Μοναστηριακή κληρονομιά και πολιτισμός
Στο ανατολικό άκρο της Κρήτης, η Ιερά Μονή Παναγίας Ακρωτηριανής Τοπλού στη Σητεία αποτελεί έναν μοναδικό συνδυασμό μοναστηριακής ζωής, πολιτισμού και τοπικής ανάπτυξης.
Με σημαντικό μουσείο, σπάνιες εικόνες, αλλά και οργανωμένη αγροτική παραγωγή, η Mονή Τοπλού δείχνει τον δρόμο για το πώς ο εκκλησιαστικός τουρισμός μπορεί να συνδεθεί με την τοπική οικονομία.
Η ανάπτυξη θεματικών επισκέψεων, η σύνδεση με οινοτουρισμό και αγροτουρισμό, αλλά και η προβολή του μοναστηριού σε διεθνείς αγορές ορθόδοξου τουρισμού θα μπορούσαν να ενισχύσουν περαιτέρω τη δυναμική της περιοχής.
Ο Κουδουμάς: Η απόλυτη προσκυνηματική εμπειρία
Η Ιερά Μονή Κουδουμά στα Αστερούσια Όρη είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυθεντικού προσκυνηματικού τουρισμού. Η δύσκολη πρόσβαση, το άγριο φυσικό τοπίο και η βαθιά πνευματικότητα του χώρου δημιουργούν μια εμπειρία μοναδική, μακριά από τον μαζικό τουρισμό. Ο Κουδουμάς θα μπορούσε να αποτελέσει βασικό σταθμό σε διαδρομές θρησκευτικού και πεζοπορικού τουρισμού, συνδέοντας την πίστη με τη φύση και την παράδοση. Η οργανωμένη προβολή του, με σεβασμό στον χαρακτήρα του, θα μπορούσε να προσελκύσει προσκυνητές απ’ όλη την Ελλάδα.
Πέρα από τα γνωστά, δεκάδες μοναστήρια σε όλη την Κρήτη μπορούν να ενταχθούν σε ένα ενιαίο αφήγημα εκκλησιαστικού τουρισμού η Μονή Πρέβελη, η Αγία Τριάδα Τζαγκαρόλων στα Χανιά, η Μονή Γωνιάς στο Κολυμπάρι, η Μονή Αγκαράθου, η Καλυβιανή, η Χρυσοπηγή, αλλά και μικρότερα μοναστήρια και ξωκκλήσια με έντονη τοπική σημασία. Χιλιάδες Έλληνες αναζητούν σύντομα ταξίδια με νόημα, ειδικά εκτός υψηλής τουριστικής περιόδου.
Ο εκκλησιαστικός τουρισμός μπορεί να λειτουργήσει 12 μήνες τον χρόνο, ενισχύοντας την τοπική οικονομία και περιοχές εκτός των κλασικών τουριστικών διαδρομών. Εκδρομές συλλόγων, ενοριών, σχολείων, αλλά και μεμονωμένων ταξιδιωτών μπορούν να οργανωθούν με επίκεντρο τη μοναστηριακή κληρονομιά, τη λατρευτική εμπειρία και τη γνωριμία με την τοπική κουλτούρα. Αυτό που λείπει δεν είναι το περιεχόμενο, αλλά ο σχεδιασμός. Απουσιάζει μια ενιαία στρατηγική προβολής, συνεργασία Εκκλησίας, Περιφέρειας, Δήμων και τουριστικών φορέων, καθώς και σύγχρονα εργαλεία επικοινωνίας. Θεματικές διαδρομές, ψηφιακές εφαρμογές, πολυγλωσσικό υλικό, εκπαίδευση επαγγελματιών του τουρισμού και σύνδεση με άλλες μορφές ήπιου τουρισμού είναι απαραίτητα βήματα.
Ο εκκλησιαστικός τουρισμός δεν έρχεται να αντικαταστήσει τον μαζικό τουρισμό της Κρήτης, αλλά να τον συμπληρώσει. Να προσφέρει ποιότητα αντί για ποσότητα, σεβασμό αντί για υπερεκμετάλλευση, και ουσία αντί για επιφανειακή κατανάλωση εμπειριών.
Η Κρήτη έχει όλα τα εφόδια για να γίνει σημείο αναφοράς στον εκκλησιαστικό τουρισμό της Μεσογείου. Το ερώτημα δεν είναι αν μπορεί, αλλά αν θα τολμήσει να επενδύσει σε αυτό το βαθιά αυθεντικό κομμάτι της ταυτότητάς της.
neakriti.gr
