«Ήταν καθημερινά Χριστούγεννα σε κάποια εργοστάσια της Αγγλίας στις αρχές του 20ου αιώνα», η διδάκτορας Ιστορίας, Suzannah Lipscomb σχολιάζει στην πρωινή εκπομπή του BBC.
Αναφέρεται βέβαια στα εργοστάσια αμιάντου, ένα υλικό που για πολλά χρόνια θεωρήθηκε ως 'επαναστατικό'. Η ευρεία χρήση του περιελάμβανε παιγνίδια, σεσουάρ μαλλιών και ρούχα. Οι εργάτες στους οποίους αναφέρεται η Dr Lipscomb, εργαζόταν αναπνέοντας ελεύθερα τα πλήθη αυτών των ανάλαφρων λευκών νιφάδων που αιωρούνταν παντού γύρω τους. Ο πραγματικός αριθμός θανάτων από αμίαντο παραμένει ακόμα άγνωστος.
Η Dr Lipscomb παρουσίασε στις 10 Δεκεμβρίου 2013, την καινούρια ιστορική σειρά 'Κρυφοί Δολοφόνοι'. Η Αγγλία στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα είδε πρωτοποριακές ανακαλύψεις και δραματικές επιστημονικές αλλαγές. Από δύο εκατομμύρια, ο πληθυσμός του Λονδίνου αυξήθηκε σε είκοσι εκατομμύρια μέσα σε 100 χρόνια. Αυτές οι ανακαλύψεις και αλλαγές ήταν αναγκαίες. Πολλές όμως άνοιξαν το κουτί της Πανδώρας αντί παραθύρου στην ευκολία ζωής. Οι εφαρμογές πολλών νέων υλικών στην καθημερινή ζωή, συχνά ήταν μοιραίες.
Πιο συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων, η Dr Lipscomb αναφέρεται:
• Στο ψωμί μαζικής παραγωγής. Οι παραγωγοί αύξησαν τα κέρδη τους, προσθέτοντας λιγότερο αλεύρι και περισσότερο γύψο, κιμωλία και στυπτηρία. Ενώ έκανε το ψωμί πιο λευκό, η στυπτηρία ήταν αιτία πολλών χρόνιων εντερικών παθήσεων και παιδικών θανάτων.
• Στη κάθαρση του γάλακτος με βορικό οξύ. Οι ίδιοι οι καταναλωτές 'καθάριζαν' τη μυρωδιά και γεύση του χαλασμένου γάλακτος με το 'ακίνδυνο βορικό οξύ', σύμφωνα με την κυρία Beeton: τη γνωστότερη μαγείρισσα της εποχής. Ήταν όμως η εποχή πριν την παστερίωση του γάλακτος και το βορικό οξύ δημιουργούσε ένα περιβάλλον εξαιρετικά φιλικό για την ανάπτυξη της φυματίωσης: μια ασθένεια που σκότωσε περίπου μισό εκατομμύριο παιδιά στα τέλη της Βικτοριανής εποχής.
• Στην ανακάλυψη ενός άλλου 'θαυματουργού' υλικού, το οποίο χρησιμοποιήθηκε ευρέως σε τσιγάρα, προφυλακτικά, προϊόντα μακιγιάζ και οδοντόπαστες. Μάλιστα, πολλές νεαρές γυναίκες της εποχής το λάτρεψαν γιατί το πρόσωπο τους έπαιρνε εξαιρετική λάμψη όταν το χρησιμοποιούσαν. Για την ακρίβεια, τις έκανε να φωσφορίζουν στο σκοτάδι. Αναφέρομαι, φυσικά, στο ραδιενεργό ράδιο, το οποίο ήταν η αιτία δηλητηρίασης από ακτινοβολία, λευχαιμίας, αναιμίας και νέκρωσης της γνάθου.
Σύμφωνα με τον George Santayana, όποιος δεν μαθαίνει από το παρελθόν είναι καταδικασμένος να το ξαναζήσει. Η εκπομπή της Dr Lipscomb παρουσιάστηκε μόλις δύο μέρες μετά από ανακοίνωση της εφημερίδας Guardian ότι τα μεγαλύτερα Αγγλικά σούπερ-μάρκετ κάνουν ενέσεις με νερό και φωσφορικά άλατα στα κοτόπουλα. Πώς επιδρούν όμως τα φωσφορικά άλατα στην ανθρώπινη υγεία? Θα είναι, μεταξύ άλλων, οι 'κρυφοί δολοφόνοι' του 21ου αιώνα?
