- ΑΠΑΙΤΟΥΝΤΑΙ ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΟΡΕΙΝΗ ΚΡΗΤΗ
- ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΙΣ ΕΥΘΥΝΕΣ ΤΗΣ Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΕΙΑ
Όταν μιλούν τα όπλα, η λογική χάνεται. Το έχουμε δει να συμβαίνει πολλές φορές στην Κρήτη, με το ορεινό Ρέθυμνο να έχει βιώσει επανειλημμένα τραγωδίες όπως αυτή των Ανωγείων. Το φονικό με θύματα τον πασίγνωστο χορευτή και στιχοπλόκο Λευτέρη Καλομοίρη και τον μόλις 30 ετών Γιώργη Ξυλούρη (Κίτρος) έφερε για ακόμα μία φορά στην επιφάνεια την λανθασμένη κατάληξη διαφορών μεταξύ δύο οικογενειών. Το αίμα ποτέ δεν είναι λύση. Και ποτέ δεν επισφραγίζει ένα τέλος. Αποτελεί αφετηρία για ακόμα μεγαλύτερα προβλήματα και ακόμα πιο επικίνδυνες εξελίξεις με περαιτέρω τραγικά αποτελέσματα που διαμορφώνουν συνθήκες για πολλούς κύκλους αίματος.
Δεν είναι το μοναδικό έγκλημα που συνταράζει την κοινωνία της Κρήτης. Όπως πάντα κυριάρχησε στην επικαιρότητα με ρεπορτάζ σε όλα τα ΜΜΕ της χώρας – πολλές φορές με λάθος και επικίνδυνο τρόπο – και ακούσαμε ή διαβάσαμε πολλές θέσεις και απόψεις τύπου «να δούμε την αλήθεια κατάματα» ή «πρέπει να αναλάβουμε πρωτοβουλίες» ή «φταίει η λογική της οπλοκατοχής και οπλοχρησίας που δεν είναι παράδοση» και ό,τι άλλο έχουμε συνηθίσει να ακούμε, να διαβάζουμε και να λέμε σε περιπτώσεις διάπραξης εγκλημάτων τέτοιας φύσεως.
Προφανώς θα συμφωνήσουμε πως πρέπει να αναληφθούν πρωτοβουλίες προς πάσα κατεύθυνση. Το ερώτημα, που έως σήμερα αποδεικνύεται πως δεν έχουμε απαντήσει σωστά, θεωρώ πως είναι, η μορφή αυτών των πρωτοβουλιών. Και εδώ είναι και το ζητούμενο για μια διαβούλευση, αν και εφόσον, όντως επιθυμούμε να βρούμε λύση.
Θα συμφωνήσουμε πως η παιδεία από την μία πλευρά και η πολιτιστική παράδοση του τόπου από την άλλη, είναι οι θεμελιώδεις αρχές για την εποικοδόμηση μιας στερεάς βάσης αποτροπής από τις κακές και παράδοξες λογικές που οδηγούν στο έγκλημα.
Υπάρχει όμως και μια λεπτή γραμμή, την οποία ποτέ δεν αγγίζουμε. Και αυτό είναι η σχέση που έχουν οι Κρητικοί, κυρίως των ορεινών περιοχών, με την Αστυνομία και την Δικαιοσύνη. Και θα πρέπει να παραδεχτούμε πως δεν υπάρχει καλή σχέση. Δεν έχει γίνει καθόλου αντιληπτό στην μεγάλη πλειοψηφία των ανθρώπων της υπαίθρου, πως τα δικαστήρια είναι για να επιλύουμε ειρηνικά τις διαφορές μας. Δεν έχει γίνει κατανοητό, ότι ο δικαστής δεν είναι μόνο για να επιβάλει ποινές σε όσους παρανομούν.
Επίσης, οι περισσότεροι στα χωριά με την αυξημένη παραβατικότητα, δεν κατανοούν καθόλου πως η Αστυνομία είναι για την προστασία του πολίτη και για την διασφάλιση της τάξης προς όφελος όλων. Αν ρωτήσουμε τους ανθρώπους των οικισμών γύρω από τον Ψηλορείτη αλλά και όλων των κατοίκων της ορεινής Κρήτης, για το τί είναι ο Αστυνόμος και τί ο δικαστής, θα εισπράξουμε ως απάντηση έννοιες αρνητικές. Βλέπουν τους λειτουργούς αυτούς ως εχθρούς και όχι ως το εχέγγυο της προστασίας του ανθρώπου, της δημόσιας τάξης και της δικαιοσύνης. Δυστυχώς, στο μυαλό της μεγάλης πλειοψηφίας η συνεργασία με τον αστυνομικό και το δικαστή είναι τουλάχιστον… εχθροπραξία! Αν αναζητήσεις το δίκιο σου νόμιμα, είσαι τουλάχιστον από προδότης έως ρουφιάνος.
Αυτό και μόνο είναι μια πληγή. Μάλλον, η βασική πληγή για το πώς τελικά επιχειρούν οι άνθρωποι αυτοί να επιλύσουν τις διαφορές τους και τελικά καταλήγουν στο έγκλημα, αφού η λογική της οπλοφορίας και της οπλοχρησίας έρχεται να κουμπώσει ακριβώς στην ιδιότυπη θεωρία της αυτοπροστασίας και στην ανυπόστατη έννοια της «αυτοδικαίωσης» που ούτε ως λέξη δεν «στέκεται» σωστά και δεν υπάρχει στο λεξιλόγιο της Ελληνικής γλώσσας.
Γνώμη μου είναι πως η Ελληνική Πολιτεία, με κάθε θεσμική της έκφραση, θα πρέπει να δουλέψει σε συγκεκριμένους άξονες, αν όντως θέλει να υπάρξει βελτίωση σε αυτό που συμβαίνει. Να ανατρέψει την νοσηρή πραγματικότητα που μας αναστατώνει, μετά την ξεχνάμε και όταν επανεμφανίζεται μας «ξαναρίχνει από τα σύννεφα» για να ξαναπούμε και πάλι τα ίδια, αφού μάλλον δεν θα έχουμε κάνει όλα όσα χρειάζονται για να αποτρέψουμε και να καταπολεμήσουμε τα εγκλήματα κατά της ανθρώπινης ζωής, κυρίως αυτά που λέμε πως συμβαίνουν «δια ασήμαντον αφορμή» αλλά και κάθε άλλο.
Η αλλαγή νοοτροπίας και η διαφοροποίηση από την σημερινή πραγματικότητα θέλει δουλειά. Δεν θέλει λόγια. Τα Ανώγεια και κάθε άλλο ορεινό χωριό έχουν πολιτιστική παράδοση, έχουν ανθρώπους με ελεύθερο πνεύμα και δυναμισμό. Έχουν την βάση για να ξεφύγουν από αυτό το κακό κομμάτι του εαυτού τους, που αναδύεται σε περιπτώσεις όπως το έγκλημα στο Περαχώρι της κωμόπολης των Ανωγείων ή στο Μπαλί πριν λίγους μήνες.
Εκείνο που δεν έχει γίνει σωστά, είναι η λειτουργία της παιδείας στην ορεινή Κρήτη. Με εξαίρεση τα Ανώγεια, τα λοιπά σχολεία στον ορεινό Μυλοπόταμο και πολλά από τα σχολεία της υπόλοιπης ορεινής Κρήτης δεν έχουν χαρακτηριστεί δυσπρόσιτα, γεγονός που σημαίνει ότι δάσκαλοι και καθηγητές αναλαμβάνουν δουλειά αρκετό καιρό μετά την έναρξη του σχολικού έτους με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Επίσης, πρόκειται για εκπαιδευτικούς που συνήθως πάνε τρομερά φοβισμένοι γιατί έχουν ακούσει υπερβολές και σε κάθε περίπτωση ακόμα και αν θέλουν να παρέμβουν στην περιοχή δεν προλαβαίνουν. Έχουν λίγους μήνες στην διάθεση τους και μετά φεύγουν. Δεν προλαβαίνουν να γνωρίσουν, να κατανοήσουν και εν τέλει να βοηθήσουν παρεμβατικά.
Επίσης, ένα άλλο ζήτημα είναι αυτό της μόρφωσης μετά το σχολείο. Σήμερα για να γίνεις οτιδήποτε έχει σχέση με παραγωγή και οικονομική ανάπτυξη, απαιτεί ένα τίτλο σπουδών. Ο κτηνοτρόφος και ο γεωργός, ποιο τίτλο σπουδών κατέχουν; Με ποιες συγκεκριμένες γνώσεις ο αγρότης και ο κτηνοτρόφος του Μυλοποτάμου ή όποιας άλλης αντίστοιχης περιοχής, θα ξεφύγει από τις κοινωνικές παθογένειες που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά και πως θα αντιμετωπίσει επαγγελματικά τον συνάδελφο του από όποια άλλη προηγμένη χώρα;
Πως θα καταλάβει ο κάθε ένας αγρότης πόσο σημαντικό είναι για τον ίδιο και την δουλειά του, να προφυλαχθεί το βουνό και η γη; Πώς θα αντιληφθεί, πως αν συνεχίσει με τις λογικές του σήμερα, θα είναι αποκλεισμένος, ακριβώς γιατί δεν ξέρει πώς να αναζητήσει το δίκιο του, πώς να εξελίξει την δουλειά του, πώς να κερδίσει το μέλλον του.
Ποιος θα πει στο παιδί των 16 χρονών, που ο πατέρας του το σταμάτησε από το σχολείο και το κράτησε στο κοπάδι, πως όσα και αν έμαθε από τον πατέρα του, δεν είναι αρκετά για να γίνει ο σύγχρονος επιχειρηματίας κτηνοτρόφος ή ο γεωργός που μπορεί να δουλέψει και να προχωρήσει σωστά; Μόνο το σχολείο.
Ας εξεταστεί, λοιπόν, σοβαρά το ζήτημα της παιδείας σε αυτό τον κλάδο. Να μην μπορεί κανένας να δηλώσει κτηνοτρόφος ή γεωργός αν δεν έχει ολοκληρώσει ένα σοβαρό κύκλο σπουδών διετούς ή τριετούς φοιτήσεως σε μεταλυκιακό εκπαιδευτικό ίδρυμα. Αυτό σημαίνει υποχρεωτική φοίτηση στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο και μετά υποχρεωτική φοίτηση σε σχολή κτηνοτροφίας ή σχολή γεωργίας. Να μορφώνονται οι άνθρωποι. Να ανοίγει το μυαλό τους. Να καταλαβαίνουν πως αλλιώς λειτουργεί ο σύγχρονος επιχειρηματίας του πρωτογενή τομέα. Ο πολίτης του 21ου αιώνα, δεν μπορεί να έχει πρακτικές και λογικές του 18ου.
Αν διερευνήσουμε τα δεδομένα στην χώρα μας, θα διαπιστώσουμε πως υπάρχουν σχολές μέχρι και για το πώς θα φτιάξεις ένα σωστό καφέ! Δεν υπάρχει ούτε ένα σοβαρό εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τους νέους αγρότες και τους νέους κτηνοτρόφους. Μόνο ένα τρίμηνης διάρκειας που γίνεται με μοναδικό σκοπό να εισπράξουν τα νέα παιδιά την επιδότηση. Και τι θα την κάνει ο νέος κτηνοτρόφος την επιδότηση, όταν δεν θα ξέρει πώς να δουλέψει σωστά και στην πρώτη διένεξη του με τον γείτονα κτηνοτρόφο, θα τον σκοτώσει ή θα σκοτωθεί; Είναι λάθος το σημερινό σύστημα και αποτελεί βασική πηγή του κακού.
Προς τούτο λέμε ηχηρά: Η πρώτη και σοβαρή υπόθεση εργασίας είναι η παιδεία στις ορεινές περιοχές. Η παιδεία στον πρωτογενή τομέα της οικονομίας. Η πρόοδος θα έρθει μέσα από την γνώση και την μόρφωση. Αυτή η παρέμβαση, απαιτείται παράλληλα με άλλες μορφωτικού, ενημερωτικού και πολιτιστικού χαρακτήρα πρωτοβουλίες, που είναι δυνατόν να αναληφθούν.
Αν μείνουν όλα ως έχουν, θα τα ξαναπούμε στο επόμενο έγκλημα που θα γίνει … και που πολύ θα μας στενοχωρήσει πάλι!
