Γράφει ο Μανόλης Η. Θεοδοσόπουλος- Λογοθεραπευτής
Η δυσαρθρία είναι μία νευρολογική διαταραχή η οποία προσβάλλει όλα τα μέρη τα οποία συμμετέχουν στην παραγωγή της ομιλίας. Δηλαδή, η διαταραχή αυτή έχει αρνητικές επιπτώσεις στην αναπνοή, στην άρθρωση, στη φώνηση, στην προσωδία (το χρώμα, το «ύφος» της φωνής) και στην αντήχηση.
Πιο συγκεκριμένα, η αναπνοή ενός ασθενούς με δυσαρθρία διαφέρει από αυτή ενός υγιούς ατόμου ως προς το συντονισμό αναπνοής και ομιλίας. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επηρεάζεται η καταληπτότητα της ομιλίας καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις ο ασθενής έχει εκπνεύσει όλο τον απαραίτητο αέρα προτού τελειώσει μία πρόταση ή μία λέξη. Ακόμα, η ένταση της φωνής είναι πολύ χαμηλή.
Επιπλέον, λόγω της νευρομυϊκής αδυναμίας οι μηχανισμοί της άρθρωσης δυσλειτουργούν με συνέπεια τη μη ορθή παραγωγή της ομιλίας, γεγονός το οποίο δυσχεραίνει την επικοινωνία του δυσαρθρικού ατόμου. Επίσης, οι νευρομυϊκές ανωμαλίες ενδέχεται να έχουν αρνητικό αντίκτυπο και στις φωνητικές χορδές και κατ’ επέκταση στη φωνή του ατόμου η οποία μπορεί να αλλοιωθεί σε μεγάλο βαθμό.
Επιπρόσθετα στη δυσαρθρία, η προσωδία υφίσταται σημαντική αλλοίωση καθώς η ομιλία δεν έχει τις αυξομειώσεις ενός υγιούς ατόμου καθώς είναι επίπεδη ανεξάρτητα από τη διάθεση ή τα συναισθήματα του ασθενούς, παράγοντες που είναι σημαντικοί στο «χρωματισμό» της φωνής. Σχετικά με την αντήχηση, στη δυσαρθρία προκαλείται υπορινικότητα (δεν “συμμετέχει” η μύτη στη διαδικασία της ομιλίας) ή υπερρινικότητα (υπερβολική “συμμετοχή” της μύτης), σύμπτωμα το οποίο συνδέεται και με τη αναπνοή καθώς ο ασθενής αδυνατεί να κατευθύνει σωστά τον αέρα από και προς τα όργανα της ομιλίας με αποτέλεσμα να επηρεάζεται η αντήχηση. Τέλος, αξίζει να αναφερθεί ότι η δυσαρθρία μπορεί να επηρεάσει τη διαδικασία της μάσησης και της κατάποσης.
Η δυσαρθρία χαρακτηρίζεται ως διαταραχή στο επίπεδο της ομιλίας. Ωστόσο οι αιτίες που προκαλούν τη νευρολογική βλάβη -στην οποία οφείλεται- ποικίλουν. Σε ένα πρώτο επίπεδο πρέπει να αναφέρουμε ότι πρόκειται για μια επίκτητη διαταραχή. Επιπλέον εντοπίζεται είτε στο κεντρικό νευρικό σύστημα είτε στο περιφερικό νευρικό σύστημα. Ενδεικτικά μπορούμε να αναφέρουμε κάποιες από τις αιτίες οι οποίες μπορούν να προκαλέσουν δυσαρθρία. Η πιο συνηθισμένη αιτία είναι ένα αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο ή οι κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις μετά από κάποιο ατύχημα. Ακόμα μπορεί και να εμφανιστεί ως σύμπτωμα εκφυλιστικών ασθενειών, όπως για παράδειγμα η σκλήρυνση κατά πλάκας.
Για την αξιολόγηση και θεραπεία της δυσαρθρίας υπάρχουν διάφορες μέθοδοι, που έχουν αναπτυχθεί μετά από έρευνα, κυρίως στο εξωτερικό. Ωστόσο επειδή η δυσαρθρία χωρίζεται σε διαφορετικά είδη –πέντε συγκεκριμένα- ανάλογα με την κλινική εικόνα του ασθενούς, δεν είναι δυνατόν να εξαντληθεί σε ένα μόνο άρθρο η θεραπεία αυτής της διαταραχής. Πάντως είναι δεδομένο ότι η λογοθεραπευτική παρέμβαση είναι απαραίτητη για τη βελτίωση της ομιλίας του ασθενούς και επιπλέον τα αποτελέσματα ενός καταρτισμένου θεραπευτικού προγράμματος θα είναι ευεργετικά τόσο για την ποιότητα ζωής ενός ατόμου με δυσαρθρία όσο και για το οικογενειακό του περιβάλλον.
Για απορίες, σχόλια, παρατηρήσεις μπορείτε να επικοινωνείτε στο [email protected] ή στο 6936 060 070.
