Ένα εξαιρετικό, διδακτικό και για σήμερα, μανιφέστο του μεγάλου παιδαγωγού Δημήτριου Γληνού στα 1942, που καλούσε τον κάθε Έλληνα ξεχωριστά σε ξεσηκωμό κατά της εξαθλίωσης και της γερμανικής κατοχής
«Μην ντροπιάσεις την ιστορία σου και μην προδώσεις τον εαυτό σου»…
Μέρες του 1942. Η Ελλάδα έχει καταληφθεί από τα ναζιστικά στρατεύματα. Ο λαός αντιστέκεται, αλλά και εξοντώνεται από την πείνα και τις κακουχίες. Ούτως ή άλλως η φασιστική Γερμανία δεν πολεμά μόνο με τα όπλα, αλλά έχει κηρύξει και τον οικονομικό πόλεμο. Τον Σεπτέμβριο, ο μεγάλος παιδαγωγός Δημήτρης Γληνός, στέλεχος του ΚΚΕ, που λίγο νωρίτερα συμμετείχε στο εγχείρημα ίδρυσης του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου, συγγράφει ένα καταπληκτικό κείμενο, ένα μανιφέστο όπως μπορεί να χαρακτηριστεί, για τις συνθήκες που ήδη διαμορφώνονταν για το λαό και τη χώρα, αλλά και τον τρόπο που θα αναπτυσσόταν το παλλαϊκό μέτωπο, με την ενότητα του ελληνικού λαού. Ένα κείμενο εξαιρετικό και αρκετά διδακτικό για το σήμερα και τις συνθήκες που διαμορφώνονται σε βάρος της Ελλάδας και των Ελλήνων, από τη δράση της τρόικα αλλά και του επίσημου γερμανικού κράτους, που σήμερα όπλα του έχει τα οικονομικά μέσα… Το κείμενο, με τον τίτλο, «Τι είναι και τι θέλει το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο», διανεμήθηκε σε όλη την Ελλάδα κρυφά, τυπωμένο σε παράνομα υποτυπώδη τυπογραφεία.
«Μέσα στη σκληρότατη και απάνθρωπη σκλαβιά, την πείνα, την αρρώστια και την εξαθλίωση, όπου έριξαν τον ελληνικό λαό οι βάρβαροι καταχτητές του, υπάρχει κ’ ένας ακόμα εχθρός, ίσως ο πιο επικίνδυνος απ’ όλους. Ο εχθρός αυτός είναι κείνος, που καλλιεργεί τη μοιρολατρία και την ψυχική νάρκωση, όπου έχουνε συμφέρον να μας ρίξουν οι καταχτητές μας και οι κάθε λογής σύμμαχοί τους, φανεροί και κρυφοί. Η μια μορφή της μοιρολατρίας είναι κείνη, που ψιθυρίζει στον καθένα μας πως είμαστε πολύ μικροί και αδύνατοι για ν’ αντισταθούμε στην κολοσσιαία υπεροχή της δύναμης, που έχουν απέναντί μας οι εχθροί οπλισμένοι με φοβερά όπλα, οργανωμένοι, σκληροί και ανελέητοι. Ό, τι έγινε λοιπόν, έγινε. Νικηθήκαμε, χάσαμε τα πάντα. Ας υποταχθούμε στη μοίρα μας και ας κοιτάζει ο καθένας να βολέψει τον εαυτούλη του, καταφέρνοντάς τα όπως μπορεί, πιάνοντας σχέσεις, λυγίζοντας τη ράχη του μπροστά στον καταχτητή, προσφέροντάς του υπηρεσίες διάφορες, δίνοντας ακόμα και τη γυναίκα ή την κόρη του ή την αδελφή του στα λάγνα χάδια της ακολασίας, ή κλείνοντας τα μάτια του απέναντι στην αγοραπωλησία της σάρκας. Άλλοι προχωρούν ακόμα πιο πέρα. Έρχονται σε θετική συναλλαγή με τον εχθρό, υποβοηθούνε να ρουφάει το αίμα των αδελφών τους, ρουφώντας και οι ίδιοι, κάνοντας μεσιτείες, μαύρη αγορά και χορταίνοντας από τις σάρκες των πεινασμένων παιδιών, που πεθαίνουν μέσα στους δρόμους, συσσωρεύοντας άνομα κέρδη από τη δυστυχία των συμπατριωτών τους. Το παράδειγμα σ’ αυτή την αισχρότατη προδοσία το δίνουν οι προδότες κυβερνήτες και οι ληστοσυμμορίες, που τους περιτριγυρίζουν, οι μεγαλόσχημοι μαυραγορίτες και σπεκουλάντηδες, που ευωχούνται πάνω στο πτώμα της Ελλάδας.
Σκόρπιζε γύρω σου τα συνθήματα της καθημερινής πάλης και γενικότερα τα συνθήματα του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα. Φρονημάτιζε και δυνάμωνε τους γύρω σου, εμψύχωνε τους δισταχτικούς, τους δειλούς και κοίταξε με κάθε τρόπο να πλατύνεις την οργάνωσή σου. Παίρνε μέρος ενεργητικό στους αγώνες, στις διαδηλώσεις, στις απεργίες, σε κάθε ομαδική εκδήλωση. Δείχνε απόλυτη αλληλεγγύη με όλους τους συναγωνιστές. Ξεσκέπαζε και κυνήγα τους προδότες και τους χαφιέδες. Ξεσκέπαζε όλους τους διασπαστές της απελευθερωτικής πάλης. Προφύλαττε τις γυναίκες από την επαφή με τους ξένους, από τη διαφθορά και την εκπόρνεψη. Σε κάθε στιγμή, κάνε το χρέος σου και μην αφήνεις ποτέ να περάσει μια μέρα χωρίς να ρωτήσεις τον εαυτό σου: Τι έκαμα σήμερα για τον εθνικοαπελευθερωτικό αγώνα; Σε τι έβλαψα τους εχθρούς, σε τι βοήθησα το λαό μας να λυτρωθεί;".
Δεν υπάρχει πια δικαιολογία και πρόφαση για κανένα Έλληνα να μείνει αργός, να σταυρώνει τα χέρια του να περιμένει μοιρολατρικά την εξέλιξη, να σκύβει το κεφάλι του μπροστά στην τυραννία και την προδοσία, να περιμένει από αλλού τη σωτηρία. Ο θάνατος κρούει τις πόρτες όλων μας. Η σκλαβιά, η πείνα, η αρρώστια, ο ηθικός εξαναγκασμός, η εξαθλίωση είναι πια μέσα στο σπίτι του καθενός μας. Μην ελπίζεις να ξεφύγεις, ό, τι κι αν σοφιστείς. Ο χειρότερος εχθρός σου ειν’ η δειλία και η μοιρολατρία. Ο καλύτερος φίλος σου η ενεργητική συμμετοχή στον αγώνα.
Θα μείνεις λοιπόν αργός; Δούλεψε. Αγωνίσου. Πάλεψε. Σε περιμένει η νίκη, η λευτεριά, η ευτυχισμένη ζωή, η ευτυχία. Από τα βάθη μιας τρισχιλιόχρονης ιστορίας σε ατενίζουν οι πρόγονοί σου, οι ήρωες και οι μάρτυρες. Οι αγωνιστές του Μαραθώνα και της Σαλαμίνας, οι αγωνιστές του 21, οι ήρωες των Αλβανικών βουνών. Μην ντροπιάσεις την ιστορία σου και μην προδώσεις τον εαυτό σου. Γίνου και συ ένας αγωνιστής της λευτεριάς μαζί μ’ όλα τ’ αδέρφια σου. Εμπρός! όλοι οι Έλληνες, όλοι οι ζωντανοί άνθρωποι τούτης της γης, ενταχθείτε στο Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο».
Είναι και μια υπενθύμιση σ’ αυτούς που σήμερα πιστεύουν ότι όλος ο αγώνας αρχινά και τελειώνει στην κάλπη.
ΗΛΙΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ
