Είναι ιδιαιτέρως χρήσιμο το να ανατρέξει κάποιος, με την πρώτη ευκαιρία, στους αρχαίους Έλληνες φιλοσόφους και να ψάξει να δει τι αναφέρουν για την πολιτική και τη σχέση της με τους πολίτες. Είναι άκρως εντυπωσιακό το πόσο εκπληκτική είναι η ομοιότητα που παρουσιάζουν οι συμπεριφορές των κυβερνώντων και των πολιτών από χιλιάδες χρόνια πριν μέχρι και τις μέρες μας. Διαβάζοντας για τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν και τις αγωνίες που είχαν, σε εποχές που δεν διέθεταν τηλεόραση, κινητά τηλέφωνα ή πιστωτικές κάρτες για να αγοράσουν την χλαμύδα ή τα σανδάλια τους από το τοπικό υποκατάστημα του ρωμαϊκού οίκου μόδας,διαπιστώνει κανείς πως επιβεβαιώνεται στο έπακρο η άποψη ότι η ιστορία κάνεις κύκλους, όχι τρίγωνα ή τετράγωνα. Έναν ακριβή, όσο και φαύλο κύκλο, ο οποίος αποδεικνύει πως οι ανάγκες αλλά και η «τραγωδία» του ανθρώπου είναι παλιά.
Η μόνη ίσως διαφοροποίηση που παρουσιάζεται είναι το γεγονός πως, από την ίδρυση του σύγχρονου ελληνικού κράτους, μετά από την επανάσταση του 1821, εμφανίζουμε ως έθνος μια εμμονή στη χρήση του όρου «Δημοκρατία» για τον καθορισμό του πολιτεύματός μας, είτε αυτή είναι Κοινοβουλευτική είτε Βασιλευόμενη. Ωστόσο, εάν διαβάσουμε μερικά μονάχα αποσπάσματα από τα Πολιτικά του Αριστοτέλη, εύκολα θα οδηγηθούμε στο συμπέρασμα πως, οι ομοιότητες της μορφής που έχει λάβει σήμερα το Δημοκρατικό μας Πολίτευμα, με τον τρόπο που ασκούν οι άρχοντες την εξουσία, με τα Τυραννικά καθεστώτα στην αρχαία Ελλάδα, είναι εντυπωσιακές.
Δίχως καμία απολύτως μηδενιστική διάθεση ή προσπάθεια ταύτισης των δύο Πολιτευμάτων (Δημοκρατία και Τυραννία), μακριά από αφορισμούς και ανόητους παραλληλισμούς, μια παράθεση αποσπασμάτων από τα Πολιτικά του Αριστοτέλη είναι αρκετή για να πείσει πως, σε κάθε περίπτωση, η ελληνική κοινωνία βιώνει στις μέρες μας ορισμένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα της Τυραννίας.
«Επιδίωξη της τυραννίας είναι να πτωχεύσουν οι πολίτες, αφ΄ενός για να συντηρείται με τα χρήματα τους η φρουρά του καθεστώτος, και αφ΄ετέρου για να είναι απασχολημένοι οι πολίτες και να μην τους μένει χρόνος για επιβουλές.Σε αυτό το αποτέλεσμα αποβλέπει τόσο η επιβολή μεγάλων φόρων, η απορρόφηση των περιουσιών των πολιτών, όσο και η κατασκευή μεγάλων έργων που εξαντλούν τα δημόσια οικονομικά...». αναφέρει συγκεκριμένα ο Αριστοτέλης, ενώ σε άλλο σημείο γράφει:«Σοβαρότατο θέμα για κάθε πολίτευμα γενικά είναι με τους νόμους και τα υπόλοιπα μέτρα να μην είναι δυνατόν να πλουτίσουν οι άρχοντες. Και τούτο πρέπει να τηρείται κυρίως στα ολιγαρχικά πολιτεύματα γιατί ο κόσμος ο πολύς δεν αγανακτεί τόσο επειδή δεν παίρνει αξιώματα, αντίθετα ευχαριστιέται όταν είναι ελεύθερος να ασχολείται με τις δικές του υποθέσεις, αγανακτεί όταν νομίζει ότι οι άρχοντες κλέβουν το δημόσιο χρήμα...».
Στη συνέχεια, ο φιλόσοφος αναφέρεται στους τρόπους με τους οποίους ανέρχονται στην εξουσία οι τύραννοι, αλλά και τις μεθόδους που χρησιμοποιούν προκειμένου να διατηρηθούν σε αυτή, που δεν είναι άλλες από τον περιορισμό των πολιτών, την κατάργηση των συσσιτίων, των εταιριών και της παιδείας.
«Μπορούμε να ισχυριστούμε πως οι περισσότεροι τύραννοι προήλθαν από τους δημαγωγούς, αφού κέρδισαν την εμπιστοσύνη του λαού, κατηγορώντας τους προνομιούχους (...) Άλλες δημιουργήθηκαν από άτομα που πήραν αξιώματα με εκλογή (Δημοκρατικά πολιτεύματα που έκαναν μακροχρόνιες θητείες) » και συνεχίζει: «Είναι φανερό ότι η τυραννίδα περιέχει όλα τα κακά της δημοκρατίας και της ολιγαρχίας. Από την ολιγαρχία έχει την επιδίωξη του πλούτου (γιατί έτσι μόνο εξασφαλίζει τη διατήρηση της) και την έλλειψη εμπιστοσύνης προς τον λαό (για αυτό φέρεται άσχημα στο πλήθος, βασανίζει τους πολίτες, εξαναγκάζοντάς τους να φεύγουν για άλλους τόπους). Τούτα είναι ελαττώματα τόσο της τυραννίδας όσο και της ολιγαρχίας.Κι από την δημοκρατία η τυραννίδα έχει πάρει τη δίωξη των επιφανών και την κρυφή και φανερή εξόντωσή τους και την εξόρισή τους, αφού τους θεωρεί αντιπάλους και εμπόδιο στην εξουσία».
Και επειδή η δίχως απολύτως κανένα σχολιασμό παράθεση των αποσπασμάτων από τα Πολιτικά του Αριστοτέλη αφορά στις μορφές εξουσίας και στον τρόπο άσκησής της, θα ήταν παράλειψη να μην γίνει αναφορά στις ευθύνες των πολιτών και στο ρόλο που αυτοί διαδραματίζουν μέσα στην πολιτεία και την κοινωνία. Και τι πιο εύστοχο για επίλογο από την αρχαία ελληνική παροιμία, η οποία έχει ξεχαστεί στις μέρες μας, που λέει:«Ο κορεσμός γεννά αλαζονεία και η απαιδευσιά ανοησία».
