Γράφει ο Μανώλης Σκαρσούλης
Πρόλογος . Δικός μου (Εμμανουήλ)
Ερώτηση: Μόνο πλάτες του έκαναν; Δεν γνώριζαν τίποτα;
(Πρωθυπουργός, Υπουργοί, Στρατηγοί, Κόμμα). Κι αν δεν γνώριζαν, δεν όφειλαν να γνωρίζουν; Εγώ ου έχω βγάλει και την Βουϊδοσκολή δεν το πιστεύω. Ο υποστράτηγος Φράγκος σε δηλώσεις του (ΚΟΝΤΡΑ) υποστήριξε ότι τον έβλεπαν αλλά και φοβόντουσαν να μην τους ρίξει.
Ένας άνθρωπος γεμάτος φιλοδοξίες, ένας πολιτικός με πάθος αλλά και αντιρρήσεις, παραμένει πάντα στην πρώτη γραμμή του πυρός. Είτε ως Υπουργός Εθνικής Αμύνης είτε ως ηγετικό στέλεχος του ΠΑ.ΣΟ.Κ., δηλώνει σταθερά παρών και ετοιμοπόλεμος, όπου κι αν κληθεί.
Τα μεγαλύτερα θέματα που βασανίζουν έναν υπουργό Άμυνας είναι να επιτευχθούν οι στόχοι που έχει βάλει για να δυναμώσει η αμυντική ικανότητα της χώρας, να αναβαθμιστεί η αξιοπιστία της ώστε να μπορέσει να αντιμετωπίσει με άνεση την όποια επιθετικότητα από την Τουρκία. Από την άλλη, υπάρχει η ανησυχία για ατυχήματα σε ασκήσεις, σε περιπτώσεις αναχαιτίσεων των παραβιάσεων και παραβάσεων. Αυτά τα προβλήματα έχουν κατά κάποιο τρόπο μόνιμο χαρακτήρα και συνηθίζει να ζει κανείς μαζί τους.
Ένας από τα θέματα που χωρίς να με βασανίζει, έχει προτεραιότητα είναι η αντίληψη της άμυνας και της ασφάλειας της χώρας. Σήμερα, θέλουμε μπαίνοντας στο 200, να ανήκουμε σε αυτή την νέα Ευρώπη που θα ανταγωνίζεται ισότιμα την Αμερική και την Ιαπωνία. Μια Ευρώπη με κοινό νόμισμα, που θέλει να επιβιώσει στον παγκόσμιο ανταγωνισμό.
Το πρόβλημα που προκύπτει από τις εξελίξεις είναι το εάν και κατά πόσο η ελληνική κοινωνία έχει τελικά αντιληφθεί το τι γίνεται γύρω της και που θα κριθεί το μέλλον. Για τις τουρκικές αμφισβητήσεις δεν πολυασχολούνται. Το θεωρούν δεδομένο. Όλοι ξέρουν ότι η Τουρκία έχει επιθετικές βλέψεις, ότι δεν συμπεριφέρεται σύμφωνα με τα διεθνἠ πρότυπα αλλά από την άλλη πλευρά γνωρίζουν ότι αυτές είναι απειλές οι οποίες αν υπάρξει μια αποφασιστική απάντηση απο την Ελλάδα, θα έχουν συνέπειες.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Μήπως οι αμφισβητήσεις είναι και ένα παιχνίδι;
Δεν είναι δυνατόν δυο γείτονες χώρες να ανταγωνίζονται καθημερινά. Είναι μια σαφής αμφισβήτηση των κυριαρχικών δικαιωμάτων από την πλευρά της Τουρκίας και η Ελλάδα απαντά με τον πιο αποτελεσματικό τρόπο.
Εμείς λέμε ότι δεν έχουμε τίποτα να διαπραγμα-τευτούμε. Υπάρχει το διεθνές δίκαιο, οι διεθνείς συνθήκες και συμβάσεις που προσδιορίζουν το τι ισχύει στην περιοχή και γιατί τα σύνορα που έχουν προσδιοριστεί εδώ και δεκαετίες δεν μπορούν να τεθούν στο τραπέζι.
Η άλλη πλευρά εφευρίσκει τρόπους όπως τις γκρίζες ζώνες ή την αμφισβήτηση των βραχονησίδων, για να τεκμηριώσει τη διαφωνία της περί του νομικού καθεστώτος του Αιγαίου. Και όλα αυτά, μέσα από την πρόθεσή της να δημιουργήσει αλλαγή του status quo.
Η Ελλάδα πρέπει να καταφέρει να διασφαλίσει την ενιαία συλλογική στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι σε αυτή τη συμπεριφορά. Να αποδεχτεί η Ε.Ε., και όπως φαίνεται μέχρι στιγμής το αποδέχεται, ότι δεν είναι δυνατόν μια γειτονική της χώρα, όπως είναι η Τουρκία, που μάλιστα ζητά να γίνει μέλος της και είναι μέλος του ΝΑΤΟ, να συνεχίζει να συμπεριφέρεται με πρακτικές που αντίκειται στους όρους που δεσμεύουν τις ευρωπαϊκές χώρες στις μεταξύ τους σχέσεις.
Πολιτικά η αναβάθμιση του ρόλου επιτυγχάνεται με δυο τρόπους. Με μια αποφασιστική προσπάθεια παρέμβασης σε ότι αφορά τη διεύρυνση της Ε.Ε. προς Ανατολάς και με την ουσιαστική συμβολή μας στην κατοχύρωση της σταθερότητας και ασφάλειας στην ευρύτερη περιοχή. Απαραίτητο συμπλήρωμα είναι μια πολιτική οικονομικής συνεργασίας.
Έχω κανένα πρόβλημα και δεν είμαι ο πιο κατάλληλος για να πω τι εικόνα υπάρχει. Εκείνο που μπορώ όμως να πω είναι το εξής : Ότι η συνεργασία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας με το υπουργείο Εξωτερικών, όσο είμαι εγώ υπουργός Άμυνας, δεν έχει κανένα πρόβλημα. Είχαμε την δυνατότητα να συζητήσουμε τα πάντα. Οι όποιες διαφορετικές απόψεις υπήρξαν, συζητήθηκαν έγκαιρα και συμφωνήσαμε σε μια κοινή στάση στα μεγάλα θέματα, είτε σε σχέση με την Τουρκία και το Κυπριακό τους θεσμούς της οποίας συμμετέχουμε.
Έχουν υπάρξει και διαφορετικές απόψεις. Όμως αυτό δεν επηρεάζει την ανάγκη, την οποία στην πράξη επιβεβαιώσαμε, ο υπουργός Εξωτερικών και ο υπουργός Άμυνας να στηρίξουν την ίδια, κοινή αμυντική πολιτική. Βεβαίως οι καθένας έχει το δικό του στυλ προσέγγισης διαφόρων θεμάτων. Από εκεί και πέρα, ο κόσμος εκτιμά διαφορετικά την στάση του ενός και του άλλου σε διαφορετικά θέματα. Αυτό είναι κάτι που ούτε μπορείς να το ελέγξεις ούτε να το προσαρμόσεις και σε τελική ανάλυση, είναι το αξιόπιστο και το γνήσιο της συλλογικής αντιμετώπισης μιας κοινής στρατηγικής, όπου ο καθένας έχει τη δική σου παρέμβαση, το δικό του τρόπο και τη δική του πρακτική.
Στο ΠΑ.ΣΟ.Κ. σήμερα υπάρχουν και ομάδες και ρεύματα, όπως υπάρχουν και σε όλα τα κόμματα. Τα κόμματα είναι δημοκρατικοί θεσμοί που έχουν υποχρέωση να εκφράζονται με δημοκρατικό τρόπο.
Το αναγκαίο είναι τα κόμματα να μπορούν να συνθέτουν τις απόψεις τους. Όχι απλά να επιβάλλεται, δια του ποσοτικού συσχετισμού, η άποψη της πλειοψηφίας στην μειοψηφία, διότι αυτό δεν έχει νόημα.
Ο Ανδρέας Παπανδρέου ήταν ο «από μηχανής θεός» σε πολλά πράγματα. Όταν έβγαινε και μιλούσε έλεγε στον κόσμο απλά τι και γιατί πρέπει να γίνει, επικοινωνούσε μαζί του, κέρδιζε την αποδοχή. Έλεγαν: «αφού μίλησε ο Παπανδρέου γι΄ αυτό εντάξει». Εμείς ζούμε τη «μετά Παπανδρέου εποχή» και δεν έχουμε τέτοιες δυνατότητες. Πρέπει να πείσουμε με το περιεχόμενο, με τις προοπτικές μας, με τις πρωτοβουλίες μας. Γι’ αυτό και ο κοινωνικός διάλογος είναι εργαλείο διαμόρφωσης όρων συνεννόησης.
Από την πρώτη στιγμή που συνειδητοποίησα ότι ο Ανδρέας Παπανδρέου δεν θα είναι πια στην πολιτική δράση και κλήθηκα, νύχτα, να αναλάβω την αναπλήρωσή του, ουσιαστικά εκείνο το οποίο κυριάρχησε ήταν το ότι τώρα υπήρχε ένας λόγος παραπάνω να λειτουργήσουν, τα πάντα καλύτερα και από τότε που ήταν εκείνος στον χώρο. Αυτό το οποίο λεγόταν «γραμμή Ανδρέα Παπανδρέου» βρισκόταν όχι μόνο στο δικό μου αλλά και στο μυαλό ορισμένων άλλων ανθρώπων που πίστευαν και πάλευαν γι’ αυτό. Τώρα όλοι, είτε ο Τσοχατζόπουλος είτε οποιοδήποτε άλλο ηγετικό στέλεχος του ΠΑ.ΣΟ.Κ., έχουμε την ευθύνη να καταθέσουμε πολιτικές προτάσεις, απόψεις οι οποίες θα οδηγήσουν τη συλλογική πορεία του ΠΑΣΟΚ και της χώρας προς την επιτυχία.
«Ομάδα Τσοχατζόπουλου» ούτε υπάρχει, ούτε υπήρξε ποτέ στο ΠΑΣΟΚ. Είναι μια εντύπωση που δημιουργήθηκε, μέσα από τη συσπείρωση ανθρώπων και μπορεί να εκφράστηκε σε μια δεδομένη στιγμή μετά τον Ανδρέα Παπανδρέου, με μια προσωπική πολιτική επιλογή. Από την άλλη πλευρά, όμως, ήταν απόψεις που δεν είχαν να κάνουν με τα πρόσωπα. Είχαν να κάνουν με την πρακτική, τη συνείδηση που διαμορφώθηκε στο ΠΑΣΟΚ.
Κοιτάξτε, σε σχέση με τον Σημίτη οι απόψεις μας κατατέθηκαν στο Συνέδριο. Έχουν την διαφορετικότητά τους κι αυτό είναι βέβαιο. Από εκεί και πέρα, τι θα έβλεπε κανείς σε ένα άλλο ενδεχόμενο, αυτή είναι μια θεωρητική ερώτηση, στην οποία δύσκολα μπορεί να απαντήσει κανείς αξιόπιστα. Νομίζω ότι, στο βαθμό που θέλει κανείς να διευκρινίσει κάτι τέτοιο, πρέπει να περιοριστεί σ’ αυτά που υπήρξαν μέχρι και το Συνέδριο.
Το πρώτο πράγμα που προσπάθησα, ως πατέρας να μάθω στα παιδιά μου είναι το εξής: να μπορέσουν να σταθούν στη ζωή τους αυτοτελώς. Προσπάθησα να τους περάσω την αντίληψη ότι δεν έχει τόση σημασία αν επιλέγεις σωστά ή όχι. Σημασία έχει να επιλέγεις μόνος σου. Να ακούς τους άλλους, αλλά να αποφασίζεις μόνος σου.
Πρέπει να δώσουμε τη δυνατότητα στο νέο άνθρωπο να αισθανθεί ότι υπηρετεί την ασφάλεια και την άμυνα της χώρας του, μέσα από την εκπαίδευση την οποία παίρνει και μέσα από τις ασκήσεις στις οποίες συμμετέχει. Παράλληλα, όμως, στη διάρκεια της θητείας να του δώσουμε κάποια εφόδια τα οποία έχει ανάγκη ο νέος για να επιβιώσει.
Η ενασχόληση με την πολιτική χρειάζεται και κάποιο ταλέντο. Άλλοι το έχουν από τη γέννησή τους, άλλοι το αποκτούν με επιμονή και προσπάθεια. Εγώ δεν είχα καμία σχέση με την πολιτική. Αυτό που με ενδιέφερε ήταν να γίνω μηχανικός, με ενδιέφερε η δημιουργία, οι κατασκευές. Αυτό ήταν το κέφι μου και το ενδιαφέρον μου. Κι όλα αυτά συνεχίστηκαν και μέχρι τη Δικτατορία, όπου γύρισα στην Γερμανία σαν μηχανικός και δούλεψα. Δεν υπήρχε καμία απολύτως προοπτική να ασχοληθώ με την πολιτική.
Όλα προέκυψαν μετά, όταν ήρθε η Χούντα. Η αντίδραση στη Χούντα δημιούργησε την ανάγκη να ενταχθείς σε αυτή την προσπάθεια. Αυτό με οδήγησε σταδιακά και βέβαια η γνωριμία του Ανδρέα Παπανδρέου και η ένταξη στο Π.Α.Κ. Η συμμετοχή στον αντιδικτατορικό αγώνα κατά της Χούντας έβαλε τις βάσεις μιας πολιτικοποίησης. Μιας πολιτικοποίησης που σε ανάγκαζε να δεις συνολικά το θέμα της ελληνικής κοινωνίας και να δεις τι κάνεις εσύ στη ζωή σου με αυτό. Διότι εκείνη την εποχή στην Ευρώπη επικρατούσαν τα μεγάλα κινήματα, τα μεγάλα ρεύματα που έβαζαν σε αμφισβήτηση τα πάντα, με τα οποία ο σκεπτόμενος νέος δεν μπορούσε παρά να ασχοληθεί και να δει τι γίνεται, τι βγαίνει. Έβλεπες το Μαρξισμό, τον οποίο ανακάλυπτες ως ένα εργαλείο πο9υ θα μπορούσε να σου δώσει απαντήσεις στα προβλήματα. Είχες όμως συγχρόνως και τις αμφιβολίες σου για το κατά πόσο, τελικά, η εφαρμογή των κανόνων του Μαρξισμού μέσα στον υπαρκτό σοσιαλισμό, έδινε θετικές απαντήσεις. Και μέσα σε όλα αυτά ήρθε η Χούντα. Κι ενώ στην πρώτη φάση ήταν καθαρά αντιδικτατορικός, ο αγώνας, στην συνέχεια έγινε άρμα κοινωνικής και ιδεολογικής προσέγγισης των αναγκών της κοινωνίας.
Είμαστε σε μια εποχή όπου τα προβλήματα εκ των πραγμάτων απαιτούν συγκεκριμένες πολιτικές που οδηγούν σε χειροπιαστό αποτέλεσμα, τη λύση, Πέρασε η εποχή των συνθημάτων. Η αναβάθμιση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής κοινωνίας θεωρείται αναγκαία από όλους. Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. διακρίνεται σε αυτόν τον τομέα με την παρέμβασή του, με τις πολιτικές του πρωτοβουλίες, ικανοποιώντας με αυτόν τον τρόπο και ένα μεγάλο τμήμα του συντηρητικού κόσμου. Η Νέα Δημοκρατία έχει πρόβλημα παρουσίασης εναλλακτικής στρατηγικής στην πορεία που προσφέρει, το ΠΑΣΟΚ, στην ελληνική κοινωνία. Εμείς είμαστε το Κόμμα. Κίνημα του Δημοκρατικού Σο-σιαλισμού. Ένα κίνημα που πραγματικά στη σύγχρονη κοινωνία προσφέρει προοδευτικές προτάσεις, έχει χαρακτήρα δημοκρατικού, σύγχρονου θεσμού και από εκεί και πέρα παλεύει για την εγγύηση ίσων ευκαιριών για όλους τους Έλληνες σε πνεύμα αλληλεγγύης, δημοκρατίας και κοινωνικής ευαισθησίας.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Είναι αλήθεια ότι έχετε τρία τρις. για ξόδεμα;
ΑΚΗΣ ΤΣΟΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ: Μόνο; Περισσότερα. Το υπουργείο έχει ένα τρισεκατομμύριο ετησίως για επενδύσεις. Σε αυτό το χρόνο υπεγράφησαν συνολικά συμβάσεις για προμήθειες του Δημοσίου που ξεπέρασαν τα 500 δις δρχ. Η ποιοτική βελτίωση θα έρθει και από την ικανότητά μας να προωθήσουμε ένα ηλεκτρονικό σύστημα που θα μας κάνει τη δυνατότητα “Command and Control” σε όλες τις περιοχές.
ΕΡΩΤΗΣΗ: Φοβάστε τη σύγκρουση με την Τουρκία;
ΑΚΗΣ ΤΣΟΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ: Τη σύγκρουση δεν τη φοβάμαι. Θα ήταν ανόητο. Εξάλλου, η στρατιωτική παράδοση λέει ότι «όσο περισσότερο θέλεις την ειρήνη, τόσο περισσότερο πρέπει να προετοιμάζεται για πόλεμο». Εφόσον λοιπόν εμείς δυναμώνουμε τις Ένοπλες Δυνάμεις, δεν πρέπει να φοβόμαστε οποιαδήποτε εξέλιξη. Πέραν τούτου όμως, υπάρχουν κι άλλα κριτήρια που έχουν να κάνουν με τη συμπεριφορά των πολιτικών δυνάμεων, των στρατιωτικών δυνάμεων, τις εσωτερικές συγκρούσεις, τη ρευστότητα και την αναστάτωση που επικρατεί στην Τουρκία, ως παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε κάποια εξέλιξη. Επομένως, για μας δεν επιτρέπεται εφησυχασμός. Περνάμε μια περίοδο που είναι καλό να συνειδητοποιήσουν όλοι οι Έλληνες ότι έχουμε ανάγκη της στράτευσής τους, όχι μόνο στον αμυντικό τομέα αλλά και στον κοινωνικό και στον αναπτυξιακό.
Συνέντευξη στο PLAY BOY ΔΕΚ ‘97
