Συναντά κανείς παντού την πεποίθηση ότι για να βγούμε από την κρίση χρειάζεται κάποιος να μας πάρει από το χεράκι και να μας πει τι να κάνουμε. Εγώ μπορεί να σκίσω τα ρούχα μου πως όποιος έρθει να μου πιάσει ξαφνικά το χεράκι θέλει το καλό μου, πως όποιος αναλάβει να διαχειριστεί τις τύχες μας αργά ή γρήγορα θα εργάζεται για το προσωπικό του συμφέρον. Έτσι είναι το σκαρί του ανθρώπου, σκατόψυχο, η ιστορία του συνδικαλισμού είναι η πιο χαρακτηριστική περίπτωση μιας θέσης που παραδίδεται σε κάποιον για να εκπροσωπεί άλλους κι εκείνος καταλήγει να κοιτάει την πάρτη του. Όσο όμως και να σκίζω τα ρούχα μου εγώ, και πολλοί άλλοι, η τεράστια γοητεία μιας τέτοιας φαντασίωσης έγκειται ακριβώς στη νοσταλγική επιστροφή στη βρεφική αμεριμνησία.
Ο άνθρωπος δεν χάνει την ελευθερία του, κερδίζει την σκλαβιά του ! Δίνει τα πάντα προκειμένου να απαλλαγεί από το βάρος της ευθύνης. Προς μεγάλη μου ανακούφιση, ολοένα και περισσότερο οι επιλογές φεύγουν από τα χέρια των λαών και μεταφέρονται στα χέρια τεχνοκρατών.
Καθώς η τεχνική γίνεται η νέα ουτοπία, αναλαμβάνει μαζί να συμβολίσει και όλη τη μαγική της δύναμη. Και ο βασικός ρόλος της είναι βεβαίως να απαλλάξει τον άνθρωπο από την ελευθερία του. Οι άνθρωποι ζαρώνουν μπροστά στην ιδέα μιας ζωής ελεύθερης, στην οποία θα είναι υπεύθυνοι και υπόλογοι για τις πράξεις τους. Σίγουρα καταστολή υπάρχει, αλλά δεν αρκεί για να εξηγήσει την προθυμία με την οποία οι υπήκοοι λατρεύουν τους άρχοντές τους. Αυτό το περίφημο 99% που ανέχεται την τυραννία του1% δεν ερμηνεύεται παρά μόνο αν αντιληφθούμε ότι στην πραγματικότητα δεν ανέχεται απλώς, αλλά θαυμάζει το 1%.
Οι βασιλείς της Αιγύπτου παρουσιάζονταν πάντοτε με τη συνοδεία ενός μαγικού αντικειμένου, μιας γάτας, ενός κλαδιού, ενός αναμμένου δαυλού. Ο Βεσπασιανός θεράπευε, κατά τον θρύλο, τους τυφλούς στον δρόμο προς τη Ρώμη. Αυτό το λατρευτικό δέος του λαού απέναντι στον δυνάστη του είναι παράγοντας που δεν πρέπει να μας διαφύγει. Το μαγικό αντικείμενο μπορεί σήμερα να είναι απλώς το φλασάκι που περιέχει τον εθνικό προϋπολογισμό, αλλά υπάρχει ένα στοιχείο που παραμένει αναλλοίωτο: ο θαυμασμός των μαζών για τον αφέντη τους. Η μαγική, υπερφυσική γοητεία που ασκεί το ίδιο το γεγονός της απόστασης.
Πολλές φορές θεατές σε θεατρικές παραστάσεις σηκώνονται για να υποβάλλουν τα σέβη τους στους επισήμους, τους πολιτικούς που κάθονται στην πρώτη σειρά. «Μέλιτος γλυκύτερον». Αυτό που μένει αναλλοίωτο είναι η ψυχική στάση απέναντι στην εξουσία. Εδώ οι δρόμοι μας θα χωρίσουν και θα χρειαστεί να αποφασίσουμε αν έχουμε το θάρρος να αναλάβουμε τις ευθύνες μας. Να κάνουμε λάθη, αλλά τουλάχιστον να κάνουμε τα δικά μας λάθη, να μην πληρώνουμε κερατιάτικα εξαιτίας άλλων. Γιατί όπως λέει το παλιό ρητό, «κι ο βασιλιάς κι ο ζητιάνος στον κώλο τους κάθονται».
ΟΙ ΜΕΙΟΔΟΤΕΣ ΤΩΝ ΜΝΗΜΟΝΙΩΝ
Απέναντι στη σημερινή κρίση της Ελλάδας, αποκαλύπτεται ότι όλα αυτά τα χρόνια ο βασιλιάς ήταν «γυμνός». Οι «γυμνοί » μονάρχες δεν ήσαν άλλοι από τους οιονεί προστάτες (προοδευτικοί) της δημοκρατίας. Αποδείχτηκαν όλοι τους πολύ κατώτεροι των περιστάσεων και τα μεγάλα λόγια τους, έπεα πτερόεντα . Απαξάπαντες «χωρίς περίσκεψιν , χωρίς λύπην, χωρίς αιδώ» (Καβάφης).
Μόλις στέρεψε το ζεστό χρήμα , αυτό που απέμεινε ήταν το ογκώδες χρέος του κράτους, οι καθημερινές υποχρεώσεις του προς το δημόσιο τέρας που το ίδιο εξέθρευσε (δημόσιοι υπάλληλοι) και οι οφειλές χιλιάδων νοικοκυριών στις ληστρικές τράπεζες. Η κοινωνία βρέθηκε εν μέσω ερειπίων, εν μέσω μίας αντιπαραγωγικής χώρας, με αναπόδραστη την καταφυγή στον δανεισμό μαμούθ. Συνεπώς, στην υποθήκευση της και στον ολικό αφανισμό της (άμεσο ή μελλοντικό).
Στην επιφάνεια βγήκαν όλες οι παθογένειες της Ελλάδας και των Νεοελλαδιτών. Έγινε αισθητή η απουσία οράματος και στρατηγικής της χώρας. Το τεράστιο έλλειμμα της πολιτικής και των πολιτικών. Η κομπορρημοσύνη των ειδικών με την πληθώρα (βιομηχανία) πανεπιστημιακών τίτλων (εσωτερικού και εξωτερικού) που διοίκησαν-στελέχωσαν την πατρίδα. Για να αποδειχτεί ότι οι ειδικοί και οι τεχνοκράτες ασκούσαν πολιτική άνευ παίδευσης. Ότι δεν ήταν τίποτα άλλο, παρά η «πτυχιούχος ημιμάθεια» κατά τον Αξελό. Και κατά τον Καστοριάδη, η παίδευση ξεκινά από την ημέρα που γεννιέται ο άνθρωπος και τελειώνει με το τέλος της ζωής του.
Στην επιφάνεια βγήκαν, ακόμη, οι ατέλειες των χαρακτήρων και των συμπεριφορών. Απογυμνώθηκε τελείως και διαγνώστηκε επακριβώς το τι ήταν η γενιά του Πολυτεχνείου, το πόσο αδηφάγος και βουλιμική ήταν, για να καταταγεί επαξίως στην κατηγορία του μύθου. Ενός άλλου μύθου της Ελλάδας. Κι όμως ήταν η γενιά που εδώ και τριάντα χρόνια ήταν ο χτύπος της δημοκρατίας και έδινε τον τόνο στην κοινωνία και την καθημερινότητα. Για να αποδειχτεί, ότι οι περισσότεροι της γενιάς του Πολυτεχνείου, απ’ αυτούς τουλάχιστον που κατέλαβαν δημόσια αξιώματα, ήταν «ηρώοι εξ επαγγέλματος».
Οι γενεές των απογόνων (φυσικά ίσαμε σήμερα) δεν έκαναν το χρέος τους. Να μοιάσουν στους προγόνους τους, να συνεχίσουν το έργο τους και να τους ξεπεράσουν. Δεν έπραξαν ούτε καν το αυτονόητο. Αν όχι να συνεχίσουν από 'κει που σταμάτησαν οι σοφοί πρόγονοί τους, αν όχι να εφαρμόσουν τις δοξασίες τους, αν όχι να ακολουθήσουν κατά γράμμα τα προτάγματά τους, τουλάχιστον, να εμπνευστούν από τη φιλοσοφία και τις διδαχές τους. Θα ήταν διαφορετική η πορεία της πατρίδας. Οι γενεές των απογόνων προτίμησαν τις εύκολες ατραπούς. Τα προηγούμενα προαπαιτούσαν θυσίες και κόπους, κυρίως πνευματικούς. Στους δρόμους που επιλέχθηκαν, ήταν περισσότερο αποδεκτοί οι προστάτες, παρά οι φωτισμένοι διδάχοι. Και διδάχους, δόξα τω Θεώ, η πατρίδα διέθετε ανεξάντλητους.
AΛΛΑ ΛΕΜΕ ΚΑΙ ΑΛΛΑ ΕΝΝΟΟΥΜΕ
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος εκπροσωπεί επάξια τη λαϊκή ρήση γι’΄ αυτούς που φτάνουν στην πηγή, αλλά δεν πίνουν νερό. Διότι συνήθως χύνει την καρδάρα με το γάλα που έχει μαζέψει. Είναι ευφυής, αλλά φροντίζει με τις πράξεις του να ακυρώνει την ευφυϊα του. Ετοιμόλογος, αλλά, με την πραγματικότητά του και το .. ανεβασμένο θυμικό του, χάνει το δίκιο του. Σε ένα πράγμα είναι συνεπής: Στην ιδιότητα του πολιτικού. Διότι μπορεί άλλα να λέει και άλλα να πράττει.
Διαβατήριο για την πολιτική καριέρα του αποτέλεσε η υπεράσπιση του Ανδρέα Παπανδρέου, το 1989.
Και επιβραβεύτηκε με το να συμπεριληφθεί στους υποψηφίους του ΠΑΣΟΚ. Στην περίπτωση όμως του Ακη Τσοχατζόπουλου, όταν οι πρώτες κατηγορίες διατυπώθηκαν στη Βουλή, μάλλον η «πολιτική ευκαμψία της ταύτισης με τον ισχυρό» τον παρέσυρε με συνέπεια να εκτεθεί μερικά χρόνια μετά, όταν ο άλλοτε πανίσχυρος άνδρας του ΠΑΣΟΚ περνούσε τις πύλες του Κορυδαλλού. Ήταν τον Φεβρουάριο του 2005 όταν στη Βουλή με αφορμή το πόρισμα της Εξεταστικής Επιτροπής για τους πυραύλους TOR-M1 o Ευάγγελος Βενιζέλος υπήρξε ο φανατικότερος υπερασπιστής της αθωότητας του Ακη και του Γιάννου. Είχε απαιτήσει, μάλιστα, να ζητήσει η Ν.Δ. συγνώμη από τους «ανθρώπους που ταλαιπώρησε». Ένα από τα βασικότερα επιχειρήματά του ήταν ότι οι τραπεζικοί λογαριασμοί μέσω των οποίων διακινήθηκαν οι μίζες ήταν.. αριθμός τηλεφώνου !
Ως συνεπής σύγχρονος πολιτικός –κυρίως Έλληνας πολιτικός –δεν θα μπορούσε να αποστεί από τη γνωστή… επίδοση «άλλα λέμε και άλλα εννοούμε».
Τον Αύγουστο του 2011, όταν ήταν υπουργός Οικονομικών στην κυβέρνηση Παπανδρέου και αφού οι παλληκαρισμοί απέναντι στην τρόϊκα είχαν ως αποτέλεσμα να μας στείλει αυτή «μήνυμα»για τη λήψη νέων μέτρων, μεταξύ των μέτρων που ανακοινώθηκαν ήταν και η καθιέρωση νέου φόρου στα ακίνητα, του οποίου η είσπραξη θα γινόταν μέσω του λογαριασμού της ΔΕΗ. Δυο μήνες πριν ο κ. Βενιζέλος απέκλειε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, λέγοντας χαρακτηριστικά : «Δεν είναι οι λογαριασμοί της ΔΕΗ ο μοχλός για να εισπράττεις τέλη ή φόρους διότι το ηλεκτρικό ρεύμα είναι ένα κοινωνικό αγαθό θεμελιώδες»!
Το δεύτερο παράδειγμα της πολιτικής τακτικής «άλλα λέμε και άλλα εννοούμε» αφορούσε το περίφημο δημοψήφισμα του Γιώργου Παπανδρέου. Σε συνέντευξή του στον ΑΝΤ1, την εποχή εκείνη, ο κ. Βενιζέλος όταν ρωτήθηκε για ποιον λόγο θα πρέπει να γίνει δημοψήφισμα, τάχθηκε υπέρ της απόφασης Παπανδρέου, λέγοντας: «Πρέπει να εκφραστεί ο λαός με έναν καθαρό άμεσο τρόπο, χωρίς να υπάρχουν οι διασπάσεις οι οποίες δημιουργούνται λόγω μιας οξύτατης και ατελέσφορης αντιπαράθεσης!».
Πριν αλέκτορα φωνήσαι στην προκειμένη περίπτωση εννοούμε προτού προλάβουν να περάσουν τρείς μέρες ο κ. Βενιζέλος άλλαξε τακτική. Διαβλέποντας ότι ερχόταν το τέλος Παπανδρέου, τάχτηκε κατά του δημοψηφίσματος (!), διότι, όπως είχε πει, η θέση της Ελλάδας είναι μέσα στο ευρώ και δεν μπορεί αυτό να εξαρτηθεί από ένα δημοψήφισμα.
Μετά την εκλογική ήττα του ΠΑΣΟΚ το 2007, όταν από το Ζάππειο Μέγαρο μίλησε για οδυνηρή και μεγάλη ήττα, στρεφόμενος, ουσιαστικώς, κατά του Γιώργου Παπανδρέου. Ανακοίνωσε μάλιστα την υποψηφιότητά του για την ηγεσία του κόμματος. Στις εσωκομματικές αυτές εκλογές στις οποίες έλαβε μέρος και ο κ. Σκανδαλίδης, ο κ. Βενιζέλος έχασε από τον αντίπαλό του, τον οποίο θεωρούσε εύκολη λεία.
Ο Γιώργος Παπανδρέου του φέρθηκε μάλλον μεγαθύμως, καθώς, όταν κέρδισε τις εκλογές του 2009, τον τοποθέτησε υπουργό Αμύνης (έστω και με κομμένες αρμοδιότητες), ενώ στον ανασχηματισμό που έγινε μερικούς μήνες μετά ανέλαβε το υπουργείο των Οικονομικών.
Μετά την παραίτηση Παπανδρέου και τον σχηματισμό της κυβέρνησης Παπαδήμα, με την στήριξη ΠΑΣΟΚ, Ν.Δ. και ΛΑΟΣ, ο κ. Βενιζέλος διατήρησε τη θέση του αντιπροέδρου και του υπουργού Οικονομικών. Από την καθιερωμένη, όμως ετήσια αξιολόγηση των «Financial Times» κατατάσσεται στην τελευταία θέση μεταξύ των συναδέλφων του στην Ε.Ε. Όμως η Εθνική Συνδιάσκεψη του ΠΑΣΟΚ του επιφυλάσσει την πρώτη θέση και έτσι αναδεικνύεται πρόεδρος του κόμματος. Λεπτομέρεια: Δεν υπήρχε άλλος υποψήφια!
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος θεωρείται από τους Νεοδημοκράτες «κόκκινο πανί» και αδύναμος κρίκος στη σχέση της Ν.Δ. με την κοινωνία. Ωστόσο ο πρωθυπουργός τον στηρίζει απολύτως, όπως αποδείχτηκε και στην υπόθεση των υποβρυχίων που έφερε στη Βουλή ο ΣΥΡΙΖΑ, για την εποχή που ο κ. Βενιζέλος ήταν υπουργός Αμύνης, παρά το γεγονός ότι ο σημερινός υπουργός Αμύνης ο κ. Αβραμόπουλος, μάλλον τον άφησε «ακάλυπτο».
Τώρα το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, και πολλοί αποδίδουν την πτώση αυτή στον κ. Βενιζέλο. Κυρίως οι σύντροφοί του, που τον «περιμένουν στη γωνία «όπως και αυτός, άλλωστε, παραμόνευε, για να γίνει πρόεδρος ενός κόμματος που από το 45% του Ανδρέα Παπανδρέου κινδυνεύει σήμερα ακόμη και για να μην μπει στη Βουλή!
ΕΥΘΡΑΥΣΤΗ ΕΚΕΧΕΙΡΙΑ ΣΤΟ ΠΑΣΟΚ
Παρά την εύθραυστη εκεχειρία που επιτεύχθηκε στην τελευταία συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΠΑΣΟΚ ανάμεσα στην ηγετική ομάδα και τους επικριτές της, που αναφέρονται στον πρώην πρωθυπουργό κ. Γιώργο Παπανδρέου, ο οποίος, πάντως, απέχει επιδεικτικά από τα εσωκομματικά τεκταινόμενα, στη Χαριλάου Τρικούπη έχουν επίγνωση ότι το μέλλον του ΠΑΣΟΚ και μαζί του η συνέχιση της κυβερνητικής συνεργασίας με τη Νέα Δημοκρατία, κρίνεται στις διπλές κάλπες του Μαϊου.
Εφόσον το αποτέλεσμα είναι επιτυχές και το ΠΑΣΟΚ επιβιώσει εκλογικά αναδεικνύοντας τον έλεγχο σε έναν ικανό αριθμό δήμων και περιφερειών ο κ. Βενιζέλος θα έχει κριθεί θετικά. Και η επιλογή του, το περασμένο καλοκαίρι, να συνεχίσει, παρά την αποχώρηση της ΔΗΜΑΡ, την κυβερνητική συνεργασία, αναλαμβάνοντας αντιπρόεδρος και υπουργός Εξωτερικών, δεν θα μπορεί να αμφισβητηθεί. Σε κάθε αντίθετη περίπτωση, οι εξελίξεις θα είναι δυσμενείς για τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, καθώς θα αμφισβητηθεί «ευθέως πλέον η ηγεσία του και θα ενισχυθούν οι τάσεις φυγής πολλών στελεχών, ανάμεσα στους οποίους είναι πολύ πιθανό να περιλαμβάνονται και βουλευτές οι οποίοι θα άρουν την εμπιστοσύνη τους προς την κυβέρνηση, η οποία έτσι μπορεί να βρεθεί προ του κινδύνου απώλειας της «δεδηλωμένης» από την οποία απέχει μόλις δύο έδρες. «Χωρίς ΠΑΣΟΚ δεν υπάρχει δημοκρατική προοδευτική παράταξη στο σύνολό της όπως δεν υπάρχει κυβερνητική σταθερότητα και εθνική στρατηγική τώρα και στο μέλλον» , είναι το μήνυμα που με κάθε ευκαιρία εκπέμπει ο κ. Βενιζέλος, ο οποίος επιμένει στην ανάγκη της σταθερότητας και της εξάντλησης της τετραετίας από το σημερινό κυβερνητικό σχήμα. το πλαίσιο αυτό, μάλιστα, επαναφέρει συχνά το τελευταίο διάστημα την πρότασή του να προταθεί από όλα τα Κόμματα για το αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας «μια προσωπικότητα που συμβολίζει την εθνική ενότητα», ο κ. Μίκης Θεοδωράκης.
Ο Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ όπως λένε συνομιλητές του, με τη συγκεκριμένη πρόταση (η οποία πάντως αποκρούστηκε με όχι και τόσο κομψό τρόπο από τον κ. Θεοδωράκη, καθώς και με άλλες πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει, επιδιώκει να ξορκίσει τα σενάρια της πολιτικής αστάθειας, διασκεδάζοντας από τη μια, τις εντυπώσεις που καλλιεργούν εσωκομματικές αμφισβητίες του που επισείουν τον κίνδυνο διάλυσης του ΠΑΣΟΚ, λόγω της ταύτισής του με τις κυβερνητικές επιλογές και επιχειρώντας από την άλλη, να πείσει τις άλλες οντότητες του κεντροαριστερού χώρου για την ανάγκη να συστρατευθούν στον δρόμο για ενιαία έκφραση της Κεντροαριστεράς.
Πηγή: «ΠΑΡΑΠΟΛΙΤΙΚΑ» & «ΘΕΜΑ» 5.1.2014
