Ήταν ιδέα της φίλης μας, της Βούλας Φιλιππάκη, και εκ των υστέρων της είμαστε ολόψυχα ευγνώμονες γι’ αυτό. Κατά την παραμονή μας στην Κρήτη, μας οδήγησε στον Δημοτικό Κήπο Ρεθύμνου, όπου φιλοξενούνταν μια υπαίθρια έκθεση φωτογραφίας, η οποία μας άφησε βαθιά και ανεξίτηλη εντύπωση.
Η έκθεση χωρίζονταν σε δύο θεματικές ενότητες, τις «Spaces» και «rooted», δηλαδή «Χώροι» και «Ριζωμένοι». Οι δύο ενότητες συνυπήρχαν αυτόνομα, η μία δίπλα στην άλλη, χωρίς να συγχέονται μεταξύ τους.
Αυτό που μας αιχμαλώτισε από την πρώτη στιγμή ήταν η ποικιλία των προσεγγίσεων μέσα σε καθεμία από τις δύο ενότητες. Εκεί όπου ένας καλλιτέχνης αντιλαμβανόταν τον χώρο με την κυριολεκτική του έννοια, κάποιος άλλος τον μετέφερε στον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου, εξερευνώντας τον χώρο που καταλαμβάνουν μέσα μας η μνήμη και το αίσθημα του ανήκειν.
Αντίστοιχα, το αυτοτελές θέμα των ριζών απέκτησε πολλές και διαφορετικές ερμηνείες, από την απολύτως κυριολεκτική απεικόνιση έως τον συμβολισμό της καταγωγής, της οικογένειας και της πατρίδας. Κάθε έργο έφερε τη δική του, αναγνωρίσιμη καλλιτεχνική υπογραφή. Σε αυτό ακριβώς βρίσκεται και η γοητεία της έκθεσης: καθώς μετακινείσαι από εικόνα σε εικόνα, ανακάλυπτες κάθε φορά μια νέα και εντελώς προσωπική απάντηση στο ίδιο ερώτημα.
Εξίσου επιτυχημένος είναι και ο τρόπος παρουσίασης των έργων. Το γεγονός ότι οι φωτογραφίες δεν εκτίθενται στους προστατευόμενους χώρους ενός μουσείου, αλλά μέσα στον ίδιο τον κήπο, ανάμεσα στα δέντρα και στα μονοπάτια, αλλά και στον εξωτερικό χώρο του κήπου άριζε και στις δύο θεματικές μια ιδιαίτερη αρμονία.
Τα έργα βρίσκονταν, με την κυριολεκτική έννοια, κάτω από τον ανοιχτό ουρανό, εκτεθειμένα στο φως, στον άνεμο και στα βλέμματα των περαστικών. Έτσι, γίνονταν και τα ίδια μέρος του χώρου για τον οποίο μιλούσε η μία ενότητα της έκθεσης, ενώ ταυτόχρονα έμοιαζαν να βρίσκουν στο έδαφος του κήπου τις ρίζες που αναζητούσε η άλλη.
Αυτό που μας χαροποίησε ιδιαίτερα ήταν ότι και τα δύο παιδιά μας ενθουσιάστηκαν με την έκθεση και άφηναν πρόθυμα τη μία εικόνα να τα οδηγεί στην επόμενη, κάτι που δεν είναι καθόλου αυτονόητο σε μια έκθεση με τέτοιου είδους θεματολογία.
Μέσα στον ενθουσιασμό μας, ωστόσο, παρεισέφρησε και ένας πιο στοχαστικός τόνος. Αναρωτηθήκαμε αυθόρμητα κατά πόσο μια παρόμοια έκθεση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί στη Γερμανία. Φοβόμαστε ότι στη χώρα μας τα έργα θα κινδύνευαν πολύ γρήγορα από φθορές και βανδαλισμούς και ότι δύσκολα θα παρέμεναν ανέπαφα.
Στο Ρέθυμνο, αντίθετα, οι άνθρωποι αντιμετωπίζουν τις φωτογραφίες με έναν αυτονόητο σεβασμό, ο οποίος μας εντυπωσίασε, αλλά παράλληλα μας έκανε να αισθανθούμε αμηχανία και προβληματισμό.
Επιστρέφουμε στην χώρα μας γεμάτοι εικόνες και όμορφες εντυπώσεις, με την βεβαιότητα ότι θα έρθουμε πάλι στην πόλη σας!
