«ΤΗΝ ΠΡΟΤΑΣΗ ΘΑ ΕΙΣΗΓΗΘΕΙ ΣΤΟ ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ Η ΔΙΟΙΚΗΤΡΙΑ ΤΗΣ 7ΗΣ ΔΥΠΕ ΚΡΗΤΗΣ»
«Η ΚΡΗΤΗ ΕΧΕΙ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΝΑ ΜΕΤΑΤΟΠΙΣΕΙ ΤΟ ΚΥΜΑ ΠΟΥ ΣΑΡΩΣΕ ΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ»
Ο Ρεθεμνιώτης Καθηγητής Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Χρήστος Λιονής, καταθέτει πρόταση για τη διαχείριση περιστατικών τόσο του κορωνοιού, όσο και άλλων νοσημάτων στο σπίτι, μέσω της δημιουργίας ενός συντονιστικού κέντρου. Μάλιστα προτείνει, η πρότασή του να εφαρμοστεί πειραματικά στην Κρήτη, με στόχο την αποσυμφόρηση των νοσηλευτικών ιδρυμάτων.
Συγχρόνως, σχολιάζει τα μέτρα που έχουν ληφθεί και απευθύνει έκκληση ιδιαίτερα στους νέους ν΄ αποφύγουν το συγχρωτισμό. Επίσης απαντά σε ερωτήματα σε σχέση με την ετοιμότητα της Ελλάδας σε περίπτωση εκτεταμένης επιδημίας, ενώ αναφέρεται και στη Θεία Μετάληψη.
Γράφει η Αθηνά Πετρακάκη
Ο Καθηγητής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Χρήστος Λιονής μιλάει:
Για την πρόταση της διαχείρισης των περιστατικών στο σπίτι…
«Χρειαζόμαστε καινούργιους θεσμούς σε όλα τα επίπεδα και σαφέστατα διεύρυνση και επέκταση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Ο ρόλος της, να είναι όχι μόνο στο να κρατήσει τους ανθρώπους στα σπίτια τους, αλλά κυρίως να τους φροντίσει στα σπίτια τους. Εδώ μου δίνεται η ευκαιρία να επαναλάβω, κάτι που έλεγα από παλιά και πρέπει να ξανασκεφτούμε και αφορά στην ιατρική επίσκεψη στο σπίτι, όχι μόνο για τις λοιμώξεις του αναπνευστικού π.χ. κορωνοϊός, γρίπη και οτιδήποτε άλλο, αλλά κυρίως για την υποστήριξη και τη φροντίδα των ευάλωτων ομάδων στο σπίτι τους».
Ο καθηγητής της Ιατρικής μίλησε για τη δημιουργία ενός συντονιστικού κέντρου, που θα «συνδέει» τα άτομα με υποψία της νόσου με γιατρό και νοσηλευτή, οι οποίοι θα προχωρούν σε άμεση επίσκεψη στο σπίτι του ασθενούς για εξέταση και λήψη υλικού, με βάση τα διεθνή πρωτόκολλα. Το σχήμα αυτό που θα μπορούσε να υπηρετήσει διαγνωστικούς και θεραπευτικούς σκοπούς θα συνέβαλε και στην καλύτερη επιτήρηση της επιδημίας.
Στη συνέχεια πρόσθεσε για την πρόταση του: «Δεν ξέρω, αν και πόσο χρειάζεται να βασιστεί και σ’ ένα σώμα εθελοντών, όμως πρέπει να σας πω, ότι θα είναι και περίπου πενήντα τελειόφοιτοι της Ιατρικής Σχολής. Έχει ενημερωθεί ο πρόεδρος της κ. Κωστάκης, τον οποίο ευχαριστώ και δημόσια και οι τελειόφοιτοι της Ιατρικής Σχολής. Όπως καταλαβαίνετε, μπορούν εύκολα να εκπαιδευτούν και να συνοδεύσουν ομάδες καθώς λόγω της νεανικής τους ηλικίας, είναι λιγότερο ευάλωτοι. Οι νέοι πρέπει να είναι μπροστά στην έκθεση, κολλάνε λιγότερο κι αν κολλήσουν, η νόσος περνάει πάρα πολύ γρήγορα. Σ’ έναν ηλικιωμένο γιατρό όμως, μπορεί να στοιχήσει μια πνευμονία ή και το θάνατο. Νομίζω ότι σ’ αυτό το μέτρο, θα μπορούσαν να ενταχθούν και οι εθελοντές του Ερυθρού Σταυρού, που πάντα προσφέρουν τη βοήθεια τους».
Για το οργανωτικό κομμάτι της πρότασης ο κ. Λιονής υπογράμμισε: «Αυτό το εγχείρημα θέλει συντονισμό, θέλει εκπαίδευση. Δεν μπορεί να κάνει κανείς τίποτα χωρίς ενημέρωση. Θέλει ένα ηλεκτρονικό σύστημα ακόμη και από τα Iphones για να γίνεται καταγραφή. Η επιτήρηση πρέπει να κινείται μέσω μίας ηλεκτρονικής γραμμής. Πρέπει να μπορεί να στηρίξει, όχι μόνο αυτά τα πρόσωπα που θα μένουν σε καραντίνα και θα χρειάζονται νοσηλεία στο σπίτι, αλλά να μπορεί να κάνει και τις εξετάσεις τους.
Διάβασα, τις ανακοινώσεις του καθηγητή Τσιόδρα (παρόλο που το φωνάζω πολύ καιρό) ότι εφεξής, ο έλεγχος θα γίνεται μόνο με κριτήρια και σε σοβαρές περιπτώσεις. Το περίμενα αυτό, αφού δεν μπορεί ο καθένας που είναι ασυμπτωματικός ή ήρθε σε μια επαφή ή πονάει ο λαιμός του, να κάνει μια σοβαρή εξέταση, γιατί το σύστημα θα πέσει κάποια στιγμή. Τα νοσοκομεία θα διαλυθούν.
Η δική μου ανάγνωση και πρόταση μου εδώ και καιρό είναι, ότι θα μπορούν να γίνονται αυτά που λέει ο κύριος Τσιόδρας και κυρίως ότι θα μπορεί ο έλεγχος να γίνεται στο σπίτι. Η λήψη της καλλιέργειας να γίνεται στο σπίτι με μεταφορά από ειδική διαδρομή στο νοσοκομείο. Αυτό θα ανακουφίσει το νοσοκομείο, δεν θα φορτώσει τα πρόσωπα του τμήματος επειγόντων περιστατικών και δεν θα ευνοήσει τη διασπορά του ιού. Με ρωτήσατε για την πρωτοβάθμια, αυτή είναι η πρωτοβάθμια, δεν είναι αλλού. Ας τολμήσουμε να το κάνουμε κι αυτό, άλλωστε η Ελλάδα τόλμησε και πήρε εξαιρετικά μέτρα.
Αν υπάρξει ένα τέτοιο σύστημα τώρα, αυτό θα κρατήσει και για μετά, γιατί η γρίπη δεν θα τελειώσει. Ελπίζω να τελειώσει ο κορωνοϊος, αλλά κανείς δεν είναι σίγουρος ότι δεν θα επανέλθει. Τα λοιμώδη νοσήματα και τα νοσήματα του αναπνευστικού δε τελειώσανε, άρα μια υπηρεσία αν την φτιάξεις τώρα, μπορείς να τη διατηρήσεις και τα επόμενα χρόνια».
Στο ερώτημα αν έχει καταθέσει αρμοδίως την πρόταση του, ανέφερε: «Την πρόταση μου την έχω πει προφορικά, στην κυρία Μπορμπουδάκη, Διοικήτρια της 7ης ΔΥΠΕ Κρήτης. Την άκουσε με προσοχή, της άρεσε πάρα πολύ και μου είπε ότι θα την εισηγηθεί στο υπουργείο. Την έχω καταθέσει λοιπόν».
Για την εφαρμογή της πρότασης του πειραματικά στην Κρήτη…
«Θα μπορούσε το μέτρο αυτό, να γίνει πειραματικά μόνο στην Κρήτη, άλλωστε η Κρήτη είναι πρωτοπόρος και σε πολλά άλλα. Εμείς τολμήσαμε το διατυπώσαμε και μπορούμε και να το υλοποιήσουμε, γιατί και η Διοίκηση το θέλει και η Ιατρική Σχολή. Και υπάρχουν και άνθρωποι που το θέλουν, το προτείνουν και το σχεδιάζουν. Είμαστε ένα νησί κι αυτό ευνοεί, από πλευράς ελέγχου. Γιατί να μη το κάνουμε;
Γιατί να υπάρχει ομοιόμορφη Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας; Γιατί να μην ξεκινήσει ένα σύστημα με πιλότους και με εφαρμογές που θα ντυθούν ανάλογα με τη γεωγραφία, τα χαρακτηριστικά, τον πολιτισμό και την κουλτούρα της Κρήτης. Αυτό δεν μπόρεσα να καταλάβω στους πολιτικούς που επιμένουνε ακόμα και στα νομοθετήματα τους, η Ελλάδα να είναι «κινέζικα ντυμένη». Αυτό νομίζω δεν ευσταθεί επιστημολογικά και η Ελλάδα θα το πληρώσει μελλοντικά σε κρίσεις.
Ειλικρινά σας το λέω, αλλιώς αντιμετωπίζεται η κρίση, ακόμη και από κορωνοϊο σε ένα νησάκι, αλλιώς σε μια απομονωμένη κοινότητα, αλλιώς σε μία κοινότητα που έχει αγροτικές κυρίως κατοικίες κι αλλιώς στις πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές. Οπότε νομίζω ότι αυτό είναι ένα μήνυμα.»
Για τα μέτρα που έχουν ήδη ληφθεί…
«Τα συγκεκριμένα μέτρα μπορεί να φαίνονται αυστηρά και η πρώτη τους ανάγνωση να δημιουργεί φόβο και πανικό, ήταν όμως απαραίτητα και νομίζω ότι θα βοηθήσουν σημαντικά στην επιβράδυνση της εξέλιξης και στην ανάπτυξη της επιδημίας στην Ελλάδα και ιδιαίτερα στην Κρήτη».
Στο ερώτημα αν θεωρεί ότι έπρεπε να παρθούν ακόμα αυστηρότερα μέτρα, ανέφερε ότι το κομβικό σημείο είναι στην εφαρμογή τους και πρόσθεσε: «Πολύ συχνά συμβαίνει να λαμβάνουμε μέτρα, αλλά η εφαρμογή τους, η συμμόρφωση των πολιτών να είναι μικρή», τονίζοντας ότι αυτό που αξίζει να συζητηθεί είναι ο βαθμός εφαρμογής των μέτρων αυτών. Μάλιστα, υπογράμμισε ότι «αυστηρότερα μέτρα ίσως «ακουμπήσουν» και στα θέματα των ανθρώπινων δικαιωμάτων, ακόμη και των βασικών ελευθεριών. Πάντα, είναι ένα κομβικό σημείο η προστασία της δημόσιας υγείας και ο σεβασμός για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Θεωρώ ότι αυτά τα μέτρα είναι αρκετά και εκτιμώ ότι θα έχουν αποτέλεσμα σε όλη την Ελλάδα και ιδιαίτερα στην Κρήτη».
Για την κατανόηση του μέτρου της αποφυγής συγχρωτισμού από τους νέους…
«Μπορεί να έκλεισαν τα σχολεία, αλλά στους νέους δεν μπορεί ν’ απαγορεύσει κανένας να βρίσκονται σε καφετέριες ή σε χώρους δικούς τους. Πρέπει λοιπόν το μήνυμα να περάσει. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι είναι σημαντικό να επιβραδυνθεί η επέκταση της νόσου. Αυτό που οφείλουμε να περάσουμε στους νέους, είναι ότι θέλουμε να θρηνήσουμε λιγότερα θύματα και ανάμεσα τους αγαπημένα τους πρόσωπα, από παππούδες έως πατεράδες.
Το μέτρο της αποφυγής του συγχρωτισμού, πρέπει να τηρηθεί γιατί είναι ουσιαστικό. Στην Ιταλία δεν τηρήθηκαν τα μέτρα, υποτιμήθηκε το μέγεθος του προβλήματος, αλλά και του βαθμού προσβολής των μεγάλων ηλικιών και των ατόμων με χρόνια νοσήματα. Αυτή η υποτίμηση και το έλλειμμα στη συμμόρφωση των πρώτων μέτρων, οδήγησε και θα οδηγήσει ακόμη σε πολλούς θανάτους. Υπάρχουν κάποιοι που λένε, οι νέοι δεν ακούνε, οι νέοι δεν σέβονται. Γνώμη μου είναι, ότι και ακούνε και σέβονται και καλύτεροι από εμάς είναι. Αλλά ακούνε σε άλλη γλώσσα. Πρέπει να τους μιλήσουμε με την δική τους γλώσσα. Όχι με την δική μας ρητορεία. Άλλωστε, πρέπει κάποιος να ζητήσει συγνώμη από τα νέα παιδιά, τους κληροδοτήσαμε την ανεργία, την ανασφάλεια, τους κληροδοτούμε επιδημίες και πραγματικά δεν ξέρω τι άλλο θα αφήσουμε σε αυτήν την γενιά».
Για το αν η Ελλάδα μπορεί ν’ αντιμετωπίσει μια εκτεταμένη επιδημία…
«Ας το πούμε κι ας το έχουμε ξαναπεί, το ακαθάριστο εθνικό προϊόν και η μερίδα του προϋπολογισμού για την υγεία, που πάει για τη πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας είναι από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη. Ας αποφασίσει η/οι πολιτική/οι κάποια στιγμή ότι θα μετακινήσει πόρους από το νοσοκομείο κι από οπουδήποτε αλλού στη πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας.
Άρα λοιπόν, δεν είμαστε έτοιμοι ν’ αντιμετωπίσουμε σήμερα μια επιδημία σε έκταση τύπου Ιταλίας. Ελπίζω, ότι δε θα έχουμε αυτούς τους ρυθμούς, γιατί έχουν ληφθεί αρκετά μέτρα, τα οποία εκτιμώ ότι θα αποδώσουν τις επόμενες εβδομάδες. Παρόλα αυτά, η απάντηση είναι ότι δεν είμαστε οχυρωμένοι. Δεν είναι οχυρωμένη η Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Για να βοηθήσουμε ένα σύστημα που θα έχει μεγάλες ροές και θα πέσει μεγάλο βάρος, πρέπει να προστατέψουμε και το υγειονομικό δυναμικό. Δεν το λέω επειδή είμαι γιατρός, δεν το λέω από αγάπη στους συναδέλφους μου, αλλά γιατί αν χαθεί το ανθρώπινο δυναμικό στην πρώτη φάση, θα χαθούνε ζωές όχι μόνο από τον κορωνοϊο αλλά και από τα άλλα νοσήματα.»
Για την επιβράδυνση της επιδημίας στην Κρήτη…
«Εκτιμώ, χωρίς να είμαι ούτε μελλοντολόγος, ούτε λοιμοξιολόγος και δεν θέλω να πάρω την θέση άξιων συναδέλφων, ότι με αυτά τα μέτρα και με την εικόνα που έχει η Κρήτη, αλλά και με την απαραίτητη συμμόρφωση όλων μας, έχουμε μεγάλες πιθανότητες να μετατοπίσουμε το μεγάλο κύμα που σάρωσε την Ιταλία. Να το «σπρώξουμε προς τα μέσα» κι αυτό να σπάσει σε μικρά κύματα που θα δώσουν τη δυνατότητα ν’ αντέξουμε σαν κοινωνία, να χάσουμε λιγότερα πρόσωπα αλλά και να μη «σκοτώσουμε» το σύστημα υγείας και όλους τους επαγγελματίες που θα βρεθούν μπροστά.
Είναι σημαντική η αποφυγή του συγχρωτισμού, για τις επόμενες θα έλεγα τρεις εβδομάδες, κυρίως για να προστατέψουμε το κοινωνικό σύνολο. Δεν θα συμφωνούσα μόνο στο να μη χαιρετιόμαστε που είναι ένα μέτρο, θα έλεγα ότι είναι πολύ σημαντικό ακόμη και να μην ακουμπάμε τον άλλον, να πλύνουμε τα χέρια μας, αλλά και να μη μιλάει ο ένας κοντά στον άλλο».
Αναφερόμενος στους Κρητικούς, είπε ότι είναι πειθαρχημένοι, κάτι που όπως είπε φάνηκε και από το επίπεδο του εμβολιασμού.
Για το αν το καλοκαίρι θα επιβραδύνει την εξάπλωση…
«Θα την επιβραδύνει με πολλούς τρόπους. Ο πρώτος είναι ότι οι άνθρωποι θα είναι περισσότερο έξω. Άρα εξ΄ ορισμού, αυτό εμποδίζει τη διασπορά κι αυτό είναι πολύ ευνοϊκό για το νότο, για τις νότιες θερμές κοινωνίες.
Το δεύτερο είναι ότι η ίδια η βιολογία, η ανθεκτικότητα του ιού στο περιβάλλον. Δεν είμαι λοιμοξιολόγος, δεν υπάρχουν πολύ μεγάλες τέτοιες μελέτες, αλλά φαίνεται η αντοχή του στο περιβάλλον να μειώνεται με την αύξηση της θερμοκρασίας. Δηλαδή η παρουσία του σε ένα αντικείμενο δεν μπορεί να είναι το ίδιο όπως είναι μέσα στο χειμώνα που σημαίνει, ότι και ο ίδιος ο ιός δε θα είναι στην ίδια ποσότητα και δε θα είναι τόσο ανθεκτικός. Ακόμα, όσο προχωράμε κι αυτό είναι καθαρά θέμα ανάγνωσης της επιδημίας, θα περνάνε και άτομα που θα γίνονται άνοσα. Αυτά τα άτομα θα είναι διασκορπισμένα ανάμεσα μας. Αυτά θα εμποδίζουν τη διασπορά του ιού. Όταν λοιπόν το επόμενο κύμα θα έρθει, θα βρει κάποιους ανάμεσα τους που θα είναι άνοσοι, γιατί έχουνε περάσει και είναι πια υγιείς. Αυτό λέγεται ανοσιακό τοίχος και είναι ένας τρίτος μηχανισμός για να μειωθεί η διασπορά».
Για τη Θεία Κοινωνία…
«Η συνάντηση της επιστημολογίας και της θρησκείας οφείλει και γίνεται σήμερα και πρέπει να γίνεται από ανθρώπους που ακουμπάνε με σεβασμό στην πνευματικότητα και στη θρησκευτικότητα, αλλά και συγχρόνως σέβονται τα μηνύματα και τις προτροπές της επιστήμης.
Δε θα ήθελα να μιλήσω για τη Θεία Κοινωνία. Μίλησα και μιλάω και είμαι από εκείνους τους λίγους που εδώ και μέρες, έχω πει ότι ο κύριος τρόπος μετάδοσης της διασποράς είναι ο συγχρωτισμός. Ο συγχρωτισμός, όπου και αν είναι, από παιδικούς, σταθμούς, συνελεύσεις σωματίων, δημοτικά, πανεπιστήμια, γυμνάσια και εκκλησία πρέπει να αποφεύγεται.
Όπως είπα και χθες αναφερόμενος με σεβασμό στους πνευματικούς ηγέτες της εκκλησίας κι επειδή ξέρω το υψηλό επίπεδο της πνευματικότητας που έχουν και αναφέρομαι στους ιεράρχες της Κρήτης, που ξέρω πόσο αγαπούν το ποίμνιο τους, νομίζω ότι με δική τους ενθάρρυνση θα πρέπει να ζητήσουν από το ποίμνιο όσο μπορεί αυτές τις μέρες, δύο – τρεις εβδομάδες να μη συγχρωτίζεται
Εγώ έχω την γωνιά μου, τη θρησκευτική μου γωνιά, έχω τις εικόνες μου, προσεύχομαι σαν καθηγητής και σαν γιατρός και πιστεύω πάρα πολύ. Αλλά πρέπει αυτά τα θρησκευτικά μας καθήκοντα, η πίστη μας ή οτιδήποτε άλλο, η παράκληση είναι να μη γίνονται σε χώρους συναθροίσεων ακόμη και στην εκκλησιά.
Ξέρω ότι είναι επώδυνο κι ότι δε μετακινείται εύκολα ο ναός του Θεού, όμως μπορούμε αυτές τις δύο εβδομάδες να τηρήσουμε την πίστη μας και την προσευχή μας στο σπίτι μας ή οπουδήποτε αλλού σε μικρές γωνιές.
Δεν πρέπει να χάσουμε την πίστη μας, αλίμονο αν τη χάσουμε σαν κοινωνία και σαν πρόσωπα». Κλείνοντας ο καθηγητής Χρηστός Λιονής, ανέφερε ότι κάνει κακό και στην επιστημολογία και στη πνευματικότητα, το να χωρίζονται οι άνθρωποι σε υποστηρικτές και μη υποστηρικτές της Θείας Μετάληψης. Πρέπει να ακολουθηθούν όλες οι οδηγίες του ΕΟΔΥ και να μη γίνουμε ζώα κάτω από αυτή την εμπειρία και να μην λιθοβολήσουμε».
Για το αν θα μας απασχολήσει αυτός ο ιός και άλλα χρόνια…
«Δεν είμαι ειδικός στην ανάλυση του κορωνοϊου και νομίζω ότι δύσκολα θα πάρουμε απαντήσεις. Δε μπορεί να πει κανείς αν θα φύγει, αν θα εξαφανιστεί ή αν θα μεταλλαχθεί. Είναι πολύ νωρίς. Η εμπειρία της γρίπης έδειξε ότι παρέμεινε και μεταλλάχτηκε. Είναι η ίδια εμπειρία στον κορωνοϊο; Δε το ξέρουμε! Ελπίζουμε να ακολουθήσει την εικόνα του SARS.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έκανε έκδοση στις αρχές του 2020 και έγραφε ότι από τις μεγαλύτερες απειλές που θα δοκιμάσει η παγκόσμια κοινότητα θα είναι πανδημίες, από λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού που δεν θα ελεγχθούν, θα έχουν περίεργες και ανεξερεύνητες πηγές μετάδοσης αλλά και φυσική πορεία. Αυτό το κείμενο υπάρχει και είναι στο διαδίκτυο. Μιλάει για τις μεγάλες απειλές που έχει αντιμετωπίσει η παγκόσμια κοινότητα, που σημαίνει ότι δεν ξέρει αν θα συνεχίσει ο ιός ή όχι. Κανένας δεν μπορεί να πει αν αυτή η επιδημία του κορωνοϊου θα κρατήσει πέντε ή δέκα χρόνια και ότι δεν θα ξανάρθει.
Πρέπει να είμαστε έτοιμοι στην περίπτωση που έρθει με οποιαδήποτε άλλη μορφή».
