(7^η συνέχεια από το προηγούμενο)

Η Βαγγελιά του Ηλιομανώλη αποσπερίζει με τη Νικολάκενα τη γειτόνισσά τζη κοντά στην παρασιά. Έχουνε καργαρισμένες τσι ρόκες, μαλλιά και κλώθουνε και κουβεδιάζουνε.

• Μπρεσύ Νικολάκενα ανάλεμά τονε για βήχα α δε έλειψενε πάλι οψάργας⁽¹⁾ να μη ξημερωθώ, ουληνυχτίσιως τση νύχτας με βάστανε του διαόλου το βηχιό. Εβαγιέστησα, έκανα το σταυρό μου κι εβατταλάλουνε⁽²⁾… «Θε μου ξημέρωσε μπλιό⁽³⁾, πριχού να κρουφτώ⁽⁴⁾!». Ντα⁽⁵⁾ ξεσμηλιωθήκανε⁽⁶⁾ και τα κοπέλια μου κι ο άντρας μου και μου φέρνανε νερό και ρακή.
• Κακομάζαλη Βαγγελιά κι είναι πολύς καιρός απού τήγεσαι⁽⁷⁾ ετσά;
• Να ‘ναι θέλει κοντά μήνας και βάλε…
• Και δε σε πήγανε ζάβαλε⁽⁸⁾ σε κιανένα γιατρό;
• Επήγανέ με μια φορά στη χώρα στο μ-πιστήμονα γιατρό κι εξάνοιξέ με, κι έδωκέ μου κι έπινα χάπια, με διάλε τη διαφορά απού ‘δα. Αρχινώ και κακοβάνω… Μήμπα να ‘χω το χτικιό⁽⁹⁾; Θωρώ το ν-άντρα μου και δε μου σιμώνει μπλιό στη γ-κοιμητέ⁽¹⁰⁾, ατζέμπις⁽¹¹⁾ Θε μου κακαφοράται⁽¹²⁾ πως είμαι βερεμιαρέ;
• Δε σου φαίνεται ατζάνο μου, θυμάσαι τα χάλια τση συχωρεμένης τσ’ Αντρένας, απού δε ν-είχενε ντούζια⁽¹³⁾ να κατεβεί το κατώφλι τση πόρτας τση, και δε ν-εμπόριενε να βάλει χαράμις τη μπουκιά στο στόμα τζη και κακοπόδωκενε κι έλιωσενε σα ν-το κερί;
• Κι όμως εγώ γροικώ τη ν-απατή⁽¹⁴⁾ και δε ν-έχω πράμα⁽¹⁵⁾, γιατί όντε δε βήχω μου κάνει όρεξη να φάω και τσι πέτρες και καμιά δουλειά μου δε ν-αφήνω ακάμωτη…
• Μπρε ‘συ γειτόνισσα να ‘ρθεις θέλει να πάμενε αύριο στη ν-Τουρκάλα τη γυναίκα του Γιαννιού στο κάτω χώρι;
• Να με κάμεις θέλει να γελάξω, είντα θιαρμό ‘χω ‘γω ατζέμπις Θε μου;
• Δε ν-είδες Βαγγελιά που γιάτρεψενε το Σήφη του Κωσταντή που ‘χανε σερμένη τη φωνή ν-του και τονε νεκρανάστησενε κι από που περνά τονε λένε Λάζαρο; Δε ν-του ‘πενε μόνο τη γηθειά, έφερενε απού το σπίτι τζη βραστάρια, του κάμενε δυναμωτικά ματζούνια και ορμήνεψενε τη μάνα του να τα ετοιμάζει, δε θωρείς για πότες εθέριεψενε κι εγίνηκενε ντουλούφουνας⁽¹⁶⁾;

Το δε μέρα απής⁽¹⁷⁾ εκαταστέσανε⁽¹⁸⁾ τα σπίθια ντωνε εγεμίσανε τη μπροσποδιά ντωνε μπερεκέθια⁽¹⁹⁾ και ξεκινήσανε για το κατωχώρι. Φτωχικό ‘τανε το χαμόσπιτο τση Νουριγέ, μα πεντακάθαρο και νοικοκυρεμένο.

Εχαιρετηχτήκανε κι αφού κάτσανε σ’ ένα πεζούλι κοντά στη μ-παρασιά, αρχίνηξενε η Βαγγελιά τη ν-αθιβολή⁽²⁰⁾ για το παντέρμο βηχιό απού τηνε ξεκουρμουλώνει περίττου⁽²¹⁾ καθ’ αργαδινή και τη συργουλεύγει⁽²²⁾ α γ-κατέει⁽²³⁾ κιανένα φάρμακο του τόπου τζη να τηνε γιατρέψει.

Η Νουριγιέ τσ’ αποδέχτηκενε με πολλή καλοσύνη. Θα σε γιατρέψω κερά, για ούλες τσ’ αρρώστειες υπάρχουνε γιατρικά στη φύση, εγώ ‘μαθα απού τη μάνα μου κι αυτή απού τη δική τζη μάνα. Τση λαλάς⁽²⁴⁾ τα βαΐζια⁽²⁵⁾ ακόμη ‘δα τ’ αναστορούμαι⁽²⁶⁾. Με τσι γειτόνισσές μου τσ’ Ελληνίδες Μικρασιάτισσες εντουρντίζαμενε⁽²⁷⁾ πολλά γιατροσόφια. Βαλάι μπιλάι⁽²⁸⁾ θα σου τονε κόψω το βήχα!

Πρώτας πρώτας επήρενε ένα λεμόνι με τη φλούδα και τό βρασενε σ’ ένα τσισβέ⁽²⁹⁾ κάμποση ώρα, τό κοψενε και τό σφιξενε στο ζεστό νερό επρόσθεσεν και τρεις κουταλές μέλι και τσή δωκενε το σιρόπι και τση ‘πενε να το πίνει ζεστό πρωί - βράδυ.

Επόρισενε όξω και μπήκενε στο γ-κήπο, εξεπάτωσενε τρία μεγάλα πράσα. Τσ’ ακλουθούσανε κι γι-άλλες και τονε θαυμάξανε! Κατατράσινος μ’ όλω ν-τω λογιών τα χειμωνιάτικα λαχανικά και μερικά όπως τα καρότα και τα πατζάρια δε ν-τάχανε ξαναθωρώντας.

Έπλυνενε τα πράσα η «γιάτρισσα» και τά κοψενε ροδέλες, τά βρασενε, με λίγο νερό πολλή ώρα και λιώσανε, επρόστεσενε ύστερα δύο κουταλές μέλι κι από τουτηνά τη μπάστα τση πενε να τρώει μια γ-κουταλέ κάθα που θα τη μ-πιάνει ο βήχας.

Ευχαρίστησενε η Βαγγελιά και πήρενε τα φάρμακα.

• Να ξανακάνεις τα πρακτικά φάρμακα μοναχή σου, μέχρι να ξεκουμπιστεί ο βήχας τη ν-αβίζιαρενε η Νουριγέ.

Ατζοπάθιενε⁽³⁰⁾ κι η Νικολάκενα, επαραστεκούλιζενε και στη ν-υστεργιά είπενε το μ-πόνο τζη.

• Υποφέρω και ‘γω από πονοκεφάλους κατέεις του λόγου σου κερά κιανένα φάρμακο και για μένα;
• Να βρέχεις πετσέτες στο ξυδόνερο και να τσ’ ακουμπάς στη γ-κεφαλή σου, να κόβεις φέτες λεμονιού και πατάτας να τσι βάνεις τσι κροτάφους σου!
• Ευχαριστούμε Νουριγιέ.

¹ οψάργας = χθες το βράδυ

² εβατταλάλουνε = εφλυαρούσα

³ μπλιό = πλέον

⁴ κρουφτώ = πνιγώ

⁵ ντα = μα, αλλά (από το είντα με αποχωρισμό του ει)

⁶ ξεσμηλιωθήκανε = αναγκαστικά εσηκωθήκανε

⁷ τήγομαι = λειώνω

⁸ ζάβαλε = κακορίζικα (Τουρκ zavalli)

⁹ χτικιό, βερέμι = φυματίωση

¹⁰ κοιμητέ = κρεβάτι

¹¹ ατζέμπις = άραγε μόριο ερωτ. (Τουρκ acaba και acep) (Αραβ aceba)

¹² κακαφοράται = έχει προαίσθηση του κακού

¹³ ντούζια = δύναμη

¹⁴ απατή μου = ο εαυτός μου

¹⁵ πράμα = τίποτα

¹⁶ ντουλούφουνας = πελώριος (Τουρκ tulum ή tulumba)

¹⁷ απής = αφού

¹⁸ καταστένω = ταχτοποιώ

¹⁹ μπερεκέθια = εισοδήματα (Τουρκ bereket)

²⁰ αθιβολή = κουβέντα

²¹ περίττου = προπάντων

²² συργουλεύγει = παρακινεί με ήπιο τρόπο

²³ κατέω = ξέρω

²⁴ λαλά = γιαγιά (Τουρκ lala = παιδαγωγός)

²⁵ βαΐζια = παλιές διδαχτικές ιστορίες (Τουρκ vaiz = διδαχή)

²⁶ αναστορούμαι = θυμούμαι

²⁷ εντουρντίζαμενε = παρασκευάζαμε (Τουρκ ρήμα durmak)

²⁸ βαλάι μπιλάι = μα το Θεό, επιβεβαίωση (Τουρκ vallah billah)

²⁹ τσισβέ = μπρίκι (Τουρκ cesve)

³⁰ ατζοπατώ = κάνω μικρά βηματάκια