Η κουρά των προβάτων είναι μια μεγάλη γιορτή άρρηκτα δεμένη με τον κτηνοτροφικό τρόπο ζωής. Είναι μια από τις εντυπωσιακές γιορτές που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο, τον Ιούνιο, στα πλαίσια της οποίας κάθε κτηνοτρόφος προσκαλεί φίλους και συγγενείς να τον βοηθήσουν να ολοκληρώσει αυτό το πραγματικά δύσκολο εγχείρημα. Αμέσως μετά, ακολουθεί τρικούβερτο γλέντι και φαγοπότι.
Κουρά είχε την περασμένη εβδομάδα η οικογένεια Γιάννη Τσικουδάκη στην περιοχή της Ελεύθερνας. Τα μέλη της οικογένειας αλλά και οι φίλοι τους βρέθηκαν εκεί προκειμένου να βοηθήσουν στο δύσκολο έργο του κουρέματος των αιγοπροβάτων.
Ανάμεσα στους έμπειρους του είδους που συγκεντρώθηκαν για να βοηθήσουν. ήταν οι: Τζανιδάκης Γιάννης , Τζανιδάκης Σπύρος, Νικολουδάκης Χρήστος, Τζιλιγκάκης Κώστας, Τζανιδάκης Φραγκιάς κ.α.
Η κουρά των ζώων…
Πριν ξεκινήσουν να υποφέρουν τα ζώα από τις μεγάλες ζέστες, τα κοπάδια οδηγούνται στις μάντρες για να κοπεί το μαλλί που συσσωρεύεται πάνω τους σε όλη τη διάρκεια του έτους.
Αφοί οδηγηθεί το κοπάδι στο μαντρί ακολουθεί το πιάσιμο και το δέσιμο των ποδιών των ζώων για να μην κινούνται την ώρα του κουρέματος και τραυματιστούν από το ψαλίδι.
Στην κουρά του κοπαδιού ο βοσκός δεν είναι μόνος του. Για να τελειώσει γρήγορα η δουλειά μαζεύονται πολλά άξια και δυνατά χέρια κι έτσι καταφέρνουν πολύ γρήγορα να ολοκληρωθεί το κούρεμα των ζώων. Οι ρόλοι είναι πολλοί, αφού άλλος προσέχει τα ζώα να μη φύγουν, άλλος τα πιάνει και δένει τα πόδια τους για κρατηθούν ήσυχα κι άλλος τα κουρεύει.
Η διαδικασία της κουράς δεν είναι ρουτίνα για τους κτηνοτρόφους, αφού το γλέντι που ακολουθεί είναι ιδιαίτερα πλούσιο. Έτσι, μετά τη σκληρή δουλειά όλοι ξεκουράζονται κάτω από τα δέντρα και απολαμβάνουν τα ξεχωριστής νοστιμιάς εδέσματα που ετοιμάζει ο ιδιοκτήτης με την οικογένειά του.
Η κουρά παλιότερα ήταν βασανιστική για τους βοσκούς, γιατί έπρεπε να την
κάνουν με μαχαίρια κι αργότερα με αυτοσχέδια και πρωτόγονα ψαλίδια.
Ωστόσο, ήταν πάντοτε μια ιεροτελεστία, η οποία έχει διατηρηθεί μέχρι τις μέρες
μας, αφού έχει συνδεθεί με τον εξαγνισμό του κοπαδιού και της ίδιας της
οικογένειας του κτηνοτρόφου. Παλαιότερα το μαλλί των προβάτων και της κατσίκας το μάζευαν διότι το ζητούσαν στο εμπόριο ή το χρησιμοποιούσαν οι ίδιες οι οικογένειες των βοσκών για να φτιάχνουν υφαντά και κάπες.
Σήμερα, τόσο η τεχνολογία και το άνοιγμα των αγορών που έχουν καταστήσει ασύμφορη αυτή τη διαδικασία, όσο και ο εμβολιασμός των ζώων που επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα του μαλλιού, έχουν ως αποτέλεσμα δυστυχώς να καταλήγει στους κάδους των απορριμμάτων.
Οι «Μικροί» Άγιοι της Ελεύθερνας
Ένα από τα έθιμα, που συνεχίζουν οι κτηνοτρόφοι να τηρούν ως τις μέρες στην περιοχή της Ελεύθερνας, είναι ότι σε κάθε κτηνοτροφική μονάδα ο ιδιοκτήτης, έχει εγκαταστήσει ένα εικονοστάσι με το δικό του Προστάτη Άγιο. Μάλιστα, τη μέρα της εορτής του Αγίου πραγματοποιείται επιτόπου σύντομη τελετή της ύψωσης των άρτων.
Οι φωτογραφίες που ακολουθούν είναι από τη μέρα της Πεντηκοστής που γιορτάζουν τα τέσσερα ποιμνιοστάσια στην ευρύτερη περιοχή της Ελεύθερνας που είναι αφιερωμένα στην Αγία Τριάδα.
Οι ιδιοκτήτες τους είναι: Νικολουδάκης Χρήστος (Γαλιάρης), Νικολουδάκης Χρήστος (Κουρέας), Νικολουδάκης Μανόλης (Παισάνο) και οικογένεια Τζανιδάκη Χρήστου.
Η συγκεκριμένη διαδικασία όπως σημειώνει ο Ηλίας Λουλούδης που βρέθηκε εκεί πιθανά να είναι μοναδική στην Κρήτη. Κλείνοντας ο ίδιος αναφέρει «εννοείται ότι και το κέρασμα είναι πλούσιο».
Φωτογραφίες - Πληροφορίες: Ηλίας Λουλούδης
