Σε καιρούς δύσκολους, με υπαρξιακά, πνευματικά και οικονομικά προβλήματα, υπάρχουν πολλές «προσφορές». Μία από αυτές είναι και η Κρίγια Γιόγκα, η οποία διαφημίζεται σαν «μοναδική λύση», η οποία με ειδικές τεχνικές και διαλογισμό ενώνει την ψυχή του ανθρώπου με τον Θεό.
Ο Γιόγκι που αυτοβιογραφείται είναι ο Παραμαχάνσα Γιογκανάντα, πρόκειται για ένα επιφανή Ινδουιστή γκουρού, που δίδασκε μιας μορφής γιόγκα γνωστή με το όνομα Κρίγια Γιόγκα, και υπήρξε ο ιδρυτής της Αδελφότητας της Αυτοπραγμάτωσης ( Self Realization Fellowship).
O Παραμαχάνσα Γιογκανάντα(1893-1952), προσπάθησε να συνδυάσει με ένα ιδιότυπο τρόπο πρόσωπα και κείμενα της Αγίας Γραφής με την ινδουιστική διδασκαλία της Βεντάντα, με στόχο να καταστήσει την ινδουιστική περί γιόγκα διδασκαλία πιο εύκολα προσιτή στο δυτικό άνθρωπο. Ο Παραμαχάνσα Γιογκανάντα, θεωρείται και «πατέρας» της Γιόγκας στη Δύση.
Κατά τον Παραμαχάνσα Γιογκανάντα κάθε ανθρωπος είναι «Θεός» και οφείλει να συνειδητοποιήσει αυτό το γεγονός. Η δυνατότητα αυτοθέωσης είναι δυνατή σε κάθε άνθρωπο. Ο Ιησούς, λέγει, δεν ήταν ο μόνος γιος του Θεού, αλλά ένας δάσκαλος μιας τεχνικής γιόγκα, όπως και άλλοι. Ο Χριστός όπως και ο Κρίσνα, ανήκουν κατά τιν Γιογκανάντα στους μεγάλους προφήτες Αβατάρ που «έρχονται στη γη με καθορισμένο σκοπό» (Παραμχάνσα Γιογκανάντα. Η αυτοβιογραφία ενός Γιόγκι (μετ. Ι. Βορρά), εκδ.4η βιβλιοπωλείο της Εστίας, Αθήναι χ.χ, σ.392)
Επισημάνσεις
- Κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι στη Γιόγκα υπάρχουν διάφορες ασκήσεις που γυμνάζουν το ανθρώπινο σώμα. Όμως, οι ασκήσεις αυτές δεν είναι καθόλου απαλλαγμένες από συστήματα διαλογισμού και εμπειριών που βρίσκονται σε άμεση σχέση με ινδουιστικές φιλοσοφικοθρησκευτικές θεωρίες.
Στην Ελλάδα π.χ η Αδελφότητα της Αυτοπραγμάτωσης (Self Realization Fellowship) που ίδρυσε ο Γιογκανάντα, ισχυρίζεται ότι παρέχει την Κρίγια (Γιόγκα), το διαμάντι της ύψιστης τεχνικής για τη λύτρωση που δόθηκε ποτέ στους ανθρώπους στη γη…)
- Συχνά προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι η Γιόγκα αποτελεί επιστημονική μέθοδο και βοηθά στην καλυτέρευση της υγείας. Όμως, η Γιόγκα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως επιστημονική, αλλά αντίθετα επικίνδυνη σωματικά και πνευματικά, γιατί στηρίζεται πάνω σε εξωχριστιανικές διδασκαλίες και ανεξέλεκτες μεθόδους, ξεκινά σαν τρόπος άσκησης και άθλησης και καταλήγει σαν τρόπος σκέψης και ζωής. Ο σκοπός της ζωής για τη Γιόγκα είναι να γνωρίσει κανείς τον Κρίσνα, την ένωση με τους ινδουιστικούς Θεούς, σε αυτήν αποσκοπούν, επίσης, τα Mantras που χρησιμοποιούν στον διαλογισμό.
Άρα, ο τελικός σκοπός της Γιόγκας δεν είναι η βελτίωση της υγείας, της ψυχικής ηρεμίας, η ανάπτυξη των ικανοτήτων του σώματος και του πνεύματος του ανθρώπου, αλλά η πνευματική παγίδευση του ανθρώπου με απρόβλεπτες συνέπειες.
- Από όσα επισημάναμε πιο πάνω η Γιόγκα έχει μία πολυσημία στο Ινδικό λεξιλόγιο, ετυμολογικά σημαίνει: ζεύξη, ένωση, σύνδεση, άσκηση. Η έννοια του όρου προέρχεται από τη Σανσκριτική ρίζα γιούτζ, που σημαίνει συνάντηση, ένωση, επικοινωνία, συμπλήρωση, αφαίρεση, πραματοποίηση, απορρόφηση ή μεταφυσική του ανώτατου τύπου, που υπόσχεται να φέρει σε στενή εγγύτητα την ψυχή μας με την Υπέρ ψυχή. (Κιρπάλ Σίνση, Τα συστήματα της Γιόγκας, σ. 15)
Με οδηγούς διάφορα ινδικά κείμενα, κυρίως όμως ένα γκουρού (δάσκαλο), επιδιώκεται η αφομοίωση και η βίωση των θεωριών περί «κάρμα»και «μετενσάρκωσης», που είναι εντελώς ξένα με την Ορθόδοξη πίστη και Παράδοση της Εκκλησίας μας.
- Η πνευματική ζωή, η σωτηρία και η λύτρωση του ανθρώπου, σύμφωνα με την ορθόδοξη πίστη μας, είναι δώρο του Θεού με την ελεύθερη συνεργασία της θέλησης του ανθρώπου και όχι κατόρθωμα μιας αυτόνομης ανθρώπινης τεχνικής.
Η λύτρωση είναι η απελευθέρωση μας από την αμαρτία και η ένωσή μας με τον Θεό, η οποία ένωση επιτυγχάνεται δια των Ιερών Μυστηρίων της Εκκλησίας μας και της συμμετοχής μας στη Θεία Λατρεία, στη ζεστή αγκαλιά της ενοριακής οικογένειας, και όχι δια μέσου του διαλογισμού και των μετενσαρκώσεων, που ισχυρίζεται η Κρίγια Γιόγκα.
Η προσευχή στην Ορθοδοξία, δεν έχει καμία σχέση με την Γιόγκα και το διαλογισμό. Για την Ορθοδοξία η προσευχή διατηρεί ένα σαφή Χριστοκεντρικό χαρακτήρα. Πρόκειται για δώρο του Θεού και όχι επίτευγμα μιας ψυχολογικής τεχνικής και σωματικής γυμναστικής.
Η προσευχή των χριστιανών έχει αναφορά προς τον Θεό και όχι στον ίδιο τον άνθρωπο, καθώς και πραγματώνεται με την συνέργεια της Θείας Χάριτος (Ρωμ. η΄ 14-15). Ο ίδιος Απόστολος προτρέπει τους χριστιανούς «αδιαλείπτως προσεύχεσθαι» (Α΄ Θες. ε΄, 17)
Κέντρο παραμένει πάντα η εν Χριστώ εμπειρία, η ένταξή μας στο μυστικό Σώμα του Κυρίου, στην Εκκλησία, όπου δια των Ιερών Μυστηρίων ζούμε τον Αληθινό Θεό και βιώνουμε τη χάρη και τη χαρά της σωτηρίας μας. Είναι επίκαιρος ο ποιητικός στοχασμός ¨πάντα ανοιχτά, πάντα άγρυπνα τα μάτια της ψυχής μας¨.
Χαράλαμπος Καμηλάκης, Δρ., Θ., -Φ.Επικ. Καθηγητής ΑΕΑΚ
