Tης Βλασίας Μιχαηλίδου – Τριπολιτάκη
Φιλολόγου, Ιστορικού M.Sc.
Εκπαιδεύτριας Α.μ.Ε.Α.
Η κρίση έχει και μία θετική πλευρά, που ακόμα και ο πιο μίζερος δεν μπορεί να αγνοήσει: είναι μία ευκαιρία εκκαθάρισης, συμμαζέματος και αναθεώρησης. Το δυσάρεστο είναι πως η διαδικασία αυτή γίνεται με οριζόντια μέτρα, οριζόντιες περικοπές, με αριθμούς κι όχι με αξιολογικά κριτήρια, με αποτέλεσμα να πλήττονται ευπαθείς ομάδες, άτομα με υψηλά προσόντα, οι χαμηλόμισθοι. Και, τελικά, σε πολλούς τομείς να επιβεβαιώνεται η λαϊκή ρήση, που αφορά εκείνους που δέχονται τις αρνητικές συνέπειες, χωρίς να ευθύνονται, «μαζί με τα ξερά να καίγονται και τα χλωρά».
Η πολιτική αυτή εκτός της πρόκλησης του κοινού αισθήματος δικαίου, διευρύνει και τις κοινωνικές αδικίες, πυροδοτώντας έκρυθμες καταστάσεις, όπως τα φαινόμενα τρομοκρατίας, που βιώνουμε ολοένα και πιο συχνά τα τελευταία χρόνια. Κυρίως, όμως, η διαδικασία αυτή αποκαλύπτει την αδυναμία του κράτους να προχωρήσει στην εξυγίανση του δημόσιου τομέα, στη σταθερότητα του φορολογικού συστήματος, στην απλοποίηση της γραφειοκρατίας, στην αποκατάσταση εμπιστοσύνης προς τους πολίτες, αλλά και τους διεθνείς επενδυτές.
Ένα από το μεγαλύτερα εμπόδια στην ανάκαμψη της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας αποτελεί η διάρρηξη του πελατειακού σχήματος. Το πελατειακό κράτος ήταν η βαθύτερη αιτία της κρίσης, με την κατασπατάληση των κοινοτικών πόρων σε πελατειακές σχέσεις, αντί για την δημιουργία αναπτυξιακών υποδομών, και με τη γιγάντωση της δημοσιοϋπαλληλικής τάξης. Ωστόσο, ακόμα και τώρα μετά από τόσα μνημόνια και πιέσεις της Τρόικας, η ρουσφετολογία εξακολουθεί να παρακωλύει το έργο της μεταρρύθμισης, η οποία έως τώρα στοχεύει μόνο στη συρρίκνωση, αλλά με διατήρηση της πελατειακής βάσης, κι όχι στην αποτελεσματικότητα.
Για την κατάσταση αυτή ευθύνεται τόσο το πολιτικό σύστημα, που επιδιώκει μ’ αυτό τον τρόπο να διατηρεί τα ηνία στη διακυβέρνηση της χώρας, αλλά κι όλοι οι πολίτες, που επιδίωξαν το «βόλεμα» στο Δημόσιο από την κοπιώδη αναζήτηση επαγγελματικής αποκατάστασης. Είναι εξοργιστικό, ακόμα και τώρα, που η διαθεσιμότητα κινείται πάνω από τα κεφάλια χιλιάδων εργαζομένων ως δαμόκλειος σπάθη, που ευέλπιδες νέοι μας φεύγουν μαζικά στο εξωτερικό, που οι έλεγχοι σε δημόσιους τομείς έχουν δημοσιοποιήσει πολλές προσλήψεις υπαλλήλων, χωρίς να πληρούν τα απαιτούμενα κριτήρια, να βλέπει κανείς να συνεχίζονται οι κομματικοί διορισμοί στον κρατικό μηχανισμό και μάλιστα σε υψηλές θέσεις, χωρίς να υπάρχουν τα αντίστοιχα προσόντα και χωρίς την αντίστοιχη εργασιακή εμπειρία, που θα επιτρέψει την αντιμετώπιση προβλημάτων.
Από την άλλη, θα πρέπει να σημειωθεί ότι στον ιδιωτικό τομέα η συντριπτική πλειοψηφία των εταιρειών έχει προσαρμοστεί στις συνθήκες ύφεσης, αναμένοντας την επιστροφή στην κερδοφόρο ανάπτυξη. Επίσης, η κινητικότητα και η αύξηση στις προσλήψεις στελεχών, τόσο σε ελληνικές όσο και σε πολυεθνικές εταιρείες αποτελεί άλλο ένα ευοίωνο σημάδι ανάκαμψης. Στην κατεύθυνση αυτή ο διευθύνων σύμβουλος της πολυεθνικής Stanton Chase κ. Πανώριος («ΒΗΜΑ» 10/11/2013) συμβουλεύει τους νέους να σκεφτούν και να κινηθούν με εξωστρέφεια, εκμεταλλευόμενοι τις δεξιότητες και τα συγκριτικά τους πλεονεκτήματα. Η πρόταση του είναι πολύ ενδιαφέρουσα: «Το ιδανικό σενάριο είναι η ολοκλήρωση των σπουδών στην Ελλάδα, ακολούθως ένα μικρό διάστημα επαγγελματικής απασχόλησης- γνωριμίας με την αγορά και στη συνέχεια οι μεταπτυχιακές σπουδές στο εξωτερικό».
Οι μεταπτυχιακοί τίτλοι στις μέρες δίνουν και παίρνουν, χωρίς να σχετίζονται με την αγορά εργασίας και, δυστυχώς, μεταφέροντας πολλές φορές άσκοπα τις πενιχρές οικονομίες των ελληνικών οικογενειών στο εξωτερικό, προκειμένου να αποκτήσει το παιδί τους ένα ακόμα βαρυσήμαντο τίτλο. Οι νέες οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες υπαγορεύουν νέα δεδομένα στην αγορά εργασίας. Για να ανταποκριθεί κανείς σ’ αυτά τα δεδομένα απαιτείται σκέψη, βασισμένη σε έρευνα, στην αναζήτηση προγραμμάτων, στις νέες προοπτικές. Υπάρχουν για παράδειγμα ιδιωτικοί φορείς που χρηματοδοτούν εκπαιδευτικά προγράμματα, που δίνουν ευκαιρία σε ανθρώπους με καινοτόμο σκέψη να κάνουν την ιδέα τους αληθινή επιχείρηση, φέρνοντάς τους σε επαφή με ελληνικές επενδυτικές εταιρείες, ιδιώτες επενδυτές και επενδυτικά σχήματα από το εξωτερικό.
Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί μία νέα τάση στην ευρωπαϊκή επιχειρηματικότητα, που αφορά την επανεπένδυση των κερδών της επιχείρησης σε δράσεις με κοινωνικό όφελος, (όπως είναι η ένταξη ΑμΕΑ στο χώρο εργασίας, η φύλαξη ηλικιωμένων κ.ά.). Πρόκειται για τους κοινωνικούς επιχειρηματίες που δρουν ως παράγοντες αλλαγής για την κοινωνία, εκμεταλλευόμενοι τις ευκαιρίες που οι άλλοι χάνουν, εφευρίσκοντας νέες προσεγγίσεις και δημιουργώντας λύσεις στα κοινωνικά προβλήματα. Αξίζει να σημειωθεί, όπως αναφέρθηκε στο συνέδριο Κοινωνικής Επιχειρηματικότητας, που πραγματοποιήθηκε στις 13/11/2013 υπό την Αιγίδα του Υπουργείου Ανάπτυξης κι Ανταγωνιστικότητας, πως ήδη στην Αγγλία υπάρχουν 68.000 κοινωνικές επιχειρήσεις, που συνεισφέρουν στην οικονομία της χώρας με 24 δισεκ. λίρες.
Πολύ σημαντική, ακόμα, είναι η προσπάθεια αξιοποίησης των κοινοτικών κονδυλίων για προώθηση της αναπτυξιακής πορείας, βασισμένη στις ανάγκες της υπάρχουσας τοπικής επιχειρηματικής κοινότητας, όσο και στη διεύρυνση αυτής μέσω της υποστήριξης και ενίσχυσης νέων επιχειρηματιών και της ανάδειξης νέων βιώσιμων πεδίων επιχειρηματικής δραστηριότητας. Πρόκειται για τα Τοπικά Σχέδια Δράσης που υλοποιούνται από Αναπτυξιακές Συμπράξεις, όπως τη «ΡΕΘΕΜΝΙΩΤΙΚΗ ΣΥΝΕΡΓΕΙΑ», από την οποία θα ωφεληθούν 80 συμπολίτες μας. Είναι πολύ ενθαρρυντικό το γεγονός ότι η Ελλάδα εκμεταλλεύεται πλέον όλο και πιο δυναμικά τις παροχές από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Με βάση τις δαπάνες που δηλώνει η κυβέρνηση στις Βρυξέλλες, η Ελλάδα βρίσκεται πλέον στη 4η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών ως προς το βαθμό απορρόφησης των Κοινοτικών κονδυλίων, ενώ ένα χρόνο πριν η Ελλάδα βρισκόταν στη 19η θέση. Βέβαια, και γι’ αυτήν την αξιοποίηση απαιτείται ενημέρωση, σχεδιασμός, δράση τόσο από τους κυβερνώντες πολιτικούς όσο κι από τους ιδιώτες.
Η καινοτομία αποτελεί το κλειδί της επιτυχίας στη σημερινή κοινωνία. Πριν από ένα μήνα (16/10) ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κάρολος Παπούλιας δέχθηκε στο Προεδρικό Μέγαρο τους βραβευθέντες επιστήμονες, ερευνητές, αγρότες, εκπροσώπους Συνεταιρισμών και επιχειρηματίες, που έχουν διακριθεί για την επιτυχή καινοτόμο επιχειρηματική τους δράση στον αγροδιατροφικό τομέα. Το ΕΣΠΑ χρηματοδοτεί καινοτόμες ιδέες, δίνοντας βαθμολογικό μπόνους στις προτάσεις που θα καταφέρουν να τεκμηριώσουν την καινοτομία μιας ιδέας. Η Καινοτομία ορίζεται ως «η εφαρμοσμένη χρήση της γνώσης με σκοπό την παραγωγή ή/και παροχή νέων ή ουσιαστικά βελτιωμένων προϊόντων, διαδικασιών ή/και υπηρεσιών που βρίσκουν άμεσης παραγωγικής, χρηστικής ή/και εμπορικής εφαρμογής.
Μια Καινοτόμος Δράση μπορεί να αναφέρεται σε ένα νέο προϊόν ή μια νέα υπηρεσία, στους τρόπους παραγωγής τους ή στην τεχνολογία που χρησιμοποιείται, όπως και στην διοικητική δομή ενός οργανισμού.»
Καινοτόμες ιδέες αναπτύσσονται και στο πλαίσιο δράσης του Πολυτεχνείου Κρήτης, που ονομάζεται «Φυτώριο Ιδεών», Οι πρωτότυπες εφαρμογές (όπως το οικολογικό αυτοκίνητο υδρογόνου) των φοιτητών, που συμμετέχουν στο πλαίσιο αυτό, παρουσιάστηκαν τον περασμένο Απρίλιο στα Χανιά σε εκδήλωση του επιμελητηρίου της πόλης, στέλνοντας μήνυμα αισιοδοξίας για τη τις δυνατότητες της νέας γενιάς μας.
Εν κατακλείδι, λοιπόν, επειδή οι δυσκολίες είναι μέσα στη ζωή, αλλά «ουδέν κακόν αμιγές καλού», προσπάθησε να δεις τη θετική πλευρά της ζωής. Να έχεις τα μάτια σου ανοιχτά, άκουσε τις ανάγκες και τις επιθυμίες των άλλων και θα βρεις νέες ιδέες που, αν εφαρμοστούν μέσω των κατάλληλων προγραμμάτων, θα έκαναν τη ζωή μας καλύτερη. Αντί να μεμψιμοιρείς που δεν έχεις δουλειά… βάλε το μυαλό σου να δουλέψει!
