Το ιστορικό Σπήλαιο Μελιδονίου επισκέφθηκε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, μετά την τελετή ανακήρυξής του σε επίτιμο δημότη του Δήμου Μυλοποτάμου.

Την ξενάγηση ανέλαβε η αρχαιολόγος Ειρήνη Γαβριλάκη, η οποία παρουσίασε στον Πρόεδρο την ιστορική και αρχαιολογική σημασία του σπηλαίου, αναδεικνύοντας τη μακραίωνη παρουσία του ανθρώπου στον χώρο. Όπως προκύπτει από τις ανασκαφικές έρευνες, το σπήλαιο χρησιμοποιήθηκε διαχρονικά ως χώρος κατοίκησης και λατρείας, από την ύστερη Νεολιθική περίοδο έως και τα ρωμαϊκά χρόνια.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε τόσο στη μυθολογική παράδοση, σύμφωνα με την οποία το σπήλαιο αποτελούσε την κατοικία του Τάλω, του μυθικού χάλκινου γίγαντα που προστάτευε την Κρήτη, όσο και στη δραματική ιστορία του 1823. Τότε, περίπου 370 κάτοικοι του Μελιδονίου, κυρίως γυναικόπαιδα και ηλικιωμένοι, βρήκαν καταφύγιο στο σπήλαιο, όπου έχασαν τραγικά τη ζωή τους, όταν οι οθωμανικές δυνάμεις έφραξαν την είσοδο και έβαλαν φωτιά.

Στην κεντρική αίθουσα του σπηλαίου βρίσκεται σήμερα οστεοφυλάκιο με τα οστά των θυμάτων, αποτελώντας ένα διαρκές μνημείο μνήμης και θυσίας.