Τον Οκτώβριο ενεργοποιείται το νέο μπλόκο στην αλλαγή παρόχου ρεύματος για όσους αφήνουν συστηματικά απλήρωτους λογαριασμούς σε διαφορετικές εταιρείες.
Παράλληλα, το σύστημα που τίθεται σε εφαρμογή, θα επιτρέπει στους προμηθευτές να εντοπίζουν καταναλωτές οι οποίοι μετακινούνται από προμηθευτή σε προμηθευτή, αφήνοντας πίσω τους απλήρωτους λογαριασμούς. Με το νέο πλαίσιο, οι συσσωρευμένες οφειλές σε διαφορετικές εταιρείες θα μπορούν πλέον να αποτελέσουν εμπόδιο για τη σύναψη νέου συμβολαίου, βάζοντας τέλος στη δυνατότητα ορισμένων πελατών να συνεχίζουν επ' αόριστον την ίδια πρακτική.
Καθοριστικό βήμα αποτελεί η ενεργοποίηση της ψηφιακής πλατφόρμας του ΔΕΔΔΗΕ, η οποία αναμένεται να είναι διαθέσιμη μέσα στον επόμενο μήνα. Μέσω αυτής θα εφαρμοστεί το λεγόμενο debt flagging, δηλαδή η καταχώριση επισημάνσεων για ανεξόφλητες οφειλές. Πρόκειται για τον μηχανισμό που προβλέπει η Απόφαση του υπουργού ΠΕΝ, Σταύρου Παπασταύρου, και του υφυπουργού Νίκου Τσάφου, η οποία εκδόθηκε στα τέλη Αυγούστου, με σκοπό την αντιμετώπιση του «ενεργειακού τουρισμού».
Η αλλαγή δεν αφορά μόνο όσους θα δημιουργήσουν χρέη στο μέλλον. Αντίθετα, το νέο σύστημα θα καλύπτει και παλαιότερες εκκρεμότητες, με αφετηρία την 1η Ιανουαρίου 2024. Έτσι, οι εταιρείες αποκτούν τη δυνατότητα να αναζητήσουν οφειλές ακόμη και από πελάτες που έχουν αποχωρήσει προ πολλού από το πελατολόγιό τους, διαμορφώνοντας σταδιακά ένα κοινό ιστορικό για τη συμπεριφορά των καταναλωτών στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Το φίλτρο στην αλλαγή παρόχου
Το σημαντικότερο στοιχείο της νέας διαδικασίας είναι ότι η μετακίνηση σε άλλη εταιρεία δεν θα αποτελεί πλέον διέξοδο για όσους συστηματικά αποφεύγουν την εξόφληση των λογαριασμών τους. Ειδικότερα, εφόσον ένας καταναλωτής συγκεντρώσει τρεις ενεργές επισημάνσεις από ισάριθμους διαφορετικούς προμηθευτές, δεν θα μπορεί να συνάψει σύμβαση με τέταρτη εταιρεία. Για να αρθεί ο περιορισμός, θα πρέπει να τακτοποιήσει τουλάχιστον μία από τις εκκρεμότητές του, ώστε οι ενεργές επισημάνσεις να μειωθούν σε δύο ή λιγότερες.
Ωστόσο, η καταχώριση μιας επισήμανσης δεν θα γίνεται αυτομάτως με την καθυστέρηση πληρωμής ενός λογαριασμού. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι να έχει προηγηθεί ενημέρωση του οφειλέτη από την εταιρεία, η οποία υποχρεούται επίσης να του προσφέρει τη δυνατότητα διακανονισμού. Μόνο εφόσον ο καταναλωτής δεν ανταποκριθεί και το χρέος παραμείνει ληξιπρόθεσμο και αρρύθμιστο, θα μπορεί ο προμηθευτής να προχωρήσει στην καταχώριση του σχετικού flag.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι εταιρείες προμήθειας σχεδιάζουν να αξιοποιήσουν τη νέα δυνατότητα και για τις οφειλές προηγούμενων ετών. Επομένως, με την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας αναμένεται να δρομολογηθεί η αποστολή ειδοποιήσεων σε πρώην πελάτες τους, προκειμένου να ζητηθεί η εξόφληση ή η ρύθμιση των εκκρεμοτήτων τους. Όσοι δεν ανταποκριθούν θα μπορούν στη συνέχεια να επισημανθούν στο ηλεκτρονικό σύστημα.
Ένας «Τειρεσίας» για τους λογαριασμούς ρεύματος
Πέρα από τον περιορισμό στις αλλαγές προμηθευτή, το debt flagging δημιουργεί ουσιαστικά έναν μηχανισμό ανταλλαγής πληροφοριών για τις οφειλές στη λιανική αγορά ηλεκτρισμού. Με χαρακτηριστικά που παραπέμπουν στον τραπεζικό «Τειρεσία», θα δίνει στις εταιρείες τη δυνατότητα να γνωρίζουν εάν ένας υποψήφιος πελάτης διατηρεί ανεξόφλητες υποχρεώσεις σε προηγούμενους παρόχους.
Μάλιστα, δεν θα χρειάζεται να έχουν συγκεντρωθεί τρεις επισημάνσεις για να επηρεαστεί η δυνατότητα σύναψης νέου συμβολαίου. Ακόμη και μία ενεργή καταχώριση θα είναι ορατή στους προμηθευτές, οι οποίοι θα μπορούν να την αξιολογούν πριν αποδεχθούν έναν καινούργιο πελάτη. Ανάλογα με την περίπτωση, θα έχουν τη δυνατότητα είτε να απορρίψουν το αίτημα είτε να ζητήσουν πρόσθετες εξασφαλίσεις, όπως υψηλότερη εγγύηση.
Παράλληλα, προβλέπεται η διαγραφή της ενεργής επισήμανσης όταν διευθετηθεί η οφειλή που οδήγησε στην καταχώρισή της. Συνεπώς, ο μηχανισμός δεν συνεπάγεται μόνιμη καταγραφή ενός καταναλωτή ως κακοπληρωτή, αλλά συνδέεται με την ύπαρξη συγκεκριμένων οικονομικών εκκρεμοτήτων. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να διαχωριστούν οι περιπτώσεις συστηματικής αποφυγής πληρωμών από όσους αντιμετωπίζουν προσωρινή οικονομική δυσκολία και επιλέγουν να ρυθμίσουν τα χρέη τους.
Πότε απαγορεύεται η αλλαγή εταιρείας λόγω εντολής διακοπής
Το νέο καθεστώς περιλαμβάνει και μία δεύτερη δικλίδα, ανεξάρτητη από τον αριθμό των επισημάνσεων. Εάν ο υφιστάμενος προμηθευτής έχει ήδη δρομολογήσει εντολή απενεργοποίησης του μετρητή λόγω οφειλών, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αποφύγει τη διαδικασία μεταφέροντας την παροχή του σε άλλη εταιρεία.
Η συγκεκριμένη δυνατότητα παρέχεται στον προμηθευτή όταν έχει καταστεί ληξιπρόθεσμος και δεύτερος λογαριασμός, χωρίς ο πελάτης να έχει ανταποκριθεί εμπρόθεσμα στην πρόταση διακανονισμού. Υπάρχουν πάντως προβλεπόμενες εξαιρέσεις, μεταξύ άλλων όταν η απαίτηση αμφισβητείται και ο καταναλωτής έχει προσφύγει στην αρμόδια Αρχή ή στη Δικαιοσύνη.
Η αλλαγή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα με δεδομένο το ύψος των συσσωρευμένων χρεών στην αγορά. Σύμφωνα με στοιχεία της ΡΑΑΕΥ, στο τέλος του 2025 οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους προμηθευτές διαμορφώθηκαν σε περίπου 2,98 δισ. ευρώ, από 3,39 δισ. ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα. Από το συνολικό ποσό, περίπου 1,53 δισ. ευρώ προερχόταν από παλαιούς πελάτες, οι οποίοι είχαν ήδη αλλάξει εταιρεία.
Στόχος να μειωθεί η επιβάρυνση των συνεπών καταναλωτών
Ο περιορισμός των ανεξόφλητων λογαριασμών έχει συμπεριληφθεί από το ΥΠΕΝ στις έξι παρεμβάσεις του κυβερνητικού οδικού χάρτη για τη μείωση των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία. Βασική επιδίωξη είναι να περιοριστεί το οικονομικό βάρος που δημιουργούν οι επισφάλειες στους προμηθευτές και το οποίο, μέσω της τιμολογιακής πολιτικής τους, επιβαρύνει τελικά και όσους εξοφλούν κανονικά τους λογαριασμούς τους.
Τη συγκεκριμένη διάσταση είχε αναδείξει και ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος κατά την παρουσίαση των κυβερνητικών πρωτοβουλιών, επισημαίνοντας ότι οι εταιρείες αναγκάζονται να ανακτούν από το σύνολο των πελατών τους το κόστος των λογαριασμών που παραμένουν ανεξόφλητοι.
Το επόμενο διάστημα, επομένως, η αποτελεσματικότητα του νέου μηχανισμού θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την αξιοποίησή του από τους προμηθευτές. Ιδιαίτερη σημασία θα έχει η καταχώριση των παλαιών οφειλών, καθώς από αυτήν θα εξαρτηθεί πόσο γρήγορα θα αποκτήσει ουσιαστικό περιεχόμενο το κοινό ιστορικό του debt flagging. Με την ενεργοποίησή του, πάντως, αλλάζει μία βασική παράμετρος της λιανικής αγοράς: η ελευθερία επιλογής εταιρείας θα εξακολουθήσει να ισχύει, χωρίς όμως να μπορεί να αξιοποιείται απεριόριστα ως μέσο αποφυγής συσσωρευμένων χρεών.
iefimerida.gr
