ΕΡΓΑ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΨΑΛΑΚΗ
Εν μέσω διακοσμητικών στοιχείων αποτρεπτικοί δράκοντες φυλάσσουν κωδωνοστάσια -έργα λαϊκής τέχνης- των μαστόρων του περασμένου και προπερασμένου αιώνα. Οι δράκοντες αυτοί δεν κατάφεραν να αποτρέψουν την καταστροφή των μεγάλων αυτών έργων, από άσχετους «αρμόδιους» που έφεραν καταστροφές ή τα εξαφάνισαν εντελώς.
Λίγα δυστυχώς κωδωνοστάσια απομένουν ακόμη μέχρι να τα καταστρέψει η άγνοια, η ανοησία, η αδιαφορία, η βαρβαρότητα και η αθλιότητα των «αρμοδίων» «υπευθύνων» και αυτόκλητων «ειδικών» που τα ξέρουν όλα.
Σε συνάρτηση με την κρίση που φέρνει κάθε εποχή. Με φόντο την υποκουλτούρα και τον λαϊκισμό διαφόρων κοινωνικών ομάδων αυτοαποκαλούμενων «πολιτιστικοί σύλλογοι, συνεργάτες των θεσμικών οργάνων και των πολιτικών «σωτήρων».
Όργανα αδιαφορίας και άγνοιας όταν βρίσκονται μπροστά σε ένα εικαστικά φαινόμενο που δεν μπορούν να το προσεγγίσουν από καμιά πλευρά.
Επεμβαίνουν καταστροφικά ή το αφήνουν να φθείρεται και να καταστρέφεται να καταρρέει, τηρώντας σιγή αδιαφορίας που πηγάζει από την έλλειψη αξιακών αγαθών και γνωστικών αποθεμάτων.
Η 28η Εφορεία παρά την άγνοια που έχει, για τα πολιτισμικά αυτά αγαθά, από φιλότιμο και μόνο έπρεπε να δείξει το στοιχειώδες ενδιαφέρον για να προβεί προληπτικά σε σωστικές ενέργειες και διαβήματα διάσωσης αποτρέποντας ανεξέλεγκτες καταστροφικές επεμβάσεις.
Σε συνεργασία με τον Επίσκοπο της περιοχής, τους εφημέριους, τους επιτρόπους, τους πιλαφάδες των «εκπολιτιστικών» συλλόγων που εννοούν «ωραίο» την εξαφάνιση των μνημείων που καταρρέουν και την αντικατάσταση με τσιμεντένια ή λίθινα εκτρώματα μηχανικής επεξεργασίας.
Όπως δυστυχώς συνέβη στην πατρίδα του μεγάλου μαστόρου Κωνσταντίνου Καψαλάκη. Στις Σαϊτούρες. Αλλά και στα διπλανά χωριά. Στη δεκαετία του 1950, μπροστά στα παιδικά μου μάτια είδα να γκρεμίζονται 2 καμπαναριά εκπάγλου κάλλους των Σαϊτούρων και των Ρουστίκων.
Δεν έμεινε ούτε ένα μέλος να θυμίζει αυτά τα μεγάλα έργα τέχνης, που αντικαταστάθηκαν από άθλια τσιμεντένια εκτρώματα, που τα ανέχτηκαν οι κάτοικοι σαν ωραία έργα τέχνης και τα ανέχονται με απάθεια και αδιαφορία διότι έτσι τα «κληρονόμησαν» αφού έτσι τους τα επέβαλλαν οι ξαφνιασμένοι από τα τσιμέντα της εποχής.
Την ίδια τύχη και χειρότερη είχε και το καμπαναριό στον οικισμό Νησί. Αντικαταστάθηκε με τσιμεντένιο. Όμως στη δεκαετία του ’90 βρήκα διασκορπισμένα τα μέλη του στον πέριξ χώρο. Τα συνέλλεξα και τα διέσωσα. Πριν από μια 5ετία βρίσκονταν στη δυτική μεριά του ναού του Αγ. Κωνσταντίνου στο Μούντρος. Σήμερα έχουν εξαφανιστεί. Παρά το ότι επεσήμανα στον εφημέριο, ότι είναι τα μέλη του καμπαναριού της Ζωοδόχου Πηγής στο Νησί. Ο εφημέριος έμεινε απαθής και αδιάφορος. Αδιαφόρησε απολύτως για τα μέλη και χάθηκαν. Επίσης το καμπαναριό στο Νεκροταφείο του οικισμού Αγ. Γεωργίου αντικαταστάθηκε και αυτό από ένα φρικτό και απαίσιο έκτρωμα τα μέλη του δεν είχαν την πρόνοια να τα διασώσουν έστω σε ένα παραπλήσιο χώρο. Μερικά από αυτά εντοιχίστηκαν σε μια βρύση για να θυμίζουν το έγκλημα.
Αναφέρουμε τα κωδωνοστάσια που επισημάναμε στα χωριά: Βελονάδο, Ρουμπάδω, Αρολίθι, Αργυρούπολη, Άγιο Κωνσταντίνο, Νησί, Ζουρίδι, Καλλικράτη. Σε φωτογραφική αποτύπωση.
Αναφέρουμε επίσης ότι με τεράστιες προσπάθειες, κακόβουλες απειλές και υστερόβουλες αντιδράσεις κατοίκων του χωριού Αγίου Κωνσταντίου πορεύτηκα στη διάσωση και συντήρηση του κωδωνοστασίου της εκκλησίας του Αγίου Κωνσταντίνου. Βρήκα χρήματα από το Υπουργείο Πολιτισμού, χωρίς τη συμπαράσταση κανενός, αλλά με δραματικές εκκλήσεις (υπάρχει αλληλογραφία) προσωπικές και άρχισε η συντήρηση με τα πλέον σύγχρονα υλικά.
Αφού αποπερατώθηκε η συντήρηση, ολοκληρώθηκε και το κωδωνοστάσιο της Παναγίας στο ίδιο χωριό. Τεχνίτης ο Δ. Γαβαλάς.
Με τεράστιες προσπάθειες κατάφερα να πείσω τον Ηγούμενο της Μονής Προφήτη Ηλία να αποκατασταθεί και το κωδνοστάσιο αφού τη δαπάνη ανέλαβε η χορηγός κα Κεραμιανάκη. Συνεργασία και εδώ με τον Μ. Τρουλινό. Μιμούμενη την προηγούμενη χορηγία, απεκατεστάθη από άλλη χορηγό το καμπαναριό της Παναγίας της Κεράς.
Αναφέρω επίσης τη χορηγό Θεανώ Φραδέλλου η οποία επιχορήγησε την αποκατάσταση του καμπαναριού του Χριστού, στο χωριό Άγιος Κωνσταντίνος. Με οδύνη βλέπω σήμερα να καταρρέει το καμπαναριό της Αργυρούπολης. Έργο και αυτό του μεγάλου καλλιτέχνη Καψαλάκη. Ας γίνει ρέκτης των πολιτισμικών αγαθών ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης και ας αναλάβει Σταυροφορία διάσωσής των. Έχει τον τρόπο. Ας προσπαθήσει και ας θελήσει. Συμπαραστεκόμαστε. Αναφέρω επίσης την προσπάθειά μου για τη διάσωση και συντήρηση των εικόνων του Αγίου Κωνσταντίνου το έτος 1975 με την ανεύρεση 50.000 δραχμών από τα κρατικά λαχεία με τη βοήθεια του Ματαράση. Όλα είναι εύκολα όταν κάνεις εφαρμογή το «Παρευθέντες».
