Του Νίκου Πολιουδάκη

http://krihtikos.blogspot.gr/

«Ένα τσιγάρο;», μου ψέλλισε μετά βίας ένας γεράκος από το ανοικτό παράθυρο του ισόγειου μιας πολυκατοικίας, κάνοντάς και τη γνωστή «νοηματική» κίνηση με τα δύο, τρεμάμενα, δάκτυλά του. Ήταν άτυχος όμως. Είχε πέσει σε φανατικό αντικαπνιστή. Δευτέρα πρέπει ήταν. Την επομένη που πέρασα, πάλι το ίδιο. Την Πέμπτη, ξανά… Το Σάββατο που πέρασα, ήταν κλειστό το παράθυρο. Ανησύχησα. Τη Δευτέρα, η ανησυχία μού έφυγε. Ήταν πάλι εκεί, εκλιπαρώντας για ένα τσιγάρο από όσους διέρχονταν. Μετά από τρεις βδομάδες; Στο ίδιο έργο θεατής, κι εγώ, κι αυτός…

Και να κάπνιζα, πάντως, δε ξέρω αν θα του έδινα τσιγάρο. Από τη μία, λόγω ενός αυθόρμητου αισθήματος προστατευτισμού για έναν ηλικιωμένο, και μάλλον πολύ άρρωστο, άνθρωπο, δε νομίζω να του έδινα. Από την άλλη, μια φωνή στο μυαλό μου, μου έλεγε να του προσφέρω -αν είχα τη δυνατότητα- αυτό το «διάολο», που καταστρέφει τόσο κόσμο. Κι αυτό, γιατί ένιωσα να συμπάσχω με αυτήν του την αδυναμία, αυτήν του την ανάγκη να ζήσει μια στιγμή ευχαρίστησης, μέσα στην ανεπανόρθωτη φθορά της ζωής του... Αισθανόμουν ότι μπορώ να καταλάβω αυτήν την αναζήτηση μιας ψεύτικης -και βλαβερούς- ικανοποίησης, εκείνη την ανεξήγητη και ασυνείδητη τάση αυτοκαταστροφής αυτού του γέρου ανθρώπου, και του κάθε ανθρώπου που ζητά κάτι «απαγορευμένο». Είτε αυτό είναι ένα μικροσκοπικό, αλλά βλαβερό τσιγάρο, είτε ένας μεγάλος, ψυχοφθόρος έρωτας ή ένα ανεκπλήρωτο σημαντικό όνειρο η τάση, η ανάγκη της εμπειρίας και η επιθυμία του μικρού ή μεγάλου ταξιδιού καλά κρατούν… Ό, τι μας καταστρέφει το ζητάμε, θέλοντας να μας λυτρώσει. Ό, τι μας κάνει να νομίζουμε πως ζούμε «καλύτερα», στο τέλος πιθανώς να μας τιμωρήσει. Οτιδήποτε μας φθείρει κυνηγώντας το και μη κατακτώντας το τελικά, μας καταρρακώνει. Ακόμη, το ότι πετυχαίνουμε σε κάτι, μπορεί να μας στερεί κάτι άλλο, ίσο, κατώτερο ή και ανώτερο, με το οποίο τελικά μπορεί να ζούσαμε -ουσιαστικά- καλύτερα… Οι επιλογές βελτιώνουν, χτίζουν, αλλά και γκρεμίζουν, καταστρέφουν. Και μπορεί να καταστρέφουν χωρίς επιστροφή. Και πάλι όμως ο άνθρωπος είναι εκεί, να συνεχίσει την αυτοκαταστροφή του, το θάνατο της ψυχής του, του μυαλού του, και μπορεί και του κορμιού του… Διότι η ζωή είναι γεμάτη από ριψοκίνδυνες τζούρες από τσιγάρα. Κανείς δεν απολαμβάνει μόνο τη μια τζούρα, το ένα τσιγάρο. Κι αν το κόψει ηθελημένα ή μη, αναγκαστικά ή όχι, είναι βέβαιο ότι θα το ξαναρχίσει. Κι ας ξέρει ότι μπορεί να είναι ένα λιθαράκι για το τέλος που φτάνει, το όποιο τέλος. Μέσα από την αυτοκαταστροφή ζούμε στην τελική, μέσα από τις «τζούρες της ζωής», που αναζητάμε να έχουμε και για τις οποίες προσπαθούμε… Περίεργο πράγμα ο άνθρωπος, περίεργος κι εγώ. Τελικά, αν κάπνιζα, θα έδινα ένα τσιγάρο στο γεράκο που καθόταν στο παράθυρο...