Γράφει ο Εμμανουήλ Κ. Ακουμιανάκης
ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΑΝΑΛΥΤΗΣ
E-mail: [email protected]
http://soixantedix.blogspot.com
Δρόμος σημαίνει διάβαση. Πέρασμα και διέλευση. Κίνηση και κοινή θέα. Συνάντηση κι αντάμωση. Δρόμος σημαίνει οδός ονείρων, έκφραση τέχνης, οδόφραγμα, αστυνόμευση, φανάρια, πλατεία, μάζωξη, έκφραση και διαμαρτυρία. Η συνάντηση στο δρόμο περιέχει το απρόσμενο, το τυχαίο, το αθώο, το αληθινό. Οι δρόμοι που κάποτε ανοίγονταν για να συνδέσουν πόλεις και χωριά μεταξύ τους ήταν περάσματα προς τον πολιτισμό, προς το ελεύθερο εμπόριο, προς τη διευκόλυνση της μετάβασης και προς τη συναναστροφή ανθρώπων ενός τόπου με ανθρώπους άλλων τόπων. Το οδικό δίκτυο μίκρυνε χρονικά τις αποστάσεις, έφερε την αλληλογραφία, τον έμπορο στην πλατεία, τον αγρότη στην πόλη, το μαθητή στο σχολείο και την κοινωνία στο προσκήνιο. Ο δρόμος έχει ιστορία, έχει παρελθόν και σίγουρα έχει μέλλον. Και κάθε γενιά αναζητά το δικό της δρόμο που θα την οδηγήσει στην υπέρβαση των στερεότυπων της προηγούμενης. Ο δρόμος τελικά είναι η καρδιά, εκεί τους συναντάς όλους.
Εκείνοι που αντιστέκονταν στη διάνοιξη δρόμων ήταν οι τοπικοί κοινοτάρχες που δεν ήθελαν να παρεισφρήσουν ξένα ήθη και έθιμα στο χωριό τους. Οι βαθιά συντηρητικοί που ήθελαν να φέρνουν εκείνοι τα νέα στον τόπο τους και να τα παρουσιάζουν όπως θέλουν. Οι κτηνοτρόφοι που φοβούνταν ότι θα τους κλέψουν τα ζώα πιο εύκολα οι ζωοκλέφτες. Οι μπακάληδες που πήγαιναν στην διπλανή κωμόπολη και ψώνιζαν φτηνά στη χονδρική για να πουλήσουν ακριβά στη λιανική. Εκείνοι που θεωρούσαν ότι είναι ξενόφερτο είναι συνάμα κι επικίνδυνο. Τους δρόμους δεν τους ήθελε η καθεστηκυία τάξη που είχε σε τοπικό επίπεδο εξασφαλίσει την εκλογή της και την υλική της αναπαραγωγή μέσα από πελατειακά δίκτυα εξουσίας και εκδούλευσης. Ο δρόμος για εκείνους σήμαινε επανάσταση κι επειδή στις επαναστάσεις πέφτουν κεφάλια, αυτοί τρόμαζαν γιατί ήθελαν τα δικά τους κεφάλια να παραμείνουν στη θέση τους.
Από τη δικτατορία ήδη είχε ξεκινήσει η απαγόρευση των συγκεντρώσεων ειδικά τις βραδινές ώρες. Ο δρόμος πάντα φόβιζε την εξουσία γιατί κανείς δεν ήξερε ποιος μπορεί να συναντήσει ποιον και τι ιδέες μπορεί να του «φυτέψει» στο κεφάλι. Ο δρόμος ποτέ δεν ήμασταν εμείς, ήταν πάντα οι άλλοι. Και η σημασία του δρόμου στους κοινωνικούς αγώνες γινόταν ολοένα και πιο μεγάλη. Οι σημαίες, τα πανό, οι τηλεβόες και οι πικετοφορίες έβρισκαν πάντα έκφραση στο δρόμο και στην πλατεία. Κανείς δεν διαμαρτυρόταν στο σαλόνι του σπιτιού του. Τα ανήσυχα πνεύματα σύχναζαν πάντα στο δρόμο. Στο δρόμο οι τρομοκράτες πέταγαν προκηρύξεις, στο πεζοδρόμιο οι εφημεριδοπώλες μοίραζαν εφημερίδες, στα φανάρια οι πλασιέ έδιναν διαφημιστικά φυλλάδια στους οδηγούς και στις πλατείες οι πολιτικοί έκαναν προεκλογικές συγκεντρώσεις. Επειδή κι αυτοί είχαν καταλάβει τη σημασία της δημόσιας συγκέντρωσης, την αύρα της πλατείας και τον παλμό του συγκεντρωμένου πλήθους. Γιατί στο δρόμο πάντα περπατάνε άνθρωποι που μας μιλάνε ή που μας προσπερνάνε. Γιατί όταν πονάς έχεις ανάγκη να βγεις στο δρόμο και να φωνάξεις, να ακουστείς, να ξαλαφρώσεις.
Σήμερα προστίθεται και μια άλλη έννοια στο δρόμο. Η έννοια της ανεργίας, της απόλυσης, της οικογένειας που από τη μια μέρα στην άλλη βρέθηκε στο δρόμο. Άνθρωποι-καρτούν, χλωμοί, ντροπιασμένοι κι ανήμποροι να αντιδράσουν βλέπουν τα όνειρά τους να γκρεμίζονται και το μέλλον των παιδιών τους να διαγράφεται ζοφερό. Γεμάτοι ενοχές ξένες, έμπλεοι απορίας κι αγανάκτησης, με εκείνο το χαμένο βλέμμα και τη σκέψη της αυτοκτονίας στο μυαλό τους σφηνωμένη να φαντάζει ως λύση. Πολλοί το επιχειρούν και το πετυχαίνουν, κάποιοι άλλοι δεν έχουν το σθένος και την ψυχική δύναμη να το κάνουν. Η πτήση προς το όνειρο δεν είχε τα ονόματά τους στη λίστα των επιβατών της. Τους μεταμόρφωσε σε σκιάχτρα και κάποιοι σκέφτονται: «ευτυχώς που δεν είμαι στη θέση τους». Όμως ο δρόμος δεν διαλέγει, δεν ξεχωρίζει. Σήμερα εσείς, αύριο εμείς. Καλό Δεκαπενταύγουστο Συνέλληνες.
