Ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Σταύρος Τζεδάκης προειδοποιεί ότι οι νέες οδηγίες για τη διακίνηση ζωοτροφών, στο πλαίσιο των μέτρων για την ευλογιά αιγοπροβάτων, δημιουργούν σοβαρά κενά βιοασφάλειας, αφήνουν τη διαδικασία χωρίς ουσιαστικό έλεγχο και ενδέχεται να θέσουν σε άμεσο κίνδυνο την Κρήτη και την κτηνοτροφική της οικονομία
Επικίνδυνη χαρακτηρίζει την αλλαγή του καθεστώτος, με βάση τις νέες οδηγίες που αφορούν τη διακίνηση ζωοτροφών, στο πλαίσιο των μέτρων περιορισμού της ευλογιάς των αιγοπροβάτων, ο αντιπεριφερειάρχης Αγροτικής Οικονομίας Σταύρος Τζεδάκης, ο οποίος κρούει το καμπανάκι του κινδύνου, προειδοποιώντας ότι το νέο καθεστώς αφήνει ακάλυπτα κρίσιμα ζητήματα βιοασφάλειας και μπορεί να θέσει σε άμεσο κίνδυνο την Κρήτη.
«Προηγουμένως υπήρχε έλεγχος από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Τώρα δεν απαιτείται, και αυτό θέτει σε κίνδυνο την Κρήτη. Στην πραγματικότητα, όλες οι περιοχές κινδυνεύουν όταν οι ζωοτροφές διακινούνται ανεξέλεγκτα», υπογράμμισε.
Στην Περιφέρεια Κρήτης, επικρατεί έντονος προβληματισμός καθώς όπως επισήμανε ο κ. Τζεδάκης, «από την αρχή της πανώλης και εδώ και ενάμιση χρόνο, οι υπηρεσίες μας ελέγχουν καθημερινά τις μεταφορές ζωοτροφών στο λιμάνι και δεσμεύουν τα φορτία που προέρχονται από μολυσμένες περιοχές. Με το νέο πλαίσιο, όμως, δεν απαιτείται πλέον έγκριση από την αρμόδια υπηρεσία, και η ευθύνη αφήνεται στην καλή θέληση των παραγωγών και των μεταφορέων».
«Από την πρώτη στιγμή απαγορεύσαμε την είσοδο ζώων στην Κρήτη και θέσαμε αυστηρούς κανόνες για τις ζωοτροφές. Από την αρχή της πανώλης, ελέγχουμε τα τιμολόγια ώστε να μην προέρχονται από μολυσμένες περιοχές.
Η αλλαγή σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς, που θέσαμε και με την επιστολή μας, αφορά το εξής: όταν έφευγαν ζωοτροφές από νομούς που είχαν κρούσματα ευλογιάς, με το προηγούμενο καθεστώς απαιτούνταν έγκριση της αρμόδιας υπηρεσίας. Η υπηρεσία έλεγχε ότι οι ζωοτροφές δεν προέρχονται από μολυσμένες εγκαταστάσεις και ότι τηρούνται τα μέτρα βιοασφάλειας πριν φύγουν από την περιοχή, από επόπτες ζωοτροφών.
Τώρα, στην ουσία, δεν χρειάζεται πλέον η έγκριση της αρμόδιας υπηρεσίας και αρκούνται στην καλή θέληση των μεταφορέων και των παραγωγών. Δεν θα χρειάζεται δηλαδή η έγκριση της αρμόδιας υπηρεσίας προκειμένου να μπορέσουν να φύγουν οι ζωοτροφές», δήλωσε στο neakriti.gr ο κ. Τζεδάκης.
Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη το αρμόδιο υπουργείο να επανεξετάσει το ζήτημα και να επανέλθει στο προγηούμενο καθεστώς, διότι, όπως είπε, ό,τι μέτρα βιοασφάλειας και αν ληφθούν, αν φύγουν ζωοτροφές από μολυσμένες περιοχές, αυτό θα είναι προβληματικό.
«Η ευθύνη πέφτει στον κάθε μεταφορέα, και αυτό δεν διασφαλίζεται. Δεν αφορά μόνο τη μεταφορά ζώων. Για παράδειγμα, ένα μηχάνημα που περνάει με τις ρόδες του σε μολυσμένη περιοχή μπορεί να μεταφέρει τον ιό σε άλλες περιοχές.
Η Κρήτη, λόγω των νησιωτικών περιοχών της, πρέπει να παραμείνει καθαρή, καθώς διαθέτει βιοποικιλότητα και υπάρχει η δυνατότητα ελέγχου μέσω της θάλασσας. Ωστόσο, μιλάω και για την ηπειρωτική χώρα: δεν είναι σωστό οι ζωοτροφές να φεύγουν από μια μολυσμένη περιοχή και να καταλήγουν σε μια διπλανή εγκατάσταση χωρίς έλεγχο, γιατί έτσι αυξάνεται ο κίνδυνος διασποράς», σημείωσε.
Όπως επισήμανε, οι νέες οδηγίες έχουν ήδη τεθεί σε εφαρμογή.
«Χωρίς επόπτες και έλεγχο, αρκεί μόνο η καλή θέληση των παραγωγών και των μεταφορέων. Και δεν αμφισβητώ την καλή θέληση ή την εμπειρία τους. Οι μεταφορείς είναι ειδικοί και ξέρουν πώς να μεταφέρουν ζωοτροφές, αλλά δεν μπορούμε να βασιζόμαστε αποκλειστικά στην καλή πρόθεση των ανθρώπων. Κάθε διαδικασία πρέπει να ελέγχεται, ώστε να μειώνονται όσο το δυνατόν περισσότερο οι πιθανότητες προβλημάτων.
Η κίνηση αυτή, με το νέο καθεστώς, αντί να ελαχιστοποιεί τις πιθανότητες κινδύνου, τις αυξάνει. Οι έλεγχοι που πραγματοποιούν οι υπηρεσίες μας στο λιμάνι, όχι μόνο τώρα αλλά από την αρχή της πανώλης και εδώ και ενάμιση χρόνο, γίνονται καθημερινά για τα φορτηγά που καταφθάνουν. Ωστόσο, αν έρθει κάποιο φορτίο από μολυσμένη περιοχή χωρίς έγκριση από την αρμόδια υπηρεσία, πλέον δεν μπορούμε να το δεσμεύσουμε ή να το σταματήσουμε εκ του νόμου», πρόσθεσε ο αντιπεριφερειάρχης.
Σύμφωνα με τον κ. Τζεδάκη, τα τυροκομεία της Κρήτης καθώς και οι μεταφορείς λειτουργούν με ασφάλεια, και όλοι πρέπει να προσέχουν για να διασφαλιστεί αυτή την κατάσταση.
Στην υπόλοιπη χώρα, εξακολουθούν να υπάρχουν κρούσματα ενώ έχουν χαθεί ήδη μισό εκατομμύρια ζώα.
«Είμαι τουλάχιστον ευτυχής που μέχρι τώρα η κατάσταση στην Κρήτη παραμένει καλή. Τα δύο τελευταία χρόνια καταφέραμε να είμαστε καθαροί, και έτσι η οικονομία μας λειτουργεί, οι παραγωγοί μας δουλεύουν και δεν χάνουν το εισόδημά τους. Όταν χαθεί ένα κοπάδι, δεν πρόκειται μόνο για οικονομική ζημία ή αποζημίωση, για να επανέλθει ένα παραγωγικό κοπάδι όπως πριν, απαιτούνται τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Η σχέση των κτηνοτρόφων με τα ζώα τους είναι συναισθηματική και ισχυρή. Όταν κάποιος χάνει 1.000 ζώα, είναι σαν να χάνει ολόκληρη τη ζωή του. Γι’ αυτό και επαναλαμβάνω: πρέπει να δρούμε και να λειτουργούμε πάντοτε σα να αντιμετωπίζουμε πανώλη ή ευλογιά, με προσοχή και αυστηρή τήρηση των μέτρων.
Όταν προσέχουμε, μπορούμε να μειώσουμε στο μέγιστο τις πιθανότητες να προκύψουν προβλήματα», κατέληξε ο κ. Τζεδάκης.
Η Περιφέρεια Κρήτης απέστειλε επιστολή στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, εκφράζοντας σαφείς αντιρρήσεις για τις επικαιροποιημένες οδηγίες (αρ. πρωτ. 335694/01-12-2025), επισημαίνοντας ότι «οι οδηγίες αυτές δεν παρέχουν καμία ουσιαστική εγγύηση βιοασφάλειας και δεν διασφαλίζουν την αποτροπή εισαγωγής της νόσου στο νησί».
Στην προηγούμενη διαδικασία, όπως αναφέρεται, υπήρχε συγκεκριμένος έλεγχος: αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία, δέσμευση των ζωοτροφών, έκδοση άδειας διακίνησης και δυνατότητα καραντίνας πρώτων υλών.
Στις νέες οδηγίες, η διακίνηση βασίζεται σε δηλωτικές προθέσεις, χωρίς λειτουργικό μηχανισμό πιστοποίησης της διαδρομής ή της προέλευσης των ζωοτροφών. «Αυτό δημιουργεί σοβαρό κενό βιοασφάλειας», σημειώνει η επιστολή, «και οι συνέπειες στην Κρήτη θα ήταν καταστροφικές για τον κλάδο».
Η Περιφέρεια ζητά από το Υπουργείο σαφείς και τεκμηριωμένες απαντήσεις: με ποια δεσμευτικά μέτρα διασφαλίζεται ότι η διακίνηση ζωοτροφών δεν θα αποτελέσει οδό εισαγωγής της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στο νησί. Μέχρι τότε, η Περιφέρεια τονίζει ότι οι υφιστάμενες οδηγίες δεν επαρκούν και χρειάζονται άμεση επανεξέταση.
Το κείμενο της επιστολής:
«Η Περιφέρεια Κρήτης εκφράζει την έντονη αντίθεσή της στις “Επικαιροποιημένες Οδηγίες για τη Διακίνηση Ζωοτροφών λόγω έκτακτων μέτρων περιορισμού της εξάπλωσης της ευλογιάς αιγοπροβάτων” με αρ. πρωτ. 335694/01-12-2025, καθώς οι οδηγίες αυτές δεν παρέχουν καμία ουσιαστική εγγύηση βιοασφάλειας και δε διασφαλίζουν επαρκώς την αποτροπή εισαγωγής της νόσου στο νησί.
Επισημαίνεται ότι στο προγενέστερο καθεστώς προβλεπόταν (υπ’ αρ. πρωτ. 248827/16-09-2025 έγγραφο ΥπΑΑΤ) συγκεκριμένη και ελεγχόμενη διαδικασία διακίνησης, με υποβολή αίτησης στην αρμόδια ΔΑΟΚ/ΤΑΑΕ, δέσμευση των ζωοτροφών, έκδοση άδειας διακίνησης και διενέργεια ελέγχων από τις αρμόδιες υπηρεσίες, καθώς και πρόβλεψη αποθήκευσης (καραντίνας) πρώτων υλών έως τη λήξη των μέτρων στη ζώνη προστασίας/επιτήρησης προέλευσής τους.
Σύμφωνα με τις νέες οδηγίες, οι προϋποθέσεις που τίθενται για τη διακίνηση ζωοτροφών (προέλευση από περιοχές χωρίς αιγοπρόβατα, επιλογή διαδρομών μακριά από εκτροφές, απουσία στάσεων ή εκφορτώσεων) δεν είναι δυνατόν να επαληθευθούν ή να ελεγχθούν διοικητικά στην πράξη. Δεν υφίσταται λειτουργικός μηχανισμός που να πιστοποιεί ότι στους τόπους φόρτωσης, στις γειτνιάζουσες περιοχές ή κατά μήκος των πραγματικών διαδρομών μεταφοράς δεν υπάρχουν στάνες ή εκτροφές αιγοπροβάτων. Κατά συνέπεια, οι οδηγίες βασίζονται σε δηλωτικές προθέσεις (στην καλή πρόθεση των παραγωγών/μεταφορέων) και όχι σε αντικειμενικά ελέγξιμες 2 διαδικασίες, γεγονός που δημιουργεί σοβαρό κενό βιοασφάλειας, με αποτέλεσμα οι ζωοτροφές να διακινούνται ανεξέλεγκτα εντός της Επικράτειας.
Το κενό αυτό είναι ιδιαιτέρως κρίσιμο για την Κρήτη, όπου οι συνέπειες ενδεχόμενης εισαγωγής της νόσου θα ήταν καταστροφικές για τον κλάδο.
Η νησιωτικότητα της Κρήτης και οι αυστηροί έλεγχοι που πραγματοποιούνται στα λιμάνια του νησιού μέχρι σήμερα λειτουργούν ως βασικός παράγοντας επιδημιολογικής προστασίας, γεγονός που δε λαμβάνεται επαρκώς υπόψη στις ανωτέρω οδηγίες. Η δυνατότητα ελεύθερης διακίνησης ζωοτροφών από την ηπειρωτική χώρα προς το νησί, χωρίς ειδικό και αυστηρότερο πλαίσιο, αναιρεί στην πράξη κάθε έννοια προληπτικής θωράκισης.
Υπό τα ανωτέρω δεδομένα, η Περιφέρεια Κρήτης ζητά σαφή και τεκμηριωμένη απάντηση στο εξής:
Με ποια συγκεκριμένα, ελέγξιμα και δεσμευτικά μέτρα διασφαλίζεται ότι η διακίνηση ζωοτροφών δε θα αποτελέσει οδό εισαγωγής της ευλογιάς των αιγοπροβάτων στην Κρήτη;
Εν κατακλείδι, μέχρι την παροχή σαφών οδηγιών που να αίρουν τις ανωτέρω αδυναμίες, η Περιφέρεια Κρήτης επισημαίνει ότι οι υφιστάμενες οδηγίες δεν επαρκούν για την ουσιαστική προστασία του νησιού και χρήζουν άμεσης επανεξέτασης.
Παρακαλούμε για τις άμεσες ενέργειές σας και την ενημέρωση των αρμόδιων υπηρεσιών μας».
neakriti.gr
