ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ Κ. ΑΚΟΥΜΙΑΝΑΚΗΣ
ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΑΝΑΛΥΤΗΣ
E-mail: [email protected]
http://soixantedix.blogspot.com/
Διαβάζοντας κάποιος τα «Κοινωνικά Συστήματα» του Ιρλανδού διανοητή George Bernard Shaw, μπορεί να κατανοήσει σε τι ακριβώς διαφέρουν οι επαναστάσεις από τις κοινωνικές μεταβολές. Με τον πυρακτωμένο σαρκασμό του χαράζει μια βαθιά τομή στην Ιστορία ενάντια στη σκυθρωπή υποκρισία των καθολικών, ενάντια στον παχύδερμο κυνισμό των αρχόντων κι ενάντια στη σύσφιξη του βόα της οικονομικής αθλιότητας στην εποχή που εκτείνεται από το δεύτερο μισό του 19ου μέχρι το πρώτο μισό του 20ου αιώνα. Μια επανάσταση δίνει την πολιτική εξουσία από ένα κόμμα σε ένα άλλο ή από ένα άτομο σε ένα άλλο, όπως ακριβώς ένας πόλεμος μεταβιβάζει την εξουσία από ένα έθνος σε ένα άλλο. Το αποτέλεσμα αυτό μπορεί να επιτευχθεί με δυο τρόπους: με την βία ή με την απειλή χρήσης βίας. Στις δυο επαναστάσεις που έγιναν στην Αγγλία και μεταβιβάστηκε η πολιτική εξουσία από το θρόνο στη Βουλή των Κοινοτήτων (House of Commons) η πρώτη, ή Ένδοξη Επανάσταση του 1688, κόστισε έναν ολόκληρο εμφύλιο πόλεμο. Στη δεύτερη επανάσταση του 1832 δεν χύθηκε αίμα γιατί ο βασιλιάς πρόλαβε και δραπέτευσε. Και μόνο η απειλή χρήσης βίας στάθηκε αρκετή να προκαλέσει την επανάσταση, με συνέπεια να περάσει η εξουσία από τα χέρια των τσιφλικάδων, στα χέρια των αστών βιομηχάνων.
Στη Νότια Αμερική, οι επαναστάσεις που αλλάζουν ένα κόμμα ή έναν πρόεδρο είναι κάτι σαν εθνικές εκλογές, μόνο που αντί για ψηφοδέλτιο χρησιμοποιείται πιστόλι. Η έννοια του συνταγματικού κοινοβουλευτισμού δεν υπάρχει κι όπου υπάρχει χρησιμοποιείται ως επίφαση νομιμότητας. Ο συνταγματικός κοινοβουλευτισμός λειτουργεί μέχρι το καταληκτικό εκείνο όριο, που εκείνοι που ηττώνται στο Κοινοβούλιο, θα μπορέσουν να παραδεχτούν την ήττα τους. Επειδή όμως σε πολλά ζητήματα υπάρχει φανατισμός και μεγάλα συμφέροντα, οι αποφάσεις του Κοινοβουλίου γίνονται δεκτές μόνο όταν είναι βολικές και συμφέρουσες για την καθεστηκυία τάξη. Στην αντίθετη περίπτωση, δηλαδή αν το Κοινοβούλιο ψηφίσει αντίθετα στα συμφέροντά τους κι αν έχουν κάποια πιθανότητα να κερδίσουν με την αντίσταση, τότε το Κοινοβούλιο ποδοπατείται.
Από την άλλη, οι Γάλλοι αναγκάστηκαν να κόψουν το κεφάλι του βασιλιά και της βασίλισσάς τους γιατί δεν παραδεχόντουσαν τη συνταγματική επανάσταση και δεν σταματούσαν να παρακινούν τους μονάρχες των άλλων κρατών να μπουν στη Γαλλία για να πετσοκόψουν τους φιλελεύθερους Γάλλους. Στην Ισπανία ο βασιλιά και ο στρατός έκλεισαν το κοινοβούλιο και κυβερνούσαν με τη βία. Στην Ιταλία ο «σοσιαλιστής» Μουσολίνι κατάργησε κάθε ελευθερία κι εγκαθίδρυσε τη βασιλεία του τρόμου. Και τέλος στη Γερμανία ο Hitler το 1933 πήρε πάνω του όλες τις εξουσίες καίγοντας το κοινοβούλιο και μέσα σε λίγα χρόνια προήγαγε τη βιομηχανική εξόντωση ανθρώπου από άνθρωπο στα κρεματόρια του Auschwitz και του Dachau.
Θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι επαναστάσεις γίνονται σύντομα και βίαια ενώ οι κοινωνικές μεταβολές διαρκούν περισσότερο χρόνο και είναι πιο ήπιες. Στη χώρα μας τα τελευταία πέντε χρόνια συντελείται μια κοινωνική μεταβολή απίστευτης κλίμακας και έντασης. Καταστρέφεται η μεσαία τάξη, συρρικνώνεται το εισόδημα της χώρας και καταστρέφεται μια γενιά νέων, τη στιγμή που η γενιά που μας έφερε στη σημερινή κατάσταση αποχωρεί με όλα τα προνόμια του παρελθόντος. Οι απελπισμένοι πολίτες συνωθούνται στα άκρα του εκλογικού φάσματος, και ιδιαίτερα στο φασισμό. Επανάσταση όμως δεν πρόκειται να γίνει, γιατί απλά επαναστάτες δεν υπάρχουν. Ακόμα κι αν γίνει, δεν θα αλλάξει τίποτε προς το καλύτερο. Τα παραπάνω παραδείγματα επαναστάσεων είναι ενδεικτικά και γεμάτα διδάγματα. Γιατί, ιστορικά έχει καταγραφεί ότι μέχρι σήμερα τουλάχιστον, οι «επαναστάτες» φασίστες και εθνικοσοσιαλιστές γέμισαν τους χορτασμένους με αγαθά τους φτωχούς τους πέταξαν έξω με άδεια χέρια.
